I SA/Rz 136/10

WyrokWSA w Rzeszowie2010-06-22

Skład orzekający: Maria Serafin-Kosowska, Barbara Stukan-Pytlowany, Grzegorz Panek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe zasadnie opodatkowały podatkiem akcyzowym ilości benzyny sprzedanej przez podatnika, które nie miały pokrycia w udokumentowanych zakupach, a podatnik nie wykazał, że podatek został zapłacony na wcześniejszym etapie obrotu?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargi podatnika, uznając, że organy podatkowe prawidłowo opodatkowały ilości benzyny sprzedanej przez skarżącego, które nie miały pokrycia w dowodach zakupu. Podkreślono, że podatek akcyzowy jest podatkiem jednofazowym i jeśli podatnik nie wykaże, że podatek został zapłacony na wcześniejszym etapie obrotu, ciąży na nim obowiązek jego zapłaty.
Stan faktyczny
Podatnik A.H. prowadził działalność gospodarczą polegającą na obrocie benzyną. Organy podatkowe ustaliły, że sprzedał on w styczniu, wrześniu i październiku 2005 roku ilości benzyny, które nie miały pokrycia w udokumentowanych zakupach. Podatnik nie wykazał pochodzenia tej benzyny ani tego, że zapłacono od niej podatek akcyzowy. Organy określiły zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym, a Dyrektor Izby Celnej utrzymał te decyzje w mocy. Podatnik złożył skargi do WSA, kwestionując ustalenia faktyczne i zarzucając naruszenie Ordynacji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Maria Serafin-Kosowska /spr./ Sędziowie WSA Barbara Stukan-Pytlowany WSA Grzegorz Panek Protokolant st.sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym na rozprawie w dniu 22 czerwca 2010r. spraw ze skarg A. H. na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] grudnia 2009r. nrnr: [...], [...], [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za styczeń, wrzesień, październik 2005 roku - oddala skargi - I SA/Rz 136/10 UZASADNIENIE Decyzjami z dnia [...] czerwca 2009r. nr: [...], nr [...] nr [...] organ I instancji – Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił podatnikowi A. H. zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym odpowiednio: - za styczeń 2005r. w kwocie 562 zł, -za wrzesień 2005r. w kwocie 2.561 zł, - za październik 2005r. w kwocie 5.557 zł. Po rozpoznaniu odwołań podatnika, organ II instancji – Dyrektor Izby Skarbowej decyzjami z dnia [...] grudnia 2009r. nr nr odpowiednio: [...] utrzymał w mocy decyzje organu I instancji , a jako podstawę prawną przytoczył art. 4 ust.3 i ust.4, art. 6 ust.1 i ust.3, art. 10 ust.2, art. 11 ust.1 i ust. 2 pkt.1, art. 18 ust.1, art. 19 ust.1, art. 65 ust.1 i ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 29 poz. 257 z późn. zm./, § 2 ust.1 pkt.1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego /Dz.U. nr 87 poz. 825 z późn. zm./. Według ustaleń przytoczonych w uzasadnieniach powyższych decyzji, podatnik A.H. w 2005r. prowadził działalność gospodarczą pod firmą: Firma Handlowo Usługowa " H. " w S. i w ramach tej działalności miedzy innymi dokonywał obrotu wyrobami akcyzowymi w postaci benzyny. W toku postępowania organ I instancji dokonał sprawdzenia dokumentacji prowadzonej przez podatnika tj. faktur zakupu i sprzedaży, paragonów fiskalnych, stanu zapasów według remanentu na koniec 2004r. a także stosownej dokumentacji w Rafinerii Nafty "J." – głównego dostawcy benzyny dla podatnika. W wyniku tego sprawdzenia, przy porównaniu ilości benzyny /zapasy/ na początku miesiąca, dokonanych zakupów i sprzedaży, ustalono, że podatnik dokonał sprzedaży benzyny w ilościach niemających pokrycia w dowodach zakupu a mianowicie: - w styczniu 2005r. w ilości 359 l, - za wrzesień 2005r. w ilości 1.947,20 l, - za październik 2005r. w ilości 4.226 l. Podatnik nie wyjaśnił /nie wykazał/, nie udokumentował pochodzenia tej ilości benzyny tj. nie przedłożył dowodów nabycia i nie wykazał, by przy jej nabyciu zapłacił podatek akcyzowy. W związku z powyższym na podstawie przepisów obowiązującej wówczas ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym, na podatniku ciążył obowiązek podatkowy w tym podatku /art. 4 ust.1 pkt.3, ust.4/. Przywołując przepisy dotyczące momentu powstania obowiązku podatkowego, stawek podatkowych, obowiązku składania deklaracji podatkowych / art. 6 ust.1, ust.2, ust. 6, art. 10 ust.2, art. 11 ust.1, ust.2 pkt.1, art. 65 ust.1, ust.2, art. 181 ust. 1 cyt. ustawy/, organy obliczyły wysokość należnego podatku za poszczególne wymienione wyżej miesiące. Odnośnie wysokości stawek podatku organy powołały przepisy Rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego / Dz. U. nr 87 poz. 825 z późn. zm./ i na podstawie § 2 ust.1 pkt. 1 obliczyły podatek według stawki: 1.565 zł /1000 l za styczeń 2005r., 1.315 zł/1000l za wrzesień i październik 2005r. Organ II instancji podkreślił, że ustalenia będące podstawą przyjęcia zaistnienia obowiązku podatkowego po stronie podatnika oraz obliczenia wysokości tego podatku, poczynione zostały na podstawie dokumentacji posiadanej przez podatnika, a także u jego kontrahenta tj. Rafinerii Nafty J.; uwzględniono także zakup benzyny w firmie T.K. , co miało miejsce w grudniu 2005r. i wpłynęło na rozliczenie tego właśnie miesiąca. Podatnik A.H. złożył skargi na opisane wyżej decyzje Dyrektora Izby Celnej w P. wnosząc o ich uchylenie – oraz uchylenie decyzji organu I instancji – jako wydanych z naruszeniem art. 121 i art. 129 Ordynacji podatkowej ; w skargach zawarł także wniosek o stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa. W uzasadnieniu skarg podniósł, że w wyniku przeprowadzonej kontroli organ I instancji wydał w stosunku do niego sześć decyzji, z których trzy zostały uchylone przez w właściwy organ II instancji tj. Dyrektora Izby Skarbowej w R. ze względu na wady postępowania, a niewątpliwie zachodzi związek pomiędzy błędnie ustalonym stanem faktycznym a treścią zaskarżonych w niniejszych sprawach decyzji. Skarżący przytoczył fragmenty uzasadnienia skierowanych do niego decyzji Dyrektora izby Skarbowej w R. oraz dołączył kserokopie decyzji tegoż organu z dnia 31 sierpnia 2009r.:uchylające decyzje organu I instancji i przekazujące sprawy do ponownego rozpatrzenia: - nr IS.XVII/1-4117/27/09 w przedmiocie określenia straty poniesionej w 2005r. w wysokości 105.905,35 zł, -nr IS.XVII/3-4407/76/09 w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług za listopad 2005r. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy, - nr IS. XVII/3-4407/77/09 w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług za grudzień 2005r. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy. W odpowiedziach na skargi, Dyrektor Izby Celnej w P. wniósł o ich oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach. Dodatkowo podniósł, że dołączone rozstrzygnięcia organu podatkowego /Dyrektora Izby Skarbowej w R./ nie mogą stanowić podstawy do uchylenia decyzji zapadłych w niniejszych sprawach, bo dołączone decyzje dotyczą innych podatków i innych okresów rozliczeniowych i obejmują także rozliczenia z tytułu pozostałego zakresu działalności skarżącego podatnika tj. działalności w zakresie handlu artykułami spożywczymi i przemysłowymi. Rozpoznając wniesione skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny po połączeniu spraw do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia, zważył co następuje: Jak wynika z okoliczności przytoczonych w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji, podstawą ich wydania były ustalenia dotyczące dokonywania przez skarżącego podatnika A.H. obrotu wyrobami akcyzowymi w styczniu, wrześniu i październiku 2005r., czyli w okresie obowiązywania ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 29 poz. 257 z późn. zm./ oraz Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego /Dz.U. nr 87 poz. 825 z późn. zm./. W niniejszych sprawach niesporna jest okoliczność, że skarżący dokonywał sprzedaży benzyny silnikowej oznaczonej symbolem 23.20.11-00.2 według Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług / PKWiU/, która jako produkt rafinacji ropy naftowej zaliczona została przez ustawodawcę do wyrobów akcyzowych zharmonizowanych /art. 2 ust.1 pkt.2 cyt. ustawy i Załącznik nr 2 poz. 4 do cyt. ustawy/. Benzynę te skarżący nabywał w Rafinerii Nafty J. oraz jednorazowo na podstawie faktury nr 995/05 z dnia 30 grudnia 2005r. nabył 5.200l benzyny od T.K. . Remanenty co do stanu ilościowego benzyny dokonywane były przez skarżącego tylko za okresy roczne i według remanentu na dzień 31 grudnia 2004r. wykazał zapas 3.042 l benzyny jako stan wyjściowy na 2005 rok, sprzedaż benzyny przez skarżącego dokumentowana była zarówno fakturami, jak i paragonami fiskalnymi. Sprzedaż wyrobów akcyzowych zharmonizowanych na terenie kraju podlegała opodatkowaniu akcyzą, przy czym pojęcie sprzedaży obejmowało również zużycie wyrobów akcyzowych na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej, a czynności te podlegały opodatkowaniu niezależnie od tego, czy zostały wykonane z zachowaniem warunków oraz form określonych przepisami prawa /art. 4 ust.1 pkt.3, ust.2 pkt.9, ust.4 cyt. ustawy. Obowiązek podatkowy obciążał między innymi osoby fizyczne dokonujące czynności podlegające opodatkowaniu a także podmioty, które nabywały lub posiadały wyroby akcyzowe, od których nie została zapłacona akcyza w należnej wysokości /art. 11 ust.1, ust.2 pkt. 1 cyt. ustawy/. Jako moment powstania obowiązku podatkowego w tym podatku ustawodawca wskazał – co do zasady – dzień wykonania czynności podlegających opodatkowaniu, a jeśli tego dnia nie można określić, za datę powstania obowiązku podatkowego uznawany był dzień, w którym uprawniony podmiot stwierdził dokonanie czynności podlegających opodatkowaniu /art. 6 ust.1, ust. 6 cyt. ustawy/. W zakresie realizacji tego obowiązku, na podatników nałożono obowiązek składania deklaracji podatkowych za okresy miesięczne z obliczoną kwotą akcyzy oraz zapłaty tej akcyzy – w terminie do dnia 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy / art. 18 ust.1, art. 19 ust.1 cyt. ustawy/. W niniejszych sprawach orzekające organy podatkowe dokonały wyliczenia wielkości obrotu przedmiotową benzyną przez skarżącego przez porównanie: stanu zapasów na 1 stycznia 2005r., wielkości zakupów oraz wielkości udokumentowanej sprzedaży za poszczególne miesiące; przy czym wielkość zakupów sprawdzono także u głównego kontrahenta skarżącego tj. w Rafinerii Nafty J. . Skutkiem tych porównań było wyliczenie przez organy podanych na wstępie ilości benzyny za styczeń, wrzesień i październik 2005r. wykazanej w dokumentacji przez skarżącego jako sprzedanej ponad ilość wynikającą z wyliczenia jako będącą w posiadaniu skarżącego w tychże poszczególnych miesiącach. W toku postępowania skarżący nie wykazał przyczyny tej różnicy tj. nadwyżki benzyny sprzedanej nad ilością zakupioną, wskazując jedynie w zastrzeżeniach do protokołu kontroli, że jego pracownicy wykorzystywali benzynę do samochodów firmowych, bez ewidencjonowania tegoż zużycia; nie wskazał jednak na te okoliczność żadnych dowodów. Skoro więc orzekające w niniejszych sprawach organy ustaliły na podstawie dokumentacji skarżącego, że wykazana w tych dokumentach za styczeń, wrzesień i październik 2005r. ilość sprzedanej przez niego benzyny jest wyższa, niż ilość benzyny jaka w tych poszczególnych miesiącach dysponował na podstawie dowodów zakupu, to zasadnie dokonały opodatkowania tych różnic. Stwierdzić bowiem należy, że zgodnie z art. 4 ust.5 cyt. ustawy, jeśli w stosunku do wyrobu akcyzowego powstał obowiązek podatkowy w związku z wykonaniem jednej z czynności, o których mowa w ust. 1-3 / tj. produkcja, wyprowadzenie ze składu podatkowego, sprzedaż, eksport, import, nabycie wewnątrzwspólnotowe, dostawa wewnątrzwspólnotowa, nabycie lub posiadanie/, to nie powstaje obowiązek podatkowy na podstawie innej czynności określonej w tychże przepisach, jeśli kwota akcyzy została określona lub zadeklarowana w należnej wysokości. Z regulacji powyższej wynika, że – jak zasadnie stwierdził organ II instancji – podatek akcyzowy jest podatkiem jednofazowym tzn. jest on opłacany na jednym etapie "obrotu" i jeśli podatek ten został opłacony na przykład przez producenta, bądź sprzedawcę wyrobów akcyzowych zharmonizowanych, to kolejne transakcje dotyczące tegoż wyrobu nie będą podlegały opodatkowaniu tym podatkiem. Jeśli więc określony podmiot – jak w niniejszych sprawach skarżący – dokonuje sprzedaży wyrobu akcyzowego zharmonizowanego /benzyny silnikowej/, to dla uwolnienia się od obowiązku podatkowego musi wykazać, że tenże podatek został zapłacony na wcześniejszym etapie obrotu danym wyrobem. Skoro w niniejszych sprawach skarżący odnośnie określonych ilości sprzedanej a niezakupionej wcześniej benzyny nie wykazał, by tenże podatek akcyzowy został zapłacony, to zasadnie organy przyjęły brak podstaw do nieobciążania go tym obowiązkiem. I w tym zakresie oceny organów nie można uznać za dowolną. W nawiązaniu do zarzutów podniesionych w skargach oraz do treści uzasadnień dołączonych decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego osób fizycznych oraz podatku od towarów i usług, zauważyć należy, że konstrukcja opodatkowania podatkiem akcyzowym jest odmienna od konstrukcji opodatkowania od tychże podatków, bo w podatku dochodowym opodatkowaniu podlega dochód czyli generalnie nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania, zaś w podatku od towarów i usług podstawą opodatkowania jest obrót – z uwzględnieniem prawa do odliczenia podatku, natomiast w podatku akcyzowym opodatkowaniu podlega określona czynność dotycząca wyrobu akcyzowego i w przypadku paliw silnikowych – jak w niniejszych sprawach – nie ma znaczenia wartość obrotu, gdyż stawka podatku odnosi się do ilości wyrobu /paliwa silnikowego/ podlegającej opodatkowaniu. Okoliczność, że zarówno podatek akcyzowy, jak i podatek od towarów i usług rozliczane są – co do zasady – za okresy miesięczne nie zmienia zasadniczej kwestii tj. obowiązku rozliczenia w zakresie podatku akcyzowego ilości wyrobów akcyzowych będących w dyspozycji podatnika właśnie w tym okresie i wykazania przez niego, że od tej ilości w tym okresie nie powstał u niego obowiązek podatkowy. Odnośnie kwestii wysokości stawki podatku akcyzowego, w przypadku paliw silnikowych, ustawodawca w cyt. ustawie ustalił ją na 2.000 zł od 1.000 l gotowego wyrobu /art. 64, art. 65 ust.1/, przy czym na mocy cyt. Rozporządzenia z 22 kwietnia 2004r. stawka ta została obniżona i od 1 stycznia 2005r. wynosiła 1.565 zł/1000l, a od 15 września 2005r. wynosiła 1.315 zł /1000 l/ według zmian tegoż Rozporządzenia z 22 grudnia 2004r. /Dz.U. nr 279 poz. 2763/ i z dnia 13 września 2005r. /Dz.U. nr 177 poz. 1473/ - takie też stawki w niniejszych sprawach prawidłowo zastosowały organy. W nawiązaniu do przytoczonych wyżej okoliczności, Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania zaskarżonych decyzji w zakresie ich zgodności z prawem i wobec powyższego skargi jako nieuzasadnione oddalił w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 z późn. zm./.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło