I SA/Rz 13/16
PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-03-22
Skład orzekający: Grzegorz Panek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie referendarza sądowego odmawiające przyznania prawa pomocy może zostać utrzymane w mocy, jeśli skarżący nie przedstawił pełnych informacji o stanie majątkowym i dochodach swojego gospodarstwa domowego, w tym sytuacji majątkowej małżonka, oraz nie uzasadnił wiarygodnie pochodzenia środków finansowych?Ratio decidendi
Postanowienie referendarza sądowego odmawiające przyznania prawa pomocy może zostać utrzymane w mocy, jeśli skarżący nie przedstawił pełnych i wiarygodnych informacji o stanie majątkowym i dochodach swojego gospodarstwa domowego, w tym sytuacji majątkowej małżonka, a także nie uzasadnił należycie pochodzenia środków finansowych. Brak takich informacji uniemożliwia rzetelną ocenę zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący R. Z. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą określenia zobowiązania podatkowego. W toku postępowania złożył sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, który odmówił mu przyznania prawa pomocy. Powodem odmowy było wybiórcze oświadczenie o stanie majątkowym, brak wyjaśnienia pochodzenia środków oraz wątpliwości co do deklarowanych niskich dochodów przy sprawowaniu funkcji menedżerskich. Skarżący argumentował, że nie posiada informacji o majątku żony, środki pochodzą z pożyczek, a jego dochody nieznacznie przekraczają minimum socjalne.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Panek po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2016 r., w Wydziale I, na posiedzeniu niejawnym, w sprawy ze skargi R. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) października 2015 r., nr (...), w przedmiocie określenia skarżącemu zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych, od dochodów z kapitałów pieniężnych za 2008 r. w związku ze sprzeciwem skarżącego od postanowienia referendarza sądowego z dnia 25 lutego 2016 r., sygn. I SA/Rz 13/16, odmawiającego przyznania mu prawa pomocy - postanawia - utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie, postanowieniem z dnia 29 lutego 2016 r., sygn. I SA/Rz 13/16, odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy. Jak wynika z uzasadnienia przedmiotowego orzeczenia, powodem odmowy uwzględnienia wniosku skarżącego było złożenie przez niego wybiórczego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, przejawiającego się w odmowie przedstawienia sytuacji majątkowej (dochodów i majątku) żony, z uwagi na zawarcie umowy o rozdzielności majątkowej, a także niewyjaśnienie istotnych dla rozpoznania jego wniosku okoliczności, tj. źródła pochodzenia środków, z których skarżący dokonywał wpłat gotówkowych na swój rachunek bankowy. Referendarz zwrócił też uwagę, że wątpliwości co do wiarygodności złożonego przez skarżącego oświadczenia wynikają również z tego, że sprawując funkcje menedżerskie w sp. z o.o., prowadzącej znacznych rozmiarów działalność, zadeklarował on bardzo niskie dochody, co nie znajduje racjonalnego uzasadnienia.
Składając sprzeciw od postanowienia referendarza skarżący zakwestionował przytoczone w nim podstawy wydanego rozstrzygnięcia. Podkreślił, że nie posiada informacji dotyczących sytuacji majątkowej żony, a wpłaty na swoje konto, sfinansował ze środków uzyskanych z pożyczek. Zaprzeczył też, że sprawowanie funkcji menedżerskich może być działalnością dochodową, w takim stopniu, w jakim ocenił ją referendarz.
Niezależnie od powyższego skarżący podkreślił, że średni dochód na osobę w jego gospodarstwie domowym tylko nieznacznie przekracza kwotę minimum socjalnego, co świadczy o tym, że jego wniosek o zwolnienie od kosztów jest zasadny, gdyż poniesienie tego rodzaju wydatków musiałoby się wiązać z negatywnymi dla niego konsekwencjami. Dodał też, że ponoszone przez niego wydatki nie obejmują tzw. wydatków zbytkowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 § 1 P.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Jak stanowi zaś § 2 tego przepisu w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Skarżący kwestionując zasadność zaskarżonego orzeczenie ograniczył się do jedynie do prostego zaprzeczenia ustaleniom poczynionym przez referendarza, bez poparcia swoich twierdzeń konkretnymi argumentami lub chociażby ich uprawdopodobnienia w jakikolwiek sposób. W dalszym ciągu jednak podnoszone przez niego argumenty są gołosłowne i nie znajdują racjonalnego uzasadnienia. Nie sposób bowiem uznać za zasadną argumentacji o nieznajomości dochodów żony, z która skarżący wspólnie gospodaruje. Jej zaś sytuacja majątkowa ma niezwykle istotne znaczenie dla oceny zasadności wniosku, gdyż bez tych informacji ocena ta musi pozostać niekompletna i obarczona wadami, dyskwalifikującymi ją jako rzetelną.
Skarżący podniósł też, że środki, które wpłaca na swoje konto pochodzą z pożyczek. Argument ten nie był przez niego wcześniej podnoszony, na obecnym zaś etapie nie może stanowić więc podstawy czynienia zasadnych zarzutów w tym zakresie. Ponadto, zwrócić należy uwagę, że sama możliwość uzyskiwania pożyczek przemawia za tym, że zdobycie środków na pokrycie nieprzewidywanych wcześniej wydatków, jest w przypadku skarżącego możliwe.
Nietrafny jest również argument skarżącego, co do wysokości dochodów w jego gospodarstwie domowym, mających tylko nieznacznie przekraczać kwotę minimum socjalnego, gdyż wysokość deklarowanych dochodów, z uwagi na pominięcie przez skarżącego danych, dotyczących sytuacji majątkowej żony, czyni oświadczenie w tym zakresie niepełnym oraz niewiarygodnym.
Odnosząc się do przytoczonych w zaskarżonym postanowieniu argumentów o możliwościach zarobkowych skarżącego, wynikających ze sprawowania funkcji menedżerskich, stwierdzić należy, że są one zasadne. Skarżący mógł jednak je podważyć, dokumentując złą sytuację spółki, która zarządza. Skoro jednak nie uczynił tego, to jego kontrargumenty w tym zakresie należy uznać za gołosłowne.
W związku z powyższym stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., w związku z tym utrzymano je w mocy, na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło