I SA/Rz 142/16

WyrokWSA w Rzeszowie2016-04-21

Skład orzekający: Tomasz Smoleń, Piotr Popek, Jarosław Szaro

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, mimo stwierdzenia istnienia przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, może odmówić umorzenia zaległości podatkowych na podstawie uznania administracyjnego?
Ratio decidendi
Organ podatkowy, działając w ramach uznania administracyjnego, może odmówić umorzenia zaległości podatkowych, nawet jeśli stwierdzi istnienie przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego. Sądowa kontrola w takich przypadkach ogranicza się do badania, czy rozstrzygnięcie nie nosi znamion dowolności, a nie do merytorycznej oceny jego słuszności.
Stan faktyczny
Podatnik B. K. złożył wniosek o umorzenie zaległości podatkowych w podatku VAT i PIT, argumentując trudną sytuacją finansową po zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej. Organy podatkowe, po kilku etapach postępowania, odmówiły umorzenia, uznając wprawdzie istnienie przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, ale powołując się na uznanie administracyjne i brak dowolności w swoim rozstrzygnięciu. Podatnik zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie art. 67a Ordynacji podatkowej i nierozpatrzenie wszechstronnie materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń Sędziowie WSA Piotr Popek WSA Jarosław Szaro / spr./ Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowym od osób fizycznych oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2015r. nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpoznaniu odwołania B. K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] sierpnia 2015r. nr [...] odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych. Jak wnika z akt sprawy, wnioskiem z dnia 2 września 2013r. (uzupełnionym w piśmie z dnia 3 stycznia 2014r.) B. K. zwrócił się o umorzenie zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych w całości za lata: 2009, 2010-2012 wraz z ustawowymi odsetkami, a także w podatku od towarów i usług, które powstały w latach 2009-2013. W uzasadnieniu wniosku poinformował, że spłata przez niego zadłużenia stała się niemożliwa wskutek zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej od dnia 1.04.2013r., stąd też nie posiada żadnego źródła dochodu ani majątku, który umożliwiłby mu spłatę powstałego zadłużenia. Wskazał, że nie pracuje, posiada status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. Podał także, że ma na utrzymaniu rodzinę. Wnioskodawca argumentował, że sytuacja w której się znalazł spowodowała wystąpienie przesłanki ważnego interesu podatnika, a także interesu publicznego, co przemawia za umorzeniem zaległości podatkowych, które umożliwi mu kontynuowanie zawieszonej działalności gospodarczej. Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] marca 2014r. nr [...] odmówił Podatnikowi umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za III kwartał 2009r. w kwocie 903zł, II kwartał 2012r. w kwocie 1.036zł oraz kwartał 2013r. w kwocie 713zł. Z kolei decyzją z dnia [...] marca 2014r. nr [...] organ I instancji odmówił umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za I kwartał 2010r. w kwocie 2.877zł, IV kwartał 2010r. w kwocie 1.642zł, II kwartał 2011r. w kwocie 1.345zł, III kwartał 2011r. w kwocie 907zł, IV kwartał 2011r. w kwocie 875zł, I kwartał 2012r. w kwocie 1.025zł, III kwartał 2012r. w kwocie 2.435zł, IV kwartał 2012r. w kwocie 7.636zł oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych za: 2009r. w kwocie 1.330zł, za 2010r. w kwocie 1.579zł, za 2011r. w kwocie 4.311zł oraz za 2012r. w kwocie 1.630zł. Organ I instancji wydając powyższe rozstrzygnięcia wyszedł z założenia, że wniosek z dnia 3 stycznia 2014r. spowodował szczęcie nowego postępowania podatkowego. Podatnik złożył odwołania od powyższych decyzji, a po ich rozpoznaniu Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] czerwca 2014r. nr [...] i z dnia [...] czerwca 2014r. nr [...] uchylił obie decyzje organu I instancji w całości i przekazał sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu swych rozstrzygnięć organ odwoławczy stwierdził m.in., że organ I instancji nie ustalił prawidłowo zakresu wniosku i jego przedmiotu, tj. czy pismo z dnia 3 stycznia 2014r. stanowiło rozszerzenie zakresu, czy też zawierało nowe żądanie, które powinno wszcząć odrębne postępowanie. W toku ponownie prowadzonego postępowania organ I instancji uznał, że wniosek Strony z dnia 3 stycznia 2014r. dotyczył tego samego stanu faktycznego i doprowadził do rozszerzenia zakresu żądania zawartego w piśmie z dnia 2 września 2013r., bowiem zaległości w podatku od towarów i usług, o objęcie których ulgą wnosił w tym piśmie Podatnik, powstały z mocy prawa przed złożeniem wniosku z dnia 2 września 2013r. o udzielenie ulgi. Żądanie Strony zawarte we wniosku z dnia 2 września 2013r. i w piśmie z dnia 3 stycznia 2014r. zostało rozpatrzone przez organ I instancji w jednym postępowaniu, zakończonym decyzją z dnia [...] sierpnia 2015r. nr [...]. W decyzji tej organ I instancji odmówił umorzenia zaległości: w podatku od towarów i usług za III kwartał 2009r. w kwocie 903zł, I kwartał 2010r. w kwocie 2.877zł, IV kwartał 2010r. w kwocie 1.642zł, II kwartał 2011r. w kwocie 1.345zł, III kwartał 2011r. w kwocie 907zł, IV kwartał 2011r. w kwocie 875zł, I kwartał 2012r. w kwocie 1.025zł, II kwartał 2012r. w kwocie 1.036zł, III kwartał 2012r. w kwocie 2.435zł, IV kwartał 2012r. w kwocie 7.636zł oraz II kwartał 2013r. w kwocie 713zł, wraz z odsetkami za zwłokę od tych zaległości, w podatku dochodowym od osób fizycznych za: 2009r. w kwocie 1.330zł, za 2010r. w kwocie 1.579zł, za 2011r. w kwocie 4.311zł oraz za 2012r. w kwocie 1.630zł, wraz z odsetkami za zwłokę od tych zaległości. Od powyższej decyzji Podatnik wniósł odwołanie, w którym zarzucił naruszenie: - art. 67a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015r., poz. 613 ze zm.), dalej o.p., przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji gdy z okoliczności sprawy wynika, że zastosowanie ulgi poprzez umorzenie zaległości podatkowej spełnia przesłanki ważnego interesu strony oraz interesu publicznego, - art. 187 § 1 o.p., przez nierozpatrzenie wszechstronnie materiału dowodowego, skutkujące pominięciem okoliczności, w wyniku których powstała zaległość podatkowa w wyniku zdarzeń niezależnych od skarżącego. Podatnik podniósł, że umorzenie ciążących na nim zaległości podatkowych umożliwi mu prowadzenie na nowo działalności gospodarczej, osiąganie dochodów i płacenie na bieżąco podatków. Zdaniem Strony odmowa udzielenia mu żądanej ulgi spowoduje, że nie rozpocznie prowadzenia działalności i nie przyczyni się tym samym do stworzenia nowych miejsc pracy, czego konsekwencją będzie niepłacenie podatków. Sytuacja ta uniemożliwi mu całkowite osiąganie dochodu a w efekcie również spłacenie zaległości podatkowej. Podatnik wyjaśnił, że przyczyną powstania zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę było jego niezawinione działanie, bowiem pogorszenie sytuacji na rynku usług budowlanych oraz upadłość przedsiębiorstw spowodowała, że wielu kontrahentów straciło płynność finansową i nie wypłaciło wynagrodzeń. Skutkiem takiego działania był brak środków na uiszczenie należności podatkowych, a następnie wszczęcie egzekucji i zawieszenie działalności gospodarczej przez Podatnika od dnia 1 kwietnia 2013r. Dyrektor Izby Skarbowej w opisanej na wstępie decyzji z dnia [...] grudnia 2015r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Podatnik utracił status przedsiębiorcy w związku z niepodjęciem działalności gospodarczej zawieszonej w dniu 1 kwietnia 2013r., w terminie 24 miesięcy od dnia jej zawieszenia. Podatnik jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. W zeznaniu podatkowym PIT-37 za 2014r. wykazał dochód w wysokości 19.312,34zł. Z kolei za okres od 1.01.2015r. do 31.03.2015r. uzyskał dochód z tytułu umowy zlecenia w wysokości 4.602zł, z czego po potrąceniach z tytułu zajęć egzekucyjnych otrzymał kwotę 2.301zł, którą - jak wskazał - przeznaczył na opłaty sądowe, w związku z prowadzonymi postępowaniami windykacyjnymi należności od kontrahentów. Podatnik mieszka wraz z żoną i córką (13 lat), w domu stanowiącym własność żony. Z żoną ma ustanowioną rozdzielność majątkową. Wydatki związane z utrzymaniem domu i rodziny ponosi małżonka. B. K. nie posiada żadnych nieruchomości ani ruchomości. Jest właścicielem jedynie przyczepki jednoosiowej o wartości ok. 1.000zł, zajętej przez komornika. Na Podatniku, oprócz zaległości wobec Naczelnika Urzędu Skarbowego (ok. 30.000zł plus odsetki), ciążą zaległości w łącznej wysokości ok. 444.000, zł wobec: wierzycieli cywilnoprawnych - ok. 200.000zł, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w kwocie ok. 199.000zł plus odsetki, byłych pracowników - ok. 25.000zł, pełnomocników procesowych - ok. 20.000zł. Organ odwoławczy stwierdził, że sytuacja finansowa, materialna i życiowa Podatnika jest trudna. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, jednorazowa zapłata zaległości podatkowych w łącznej wysokości 30.244zł wraz z odsetkami za zwłokę jest obecnie niemożliwa, dlatego wypełniona została przesłanka ważnego interesu podatnika, o której mowa w art. art. 67a § 1 pkt 3 o.p. Organ odwoławczy stwierdził również, że zachodzi druga przesłanka zawarta w tym przepisie. Na skarżącym ciążą zaległości podatkowe w łącznej wysokości 30.244zł, co w połączeniu z faktem, że jest on osobą bezrobotną, nie posiada stałego źródła dochodu ani majątku, ciążą na nim zobowiązania wobec innych wierzycieli sprawia, że istnieje zagrożenie sięgnięcia po środki pochodzące z budżetu Państwa. Powyższe przemawia za wystąpieniem w sprawie przesłanki interesu publicznego. Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił uwagę, że możliwość umorzenia należności podatkowych została oparta na uznaniu administracyjnym, które polega na tym, że występowanie przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, bądź obu z nich, nie przesądza o pozytywnym dla podatnika rozstrzygnięciu sprawy. Dyrektor Izby Skarbowej, oceniając okoliczności sprawy w zakresie możliwości przyznania ulgi w ramach przysługującej organowi podatkowemu zasady uznania administracyjnego stwierdził, że w sprawie, pomimo wystąpienia obu przesłanek przewidzianych w art. 67a § 1 pkt 3 o.p. istnieją okoliczności, z uwagi na które należy odmówić umorzenia zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę. Organ odwoławczy uznał, że istotnym w sprawie jest, że podatnik nie utracił możliwości i zarobkowania, co mogłoby stanowić okoliczność przemawiającą za umorzeniem zaległości podatkowych. Podatnik prowadził działalność gospodarczą w zakresie usług budowlanych i wykonywania instalacji wodno-kanalizacyjnych, gazowych i klimatyzacyjnych. We wniosku o udzielenie ulgi oraz w odwołaniu Podatnik podkreślał, że umorzenie zaległości podatkowych pozwoliłoby mu na prowadzenie na nowo działalności gospodarczej, osiąganie dochodów i płacenie na bieżąco podatków. Zatem Podatnik w ocenie organu posiada wszelkie możliwości podjęcia zatrudnienia lub samodzielnego prowadzenia działalności gospodarczej oraz uzyskiwania dochodu pozwalającego na zapłatę należności podatkowych na rzecz Skarbu Państwa. W ocenie organu odwoławczego, podniesiona przez Podatnika okoliczność, że sytuacja, w której się znalazł, jest konsekwencją niedowładu organów Państwa, nie implikuje po stronie Skarbu Państwa obowiązku umorzenia zaległości podatkowych. Organ odwoławczy uwzględnił również, że zaległości podatkowe powstały nie w wyniku działania czynników niezależnych od Podatnika, lecz są następstwem nie uregulowania należnego podatku. Strona zatem sama doprowadziła do zadłużenia podatkowego. Dyrektor Izby Skarbowej wziął również pod uwagę twierdzenia zawarte w odwołaniu, że Podatnik w dalszym ciągu dochodzi należności na drodze sądowej od swoich niesumiennych kontrahentów, którzy nie zapłacili za wykonane roboty. Istnieje więc możliwość pozyskania środków finansowych na zapłatę należności podatkowych. Jednocześnie fakt, że Podatnik jest wierzycielem należności z tytułu wykonanych usług, za które nie otrzymał zapłaty, daje organowi podatkowemu możliwość zajęcia wierzytelności i uzyskania środków na pokrycie dochodzonych należności. Ponadto, jak wynika z protokołu przesłuchania Podatnika z dnia 15.10.2013r., w okresie od października 2010r. do grudnia 2012r. posiadał on środki na zapłatę podatku od towarów i usług, lecz przeznaczył je na bieżącą działalność gospodarczą i potrzeby bytowe. Podatnik posiada wysokie zobowiązania wobec innych wierzycieli, tj. ok. 444.000zł, od których należne są też odsetki za zwłokę. W ocenie organu odwoławczego, umorzenie należności podatkowych w tej sytuacji, nie wpłynęłoby znacząco na poprawę sytuacji finansowej zobowiązanego. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, niezasadne jest umorzenie należności podatkowych w sytuacji, gdy inni wierzyciele mieliby w dalszym ciągu legitymację prawną do egzekwowania swoich należności. Umorzenie zaległości podatkowych i odsetek za zwłokę sprowadzałoby się do rezygnacji Skarbu Państwa z zaspokojenia jego wierzytelności. Organ odwoławczy stwierdził również, że problemy Podatnika związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, skutkujące brakiem środków finansowych na zapłatę należnych budżetowi zobowiązań podatkowych, nie mogą być uznane za zdarzenia losowe ani nadzwyczajne, niezależne od Podatnika. Nie mogą też stanowić przesłanki do umorzenia zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę. Dyrektor Izby Skarbowej zaakcentował, że sytuacja w jakiej znalazł się podatnik ma charakter typowy i umorzenie należności w jego przypadku świadczyło by o konieczności stosowania umorzenia w sposób szeroki jako środka wsparcia przedsiębiorców. Ponadto w przypadku podatku od towarów i usług jest on zawarty w cenie usługi i podatnik jest jedynie pośrednikiem w przekazywaniu go do budżetu państwa. B. K. zaskarżył powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie w całości, wraz z decyzją organu I instancji, a także o zasądzenie od organu administracji kosztów postępowania. Skarżący zarzucił organowi podatkowemu naruszenie: - art. 67a § 1 o.p., przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące przyjęciem, że w sytuacji gdy zostały spełnione przesłanki ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, organ może w sposób dowolny odmówić umorzenia zaległości podatkowej. - art. 67a § 1 o.p., przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że podstawą do odmowy umorzenia zaległości podatkowej jest okoliczność, że skarżący posiada oprócz zobowiązań podatkowych, również zobowiązania cywilnoprawne, - art. 187 § 1 o.p., przez nierozpatrzenie wszechstronne materiału dowodowego skutkującego pominięciem okoliczności, w wyniku których powstała zaległość podatkowa Skarżącego. W uzasadnieniu Skarżący zarzucił, że organ błędnie stawia na równi zobowiązania publicznoprawne z zobowiązaniami cywilnoprawnymi. Ustawodawca nie uzależnił możliwości umorzenia zaległości podatkowych od tego, czy podatnik posiada również zobowiązania cywilnoprawne. Organ uznał, że zachodzą wszystkie przesłanki ustawowe, natomiast nie przedstawił żadnych dowodów czy też argumentów, które wskazywałyby, że odmowa umorzenia zaległości podatkowej jest korzystniejsza dla interesu publicznego niż umorzenie tejże zaległości i umożliwienie w ten sposób prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżący podniósł, że zgodnie z definicją przyjętą przez organ podatkowy, przez interes publiczny należy rozumieć nie tylko zapewnianie maksymalnych zysków, ale również ograniczanie wydatków. Organ pominął, że brak umorzenia zaległości podatkowych spowoduje, że budżet państwa będzie ponosił dodatkowe wydatki, ponieważ Skarżący będzie zmuszony wrócić się po pomoc pochodzącą z finansów Skarbu Państwa. Skarżący nie posiada żadnych składników majątkowych, z których byłby w stanie spłacić choćby część ciążących na nim zobowiązań, co zauważył sam Dyrektor Izby Skarbowej. Skarżący argumentował, że umorzenie zaległości podatkowych ułatwi rozpoczęcie prowadzenia działalności gospodarczej, co z kolei umożliwi płacenie bieżących zobowiązań wobec Urzędu Skarbowego. Skarżący będzie również w stanie tworzyć nowe miejsca pracy. Tym samym Skarżący będzie generował dochód na rzecz Skarbu Państwa. Okoliczność ta wydaje się być dość istotna, mając na uwadze prawidłowe rozumienie interesu publicznego. Skarżący zakwestionował również stwierdzenie organu, że w odniesieniu do sytuacji Skarżącego nie nastąpiło zdarzenie losowe. Skarżący wskazał, że pogorszenie sytuacji w branży budowlanej, w szczególności upadłość przedsiębiorców, będących partnerami Skarżącego, spowodowało, że Skarżący zalega z płatnościami wobec Urzędu Skarbowego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd administracyjny w Rzeszowie miał na uwadze, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Organ podatkowy nie naruszył prawa odmawiając umorzenia zaległości podatkowej B. K. Rozstrzygniecie sprawy opiera się na instytucji uznania administracyjnego polegającego na przyznaniu organowi administracji, w tym przypadku podatkowej, uprawnienia do swobodnego kształtowania prawnopodatkowej sytuacji podatnika w formie przyznania mu ulgi podatkowej. Działając w ramach tej instytucji prawnej organ podatkowy może ale nie musi umorzyć zaległość podatkową, o co występuje dłużnik. Działanie w tej formie nie oznacza jednak dowolności działania. Przepis art. 67a § 1 o.p. zakreśla ramy postępowania, które muszą zostać spełnione przez organ by decyzja w przedmiocie wniosku o umorzenia należności nie naruszała prawa. Prowadząc postępowanie w tym zakresie organ musi mianowicie rozważyć istnienie przesłanek do umorzenia należności a tymi są z mocy tego przepisu: ważny interes podatnika oraz interes społeczny. Stwierdzenie istnienia już jednej z tych przesłanek stanowi formalnoprawną podstawę do wydania decyzji o umorzeniu zaległości z tym, że zaistnienie nawet obu nie obliguje organu do takiego rozstrzygnięcia, gdyż każdorazowo działając w warunkach uznania administracyjnego może on odmówić umorzenia należności. Obowiązkiem organu jest jednak wszechstronne wyjaśnienie sprawy, a w szczególności ustalenie, czy w sprawie występuje ważny interes podatnika oraz interes społeczny. Ustalenie istnienia tych przesłanek może nastąpić jedynie po ustaleniu stanu faktycznego sprawy obejmującego wielkość powstałej zaległości, okoliczności w jakich wystąpiły te zaległości, przyczyny ich powstania, sytuację majątkową i osobistą podatnika, czy też w końcu konieczność utrzymywania podatnika ze środków budżetowych wydatkowanych w ramach pomocy społecznej w przypadku nie umorzenia zaległości. O ważnym interesie podatnika świadczyć będzie skala zaległości, brak możliwości spłaty zobowiązań bez uszczerbku dla utrzymania podatnika i jego rodziny, znaczny rozmiar zobowiązań. O istnieniu interesu społecznego stanowić będzie możliwość wywołania negatywnych skutków budżetowych poprzez umorzenie lub nieumorzenie zaległości w postaci przykładowo wskazując konieczności wypłacania świadczeń społecznych dla podatnika. W tym zakresie organ powinien jednak rozważyć również negatywne skutki dla budżetu, wynikające z umorzenia należności. Po ustaleniu tych przesłanek organ podejmuje decyzje w przedmiocie wniosku. W niniejszej sprawie organy w sposób wystarczający ustaliły sytuację majątkową i osobistą podatnika i przyjęły, że jest ona tego rodzaju, że nakazuje przyjąć, iż występuje ważny interes podatnika przemawiający za umorzeniem zaległości. Organy opierając się na ustalonym stanie faktycznym przyjęły także, że występuje interes publiczny przemawiający za takim rozstrzygnięciem. Spełniły zatem stawiane im przez omawiany przepis zadanie wyjaśnienia zaistnienia przesłanek warunkujących umorzenie zaległości. W tym miejscu należy wskazać, że kontrola sądowa orzeczeń wydanych w trybie uznania administracyjnego jest w zasadzie kontrolą niepełną. Ponieważ sąd może dokonywać kontroli działania administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem, natomiast kontrola ta nie obejmuje elementów merytorycznych tych rozstrzygnięć, które opierają się na powołanym powyżej uznaniu administracyjnym. W tego typu postępowaniach Sąd może dokonać kontroli zachowania wymogów formalnych postępowania, a więc zakresu przeprowadzonego postępowania w aspekcie wyjaśniania wszystkich okoliczności sprawy mających wpływ na wydane rozstrzygnięcie, rozważenia wszystkich przesłanek przewidzianych przez ustawy i w końcu, dokonanie oceny, czy powołanie się na instytucje uznania administracyjnego nie nosi znamion dowolności zamiast dopuszczalnej swobodnej oceny. Sąd dokonując oceny postępowania przeprowadzonego przez organy w tej sprawie nie stwierdził naruszenia prawa procesowego. Jak już wyżej wskazano, organy zgromadziły kompletny materiał dowodowy, dokonały wszelkich koniecznych w sprawie ustaleń, w szczególności przyjęły, że sprawie zachodzi zarówno ważny interes podatnika, jak też interes publiczny. W takiej jednak sytuacji, jak już wyżej wskazano, nie zaistnieje obowiązek organu do umorzenia zaległości podatkowej lecz organ może taką decyzję podjąć, jednak nie musi. W sposób jednoznaczny świadczy o tym użycie w omawianym przepisie art. 67a § 1 o.p słowa "może" umorzyć w całości lub części zaległości podatkowe. Uznanie administracyjne, jak podkreśla się w orzecznictwie, nie może być jednak stosowane dowolnie. Organ powinien każdorazowo wykazać dlaczego w ramach uznania podjął takie a nie inne rozstrzygnięcie. Orzeczenie organu w tym zakresie podlega ocenie sądu tylko i wyłącznie pod kątem oceny, czy nie zachodzi dowolność rozstrzygania przez organ. Ponieważ jest to orzeczenie uznaniowe, to sąd nie może go w tym zakresie badać merytorycznie czy jest ono słuszne czy też nie. W przedmiotowej sprawie organ wskazał, jakie okoliczności doprowadziły go do odmowy umorzenia należności. Podał przy tym ,że podatnik jest człowiekiem młodym i może podjąć zajęcie umożliwiające mu spłatę należności. Zaległości podatkowe nie wynikły z zdarzeń nagłych typu choroba lub zdarzenia losowe, którym nie można zapobiec. Dalej zaakcentował, że sytuacja w jakiej znalazł się podatnik jest typowa i dość częsta i umorzenie należności w jego przypadku świadczyło by o konieczności stosowania umorzenia w sposób szeroki jako środka wsparcia przedsiębiorców. Ponadto wskazał, że w przypadku podatku od towarów i usług jest on zawarty w cenie usługi i podatnik jest jedynie pośrednikiem w przekazywaniu go do budżetu państwa. Organy wskazały też na zasadę powszechności ponoszenia ciężarów publicznych. Przedstawienie przez organy takiej argumentacji w ocenie sądu pozwala na przyjęcie, że decyzja organów, w tej części, w której opiera się na uznaniu administracyjnym nie nosi cech dowolności lecz wynika z rozważenia całego szeregu okoliczności mających wpływ na treść rozstrzygnięcia. Jak już wyżej wskazano, w tej części w aspektach słuszności takiego rozstrzygnięcia , jego celowości, zasadności ocenianych nie w kontekście spełnienia konkretnych przesłanek, ale w aspekcie ogólnie rozumianej zasadności takiego rozstrzygnięcia nie podlega kontroli sądu. Orzeczenie organów nie naruszyło prawa procesowego, ani tym bardziej materialnego. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło