I SA/Rz 142/16

PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-02-25

Skład orzekający: Jacek Boratyn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), jeśli jej miesięczne dochody przewyższają wydatki, a zobowiązania cywilnoprawne nie stanowią przeszkody w poniesieniu kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ dochody skarżącego (4 731,16 zł miesięcznie) przewyższały jego wydatki (3 500 zł miesięcznie), co oznacza, że był w stanie ponieść koszty sądowe (wpis od skargi w wysokości 500 zł) bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zobowiązania cywilnoprawne, takie jak spłata kredytu, nie mają pierwszeństwa przed kosztami sądowymi, a skarżący powinien zracjonalizować swoje wydatki, np. na dojazdy do pracy, przed wystąpieniem o pomoc publiczną.
Stan faktyczny
Skarżący B. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia zaległości podatkowych. Skarżący wraz z żoną i córką osiąga miesięczne dochody w wysokości 4 731,16 zł, przy wydatkach rzędu 3 500 zł. Wśród wydatków wskazał m.in. ratę kredytu hipotecznego (1 600 zł) i koszty dojazdu do pracy (800 zł). Wpis od skargi wynosi 500 zł.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2016 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku B. K. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) grudnia 2015 r., nr (...), w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym, na urzędowym formularzu PPF, oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz małoletnią córką. Małżonkowie utrzymują się z dochodów, uzyskiwanych ze stosunku pracy, które wynoszą miesięcznie: w przypadku skarżącego – 1 291,16 zł, a w przypadku jego żony 3 440 zł. Łączny ich dochód, w ujęciu miesięcznym, wynosi 4 731,16 zł. Wydatki w całym gospodarstwie domowy skarżący określił na kwotę 3 500 zł miesięcznie. Wśród tych wydatków znalazła się także spłata kredytu hipotecznego, którego miesięczna rata wynosi 1 600 zł, jak również koszty dojazdu do pracy, oszacowane na 800 zł miesięcznie. Zgodnie z oświadczeniem, skarżący nie posiada żadnych nieruchomości, ani wartościowych przedmiotów ruchomych. Jako argument za przyznaniem mu prawa pomocy skarżący wymienił łączną kwotę wszystkich swoich zobowiązań, zarówno tych w stosunku do podmiotów publicznoprawnych, jak i prywatnych. Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 500 zł. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący w niniejszej sprawie sumę miesięcznych dochodów określił na kwotę 4 731 zł, tymczasem łączną wysokość wydatków oszacował na ok. 3 500 zł, tak więc zestawienie tych dwóch wartości prowadzi do wniosku, że uiszczenie wpisu od skargi w niniejszej sprawie (500zł), a także ewentualnie pozostałych kosztów sądowych, leży w zakresie jego możliwości. Niezależnie jednak od powyższego dodać też należy, że zobowiązania cywilnoprawne, takie jak chociażby spłata kredytu bankowego, nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia, w stosunku do zobowiązań publicznoprawnych, do których zaliczają się koszty sądowe. Tak więc konieczność spłaty kredytu nie może być argumentem przemawiającym za przyznaniem skarżącemu prawa pomocy, podobnie jak ogólna wysokość jego zobowiązań. W postępowaniu wpadkowym, dotyczącym prawa pomocy, badaniu podlegają bowiem jedynie aktualne możliwości płatnicze konkretnego wnioskodawcy, w kontekście możliwości zaspokojenia jego potrzeb bytowych oraz jego domowników. Na marginesie niniejszych rozważań dodać należy, że skarżący ponosi stosunkowo wysokie koszty dojazdu do pracy (800 zł miesięcznie), znacznie przewyższające wysokość wpisu od skargi w niniejszej sprawie, a także koszty korzystania z komunikacji publicznej. Poszukując więc środków na pokrycie kosztów sądowych winien on w pierwszej kolejności zracjonalizować swoje wydatki, a dopiero później ewentualnie występować o wsparcie ze środków publicznych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło