I SA/Rz 132/17

PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-07-10

Skład orzekający: Małgorzata Futera

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie uzupełniła wymaganych informacji i dokumentów mimo wezwania sądu?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca, mimo wezwania sądu do uzupełnienia oświadczenia i przedłożenia dokumentów potwierdzających trudną sytuację materialną, nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Milczenie strony w tej kwestii traktowane jest jako odmowa ujawnienia rzeczywistej sytuacji materialnej, co uniemożliwia ocenę przesłanek przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, podając jedynie ogólne informacje o swojej sytuacji finansowej i wydatkach. Sąd wezwał go do uzupełnienia wniosku o szczegółowe informacje i dokumenty dotyczące jego sytuacji materialnej, zdrowotnej oraz wydatków. Skarżący nie zareagował na wezwanie.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.R.– K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2015 postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Sygn. I SA/Rz 132/17 U Z A S A D N I E N I E W rozpoznawanej sprawie skarżący zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, nie podając jakiegokolwiek uzasadnienia wniosku, oświadczając, że pozostaje na rocznej rencie chorobowej w wysokości 1630 zł, zamieszkuje czasowo w lokalu znajomych, zaadoptowanym z piwnicy, ponosi opłaty za prąd i gaz w wysokości ok. 950 zł miesięcznie, na leki wydaje ok. 200 zł. Pozostałą kwotę przeznacza na dietę cukrzycową. Na inne potrzeby jak środki czystości, ubrania, itp. nie posiada już środków. Z formularza wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Skarżący został wezwana do uzupełnienia swojego oświadczenia w ramach przepisu art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej zwanej P.p.s.a.) – o informacje pozwalające na ocenę jego sytuacji finansowej, m.in. udzielenie informacji o ewentualnym uzyskiwaniu pomocy materialnej od instytucji, tj. zasiłków, dodatków, zapomóg, a także pomocy w utrzymaniu od osób trzecich (rodzaj i wielkość pomocy) itp. i przedłożenia dokumentów wskazujących na trudną sytuację materialną, zdrowotną itp. jeśli takowe są w posiadaniu strony (np. decyzje MOPS), udokumentowanie zadeklarowanych wydatków na dostarczane media: gaz, energię elektryczną, ogrzewanie, udokumentowanie wydatków na leczenie i leki, udokumentowanie rozchodu środków pieniężnych otrzymanych w związku z rozwiązaniem stosunku pracy, przedłożenie wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych, rachunków kart kredytowych, rachunków papierów wartościowych, lokat pieniężnych, z ostatnich trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz o podanie wszystkich innych informacji, mających znaczenie w kwestii postępowania o przyznanie prawa pomocy, a nie ujętych we wniosku złożonym na formularzu. Skarżący przemilczał wezwanie Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: Z mającego zastosowanie w sprawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. wynika obowiązek uprawdopodobnienia przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie o jaki wnioskował skarżący, tj. w zakresie pełnym (wykazania przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania), m.in. poprzez skonkretyzowanie w postaci dokładnej i wyczerpującej argumentacji strony skarżącej, a nawet zobrazowania sytuacji materialnej za pomocą odpowiednich dokumentów, tak by prawidłowo zakwalifikować stan faktyczny do regulacji warunkujących przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Owo zobrazowanie powinno nastąpić przede wszystkim na podstawie właściwych dokumentów, których w tej sprawie brak, zaś treść akt sprawy nasuwa wątpliwości, czy skarżący jest faktycznie w tak złej sytuacji jak podaje. Zwolnienie z obowiązku ponoszenia opłat sądowych powoduje bowiem uszczuplenie dochodów państwa, zatem jako odstępstwo od obowiązku ponoszenia kosztów może mieć miejsce tylko wówczas, gdy zdobycie środków na pokrycie udziału w postępowaniu sądowym jest przez stronę obiektywnie niemożliwe, zaś ciężar dowodu na okoliczność ubóstwa spoczywa na wnioskodawcy, na co wyraźnie wskazuje użyte w przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże". W ocenie rozpoznającego wniosek skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść ciężaru postępowania sądowego. Milczenie skarżącego w kwestiach odnoszących się do jego sytuacji ekonomicznej, należy potraktować jako odmowę ujawnienia swojej rzeczywistej sytuacji materialnej i życiowej, uniemożliwiając ustalenie istnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. Brak wymienionych informacji budzi wątpliwości czy skarżący faktycznie wymaga wsparcia w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. W takim stanie rzeczy, bez dodatkowych informacji, o które był wzywany skarżący, nie można dokonać prawidłowej oceny jej możliwości płatniczych. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło