I SA/Rz 146/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 5 kwietnia 2012r. . na posiedzeniu niejawnym wniosku Ł.B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec 2006 - postanawia – odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy. Sygn. I SA/Rz 146/12 U Z A S A D N I E N I E Ł.B. (dalej: skarżąca/wnioskodawczyni) wezwana do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej opisanej w sentencji niniejszego postanowienia, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podała, że pracuje na ½ etatu za wynagrodzeniem wynoszącym minimalną kwotę, którą w całości przeznacza na swoje utrzymanie. Oświadczyła także, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, a ten również – tak jak ona - pobiera wynagrodzenie w takiej samej wysokości, tj. 750 zł brutto, przy czym jest udziałowcem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Skarżąca nie oświadczyła jakiegokolwiek majątku ruchomego i nieruchomości, koszty utrzymania rodziny określiła na kwotę 1000 zł. Oceniając te informacje jako niewystarczające, zwrócono się do skarżącej o dodatkowe dane, tj. o wyjaśnienie sytuacji mieszkaniowej i wszelkich kosztów związanych z codziennym utrzymaniem, ewentualnej pomocy w utrzymaniu od instytucji oraz osób trzecich, przedłożenia wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych i kart kredytowych, rachunków papierów wartościowych, udokumentowania za pomocą zeznań podatkowych dochodów jej gospodarstwa domowego, nadesłania odpisu z rejestru przedsiębiorców KRS na potwierdzenie posiadanych udziałów w spółce z o.o. przez męża wnioskodawczyni. . W odpowiedzi skarżąca wyjaśniła, że wraz z mężem mieszka u swojej matki, która pokrywa wszystkie opłaty eksploatacyjne. Samodzielnie ponosi wydatki tylko na żywność i środki czystości, nie korzysta z pomocy społecznej. Oboje małżonkowie nie posiadają rachunków bankowych, rachunków papierów wartościowych ani rachunków kart kredytowych. Do dodatkowego oświadczenia skarżąca załączyła kserokopie: zeznań PIT-37 za 2011 r. oraz odpisu aktualnego z rejestru przedsiębiorców spółki, w której jej mąż posiada udziały. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej P.p.s.a.- przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym tj. w takim o jaki wnioskuje skarżąca, następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych wynika, iż zasadą jest, że to strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199, art. 205, art. 214 P.p.s.a.). Zwolnienie jako odstępstwo od obowiązku ponoszenia kosztów może mieć miejsce tylko wówczas gdy zdobycie środków na pokrycie udziału w postępowaniu sądowym jest przez stronę obiektywnie niemożliwe. Zdaniem rozpoznającego wniosek o udzielenie prawa pomocy, oświadczenie skarżącej nie jest wiarygodne w konfrontacji z poddaniem okoliczności sprawy racjonalnej ocenie, zgodnej z zasadami doświadczenia życiowego i logiki. W pierwszej kolejności zwraca uwagę to, że wspólnikiem spółki "A", w której mąż skarżącej posiada udziały i której jest równocześnie prezesem zarządu, jest "B" spółka z o.o. w likwidacji, której likwidatorem pozostaje mąż skarżącej, a zważywszy na ten fakt – prawdopodobnie wspólnikiem. Z akt administracyjnych wynika, że również skarżąca posiada udziały w spółce "A" (t. I, k.179). Bezsprzecznie osoby wspólników we wskazanych podmiotach, w powiązaniu z lekturą akt administracyjnych, z której wynika, że w działalność gospodarczą skarżącej zaangażowani byli wszyscy członkowie jej rodziny, tj. mąż, syn i córka, wskazują, że spółki "B", "A" są przedsięwzięciem rodzinnym, a biorąc pod uwagę skalę i zakres działania w regionie (branża motoryzacyjna, meblarska, budowlana, hotelarstwo), co nie trudno ustalić, choćby z uwagi na reklamę internetową, nie sposób dać wiarę oświadczeniu skarżącej o jej ubóstwie i niemożności wygospodarowania środków pieniężnych na koszty sądowe, które na obecnym etapie sprawy sprowadzają się do wpisów od skarg, i zgodnie z zarządzeniami o wezwaniu do ich uiszczenia wynoszą odpowiednio: 158 zł, 221 zł, 208 zł, 100 zł, 247 zł, 122 zł, 261 zł tj. łącznie: 1.317 zł (taka kwota obciążenia budżetu domowego została wzięta pod uwagę w rozważaniach nad przesłankami ustawowymi przyznania prawa pomocy w stosunku do skarżącej). Zatem biorąc pod uwagę powyższe, zadeklarowane przez skarżącą kwoty wynagrodzenia 750 zł brutto jej i jej męża, łączyć należałoby z ustaleniem takiej wysokości wynagrodzenia dla celów ubezpieczeń społecznych. Natomiast rozpatrując dochody gospodarstwa domowego skarżącej, należałoby uwzględnić dochody (przychody) z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, czego wnioskodawczyni nie uczyniła w oświadczeniu. Realne kwoty dochodów i wydatków możliwe byłyby do ustalenia w przypadku przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych, ale zgodnie z oświadczeniem, skarżąca ani jej mąż takowych nie posiadają, w co można powątpiewać, biorąc pod uwagę aktualne realia życia. Zastrzeżenia wzbudza także oświadczenie co do zamieszkiwania i ponoszenia ciężaru kosztów utrzymania rodziny skarżącej przez jej matkę. Skarżąca nie wyjaśniła, kto w takiej sytuacji ponosi wydatki na nieruchomość, którą skarżąca wskazuje w całym postępowaniu administracyjnym jak też sądowym jako miejsce zamieszkania ([...]). Z akt sprawy wynika, że skarżąca przez szereg lat prowadziła interesy gospodarcze na niemałą skalę, których konsekwencją jest obecne postępowanie sądowe. Skoro skarżąca nie powołuje się na nadzwyczajne okoliczności, które doprowadziły do obecnie tak trudnej sytuacji materialnej, to według rozpoznającego wniosek, oświadczenie skarżącej nie jest wiarygodne, również dlatego, że począwszy od postępowania przed organem podatkowym pierwszej instancji, w sprawie aktywnie działa fachowy pełnomocnik z wyboru doradca podatkowy, a przecież fakt ten bezsprzecznie wiąże się z ponoszeniem kosztów związanych z jego wynagrodzeniem, na które nie sposób odnaleźć środki w kalkulacjach przedstawionych przez skarżącą. Konkludując, rozpoznający wniosek referendarz, nie utwierdził się w przekonaniu, że skarżąca faktycznie wymaga wsparcia w postaci przyznania - w jakimkolwiek zakresie- prawa pomocy. Społeczna funkcja instytucji prawa pomocy nie powinna być nadużywana, w sytuacji gdy możliwości finansowe zobowiązanego na to pozwalają, nawet gdy stałoby się to z uszczerbkiem dla utrzymania koniecznego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.