I SA/Rz 140/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska / spr./ SO del. Piotr Popek Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2016 r. sprawy ze skargi K. F. i G. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 rok oddala skargę. I SA/Rz 140/16 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2015r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO), po rozpatrzeniu odwołania K. F. i G.F. (dalej: podatnicy/skarżący) od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] października 2015r., nr [...], w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2015r., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Z uzasadnienia decyzji oraz akt sprawy wynika, że Burmistrz Miasta i Gminy decyzją z dnia [...] stycznia 2015r. ustalił podatnikom wysokość podatku od nieruchomości na 2015r. w kwocie 106.952,00zł. Od powyższej decyzji podatnicy złożyli odwołanie do SKO, które decyzją z dnia [...] kwietnia 2015r. uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015r. organ I instancji wszczął wobec podatników postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na rok 2015. W toku postępowania organ I instancji dokonał oględzin należącej do podatników nieruchomości o nr. ewid. 1420/18 w obrębie C., gm. N. oraz znajdującego się na niej budynku administracyjno-biurowego. W trakcie oględzin ustalono, że w części dwupiętrowego budynku prowadzona jest działalność gospodarcza (parter oraz część I pietra), pozostała powierzchnia pomieszczeń jest zamknięta, oddzielona na klatce schodowej drzwiami. W części niezajmowanej na prowadzenie działalności, pomieszczenia są puste, brak instalacji elektrycznej, wodnej i kanalizacyjnej, brak grzejników do centralnego ogrzewania, na podłogach jest wylewka, w części ocieplona watą szklaną. Ogólny stan budynku jest dobry, budynek jest z zewnątrz otynkowany i w całym obiekcie wstawione są nowe okna. Organ I intencji uznał, że nie zachodzą podstawy do zastosowania niższej stawki podatku od nieruchomości ze względu na zły stan techniczny budynku i decyzją z dnia [...] października 2015r. ustalił podatnikom podatek od nieruchomości za 2015r. w wysokości 106.952,00zł, w tym: - za grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 26.100,00m2 w kwocie 21.402,00zł, - za budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o łącznej pow. użytkowej 3.963,00 m2 w kwocie 84.649,68zł, - od wartości budowli związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej w kwocie 900,00zł. Od decyzji organu I instancji podatnicy wnieśli odwołanie, po rozpatrzeniu którego, powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] listopada 2015r. SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji dotyczące braku podstaw do zastosowania niższej stawki podatku od nieruchomości ze względu na zły stan techniczny budynku. Zdaniem SKO, podstawowym kryterium związku z działalnością gospodarczą jest samo posiadanie danej nieruchomości przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą, przy czym związek danej nieruchomości z działalnością nie może być utożsamiany jedynie z działalnością faktyczną. O tym czy dana nieruchomość pozostaje związana z działalnością gospodarczą nie przesądza to, czy działalność ta jest w danym czasie rzeczywiście prowadzona. Nie są uważane za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej jedynie takie przedmioty opodatkowania znajdujące się w posiadaniu przedsiębiorcy, które do prowadzenia tej działalności nie są i nie mogą być wykorzystywane ze względów technicznych. Organ II instancji wskazał, że przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010r. Nr 95, poz. 613 ze zm.) - dalej: u.p.o.l. nie definiują pojęcia "względów technicznych". Natomiast zgodnie ze stanowiskiem sądów administracyjnych, "względy techniczne" w rozumieniu przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., oznaczają trwałą i obiektywną przeszkodę w wykorzystaniu gruntu, budynku, bądź budowli do prowadzenia działalności gospodarczej. Nie mogą być utożsamiane z przeszkodami o charakterze przejściowym, wynikającymi z woli podatnika i podejmowanych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej decyzji o remontach, przekształceniach, adaptacjach, czy też zmianie przeznaczenia. Według organu odwoławczego, wyłączenie, o którym mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., może znaleźć zastosowanie tylko w przypadku zaistnienia obiektywnych okoliczności natury technicznej, całkowicie uniemożliwiających wykorzystanie przedmiotu opodatkowania do celów działalności gospodarczej prowadzonej przez dany podmiot. Nie obejmuje natomiast sytuacji, gdy brak możliwości wykorzystania nieruchomości dla celów działalności gospodarczej wynika z przyczyn leżących po stronie posiadającego daną nieruchomość przedsiębiorcy. W ocenie SKO, przedmiotowy budynek, choć obecnie nie jest - w przyszłości, po dokonaniu odpowiednich prac remontowych, może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, co potwierdza znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja fotograficzna i protokół oględzin. Organ podkreślił, że sam podatnik stwierdził, iż dla wykorzystania obiektu budowlanego pod działalność gospodarczą zmuszony byłby ponieść duże nakłady finansowe celem doprowadzenia nieruchomości do stanu zdatnego do użytku. Powyższe, zdaniem organu II instancji, oznacza, że w sprawie nie występują "względy techniczne", a jedynie przyczyny ekonomiczne, które nie dają podstaw do opodatkowania według niższych stawek. Za niezasadne organ II instancji uznał utożsamianie przez podatników względów technicznych ze spełnieniem wymagań dla budynków określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r., Nr 75 poz. 690 ze zm.) – dalej: rozporządzenie w sprawie warunków technicznych. W ocenie SKO, niespełnianie wymagań ww. rozporządzenia jest świadomą decyzją podatników, którzy nie przeprowadzają remontu ze względów finansowych. W świetle zarzutów odwołania SKO uznało, że w odniesieniu do gruntów, opodatkowanie niższymi stawkami podatku od nieruchomości gruntów, które nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, zakłada istnienie takich przeszkód technicznych, niezależnych od woli podatnika, które powodują, że grunt w ogóle staje się nieprzydatny dla celów prowadzonej działalności gospodarczej, np. jest skażony chemicznie, radioaktywnie czy bakteriologicznie, na co, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, nie ma dowodów. Na decyzję SKO w części dotyczącej ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za 2015r., od części budynku o powierzchni użytkowej 3.963m2 w kwocie 84.649,68zł, podatnicy, reprezentowani przez pełnomocnika, złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, w zakresie dotyczącym ustalenia podatku od nieruchomości za rok 2015 od części budynku o pow. 1.480,00m2 z zastosowaniem stawki za budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie przepisów: 1) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 1a ust. 1 pkt 3a u.p.o.l., przez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że budynek jest w całości wykorzystywany w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, w sytuacji, gdy część budynku o pow. 1.480,00m2, z uwagi na zły stan techniczny w okresie opodatkowania, nie była i nie może być przez podatników wykorzystywana ze względów technicznych; - § 1 ust. 2 pkt 2 uchwały Rady Miejskiej w Nowej Dębie z dnia 14 listopada 2014r. w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości na 2015r., przez jego niewłaściwe zastosowanie w stosunku do części budynku o pow. 1.480,00m2, który nie może być uznany za budynek zajęty na działalność gospodarczą, - § 1 ust. 2 pkt 5 ww. uchwały, przez jego niezastosowanie w stosunku do części budynku o pow. 1.480,00m2, - § 45, § 49, § 53 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, polegające na pominięciu w decyzji wymogów dla obiektów budowlanych, które pozwalałyby na prowadzenie działalności gospodarczej. 2) przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 120, art. 121, art. 124, 181 i art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2015 poz. 613) – dalej: O.p., przez wykroczenie przez organ podatkowy poza prawnie wyznaczone granice, naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych oraz zasady przekonywania, jak też wadliwe skonstruowanie uzasadnienia decyzji, - art. 181 Op., przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności, niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, nieprzeprowadzenie właściwego postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy niewykorzystywanie przez podatników części budynku o pow. 1.480,00m2 do wykonywania działalności gospodarczej ma charakter trwały, a w konsekwencji nieustalenie, czy część budynku o pow. 1.489,00m2 w przyszłości będzie wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej przez podatników i nadaje się do jej prowadzenia ze względów technicznych. W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że względy techniczne uniemożliwiają podatnikom korzystanie z nieruchomości, co uzasadnia zastosowanie niższej stawki podatku od nieruchomości. Wskazali, że dla wykorzystania części obiektu budowlanego o pow. 1.480,00m2 pod działalność gospodarczą zmuszeni byliby ponieść niebagatelne nakłady finansowe celem doprowadzenia nieruchomości do stanu zdatnego do użytku. Przedmiotowa część budynku z uwagi na zły stan techniczny o charakterze obiektywnym, nie była i nie mogła być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej., przy czym zły stan techniczny budynku powstał jeszcze w okresie, gdy obiekt ten nie znajdował się w posiadaniu podatników i był następstwem zdarzeń od nich niezależnych. Skarżący podkreślili, że część budynku o pow. 1.480,00m2 nie nadaje się do użytku, ściany są zawilgocone i zagrzybione, a posadzka w całym obiekcie nadaje się do wymiany. O złym stanie budynku świadczą zdjęcia z oględzin oraz protokół z dnia 26 sierpnia 2015r. Ponadto skarżący wskazali, że brak jest również prawnych możliwości prowadzenia działalności gospodarczej w niezajmowanej przez nich części obiektu, gdyż nie spełnia on warunków określonych w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych. Przedmiotowy obiekt nie posiada instalacji elektrycznej, wodnej i kanalizacyjnej, nie jest wyposażony w grzejnik do centralnego ogrzewania, zatem nie spełnia warunków określonych w § 45, § 49 i § 53 ww. rozporządzenia. W ocenie skarżących, w okolicznościach sprawy wystąpiły "względy techniczne", o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., które wynikają również z wymagań dotyczących zasad bezpieczeństwa. Skarżący zarzucili, że SKO w uzasadnieniu decyzji nie odniosło się do przeprowadzonych w postępowaniu oględzin nieruchomości, co świadczy o tym, że organ bezpodstawnie uchylił się od wyjaśnienia, dlaczego - pomimo wskazania w treści protokołu na brak instalacji wodnej, kanalizacyjnej i grzejników od centralnego ogrzewania oraz widocznego na zdjęciach braku podłóg, drzwi wewnętrznych, zawilgocenia ścian – uznał budynek za zdatny do prowadzenia działalności gospodarczej. W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) - dalej: P.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Skarga jest niezasadna. Przedmiotem kontroli Sądu jest rozstrzygnięcie SKO utrzymujące w mocy decyzję organu I instancji ustalającą skarżącym wysokość podatku od nieruchomości za 2015r. w kwocie 106.952,00zł. Spór w niniejszej sprawie dotyczy zasadności opodatkowania części budynku (o pow. 1.489,00m2) należącego do skarżących, z zastosowaniem stawki jak za budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Organy podatkowe stanęły na stanowisku, że wskazana część budynku, po dokonaniu odpowiednich prac remontowych, może być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej, a w sprawie nie występują "względy techniczne", które uzasadniałyby opodatkowanie według niższej stawki. Według skarżących, zły stan techniczny wskazanej części budynku uniemożliwiający wykorzystywanie tej części obiektu do prowadzenia działalności gospodarczej, uzasadnia opodatkowanie tej powierzchni z zastosowaniem stawki za budynki pozostałe tj. stawki niższej. W ocenie Sądu, prawidłowe jest stanowisko organów podatkowych. Stosownie do art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej są to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Kluczowe dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest zatem ustalenie, czy wskazana części budynku o pow. 1.489,00m2, może, czy nie może być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Dokonując wykładni pojęcia "względów technicznych" użytego w powoływanym przepisie zasadnym jest odwołanie się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2014r. sygn. akt II FSK 3049/12 (publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzeczeniu tym Sąd stwierdził, że u.p.o.l. nie definiuje pojęcia "względy techniczne", których zaistnienie wyklucza wykorzystywanie przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej. Należy jednak przyjąć ze względu na ratio legis wprowadzenia tej konstrukcji prawnej, że chodzi o zmniejszenie obciążeń podatkowych tych podmiotów gospodarczych, które nie mogą wykorzystywać posiadanych nieruchomości dla celów gospodarczych z przyczyn całkowicie od nich niezależnych, a związanych z naturą danego przedmiotu opodatkowania. Innymi słowy, analizowany przepis może znaleźć zastosowanie tylko w przypadku zaistnienia obiektywnych okoliczności natury technicznej, całkowicie uniemożliwiających wykorzystanie przedmiotu opodatkowania do celów działalności gospodarczej prowadzonej przez dany podmiot i to zarówno obecnie, jak i w przyszłości. Ponadto, z treści samego przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wynika, że "względy techniczne" muszą dotyczyć, czyli tkwić w samej rzeczy, w rozważanym przypadku w części budynku. Przy czym okoliczności te muszą uniemożliwiać korzystanie z nieruchomości. W powołanym powyżej przepisie ustawodawca posłużył się sformułowaniem "nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej". W ocenie Sądu, oznacza to, że chodzi trwałą przeszkodę w korzystaniu z nieruchomości, która jednocześnie ma charakter obiektywny, niezależny od woli i możliwości produkcyjnych, bądź finansowych danego podmiotu. Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy, Sąd stwierdza, że organy podatkowe zasadnie uznały, iż w odniesieniu do wskazanej części budynku nie wystąpiły "względy techniczne", o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Z przeprowadzonego w postępowaniu dowodu z oględzin przedmiotowego budynku wynika bowiem, że ogólny stan budynku jest dobry, jest on otynkowany z zewnątrz, wyposażony w nowe okna. W części niezajmowanej na prowadzenie działalności na podłogach jest wylewka, częściowo ocieplona watą szklaną. Podnoszone przez skarżących okoliczności, tj. brak we wskazanej części budynku instalacji elektrycznej, wodnej i kanalizacyjnej, grzejników do centralnego ogrzewania, podłóg i drzwi wewnętrznych, nie są przez organy podatkowe kwestionowane. Jednakże, w ocenie Sądu, nie są to tego rodzaju niezależne okoliczności, o których można powiedzieć, że całkowicie, w sposób trwały, uniemożliwiają wykorzystanie tej części budynku do celów prowadzenia działalności gospodarczej. Wprawdzie obecnie stan techniczny wskazanej części budynku nie pozwala na prowadzenie działalności gospodarczej, jednakże - zdaniem Sądu - jest to przeszkoda o charakterze przejściowym i zależnym od woli skarżących. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że wskazana część budynku wymaga przeprowadzenia odpowiednich prac budowlanych, których wykonanie spowoduje, że może być ona w przyszłości wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej. Należy bowiem rozróżnić obiektywny brak możliwości doprowadzenia budynku do stanu, w którym będzie można w nim prowadzić działalność gospodarczą, od stanu technicznego, uniemożliwiającego wykonywanie takiej działalności, wynikającego z decyzji podatnika, który nie przeprowadza prac budowlanych, np. ze względów finansowych. Pojęcie "względy techniczne" nie obejmuje bowiem technologicznych, ekonomicznych, jak również finansowych przyczyn braku możliwości wykorzystywania przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej. Z tych względów, w ocenie Sądu, przyczyny ekonomiczne (finansowe), na które wskazują skarżący, nie mogą uzasadniać zastosowania wyłączenia, o którym mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., a w konsekwencji opodatkowania wskazanej części budynku według niższej stawki podatkowej. Oceny tej nie mogą zmienić podnoszone w skardze okoliczności o "zagrzybieniu" i "zawilgoceniu ścian" oraz konieczności wymiany podłogi we wskazanej części budynku, a także brak spełnienia przez nieruchomość warunków określonych w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, który nie jest jednoznaczny z występowaniem "względów technicznych", o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Nawet brak instalacji elektrycznej, wodno-kanalizacyjnej oraz grzewczej nie uniemożliwia całkowitego prowadzenia działalności gospodarczej zwłaszcza, że nie dotyczy to całego budynku, a jedynie jego części. Ponadto wyłącznie od woli skarżących zależy, czy zdecydują się sporną część budynku w te instalacje wyposażyć. Okoliczność, że obecnie wskazana część budynku nie może być wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej, nie jest przez organy podatkowe kwestionowana. Decydujące, w ocenie Sądu, jest to, że przeszkoda w wykorzystaniu nieruchomości do potrzeb działalności gospodarczej nie ma charakteru trwałego i jej usunięcie jest możliwe, jeżeli skarżący zdecydują się wykonać określone prace budowlane. Z powyższych względów, Sąd stwierdził, że zastosowana przez organy podatkowe do spornej części budynku stawka podatku od nieruchomości właściwa budynkom związanym z prowadzeniem działalności gospodarczej - jest prawidłowa. Sąd nie podziela również zarzutów skargi, co do naruszenia przepisów postępowania podatkowego. W ocenie Sądu, organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, zebrały zupełny materiał dowodowy, który w wyczerpujący sposób rozpatrzyły. W wydanych decyzjach organy podatkowe wyjaśniły swe stanowisko w sposób należyty. Wbrew twierdzeniom skarżących, uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie jest wadliwie skonstruowane i spełnia wymogi określone w art. 210 § 4 O.p. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.