I SA/Rz 147/13
WyrokWSA w Rzeszowie2013-04-11
Skład orzekający: Grzegorz Panek, Małgorzata Niedobylska, Tomasz Smoleń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyniki dochodzenia przeprowadzonego przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF), dotyczące rzeczywistego pochodzenia towarów, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania celnego zakończonego ostateczną decyzją, mimo że pierwotnie organy celne dysponowały jedynie wątpliwościami co do deklarowanego pochodzenia, a nie dowodami potwierdzającymi inne pochodzenie?Ratio decidendi
Wyniki dochodzenia OLAF, które wykazały, że deklarowany preferencyjny kraj pochodzenia towarów był niezgodny z rzeczywistością (towary pochodziły z Chin, a nie z Malezji), stanowią istotne nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, które nie były znane organowi w dniu wydania ostatecznej decyzji. Tym samym, spełnione zostały przesłanki do wznowienia postępowania celnego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, co uzasadnia uchylenie wcześniejszych decyzji i ponowne określenie należności celnych.Stan faktyczny
Spółka "A" S.A. importowała towary z Malezji, deklarując preferencyjne pochodzenie i stosując stawki celne wynikające z Ogólnego Systemu Preferencji (GSP) w oparciu o świadectwa Form A. Organy celne wszczęły postępowanie w sprawie ustalenia prawidłowości długu celnego z uwagi na wątpliwości co do deklarowanego pochodzenia. Po otrzymaniu wyników weryfikacji świadectw, które nie rozwiały wątpliwości, organy celne określiły należności celne. Następnie, po otrzymaniu wyników dochodzenia OLAF, które wykazały, że towary pochodziły z Chin, a nie z Malezji, organy celne wznowiły postępowanie, uchyliły wcześniejsze decyzje i określiły nowe, wyższe należności celne, w tym cło antydumpingowe. Spółka zaskarżyła te decyzje, kwestionując zasadność wznowienia postępowania i prawidłowość ustaleń organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska /spr./ WSA Tomasz Smoleń Protokolant ref. st. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2013 r. spraw ze skarg "A" S.A. z siedzibą we W. na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] grudnia 2012r. nrnr [...], [...],[...], w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie długu celnego od importu towarów - oddala skargi -
Zaskarżonymi decyzjami Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] września 2012r., o nr: [...], [...], [...], wydane po wznowieniu postępowań w przedmiocie długu celnego wobec "A" S.A. z siedzibą we W. (dalej: Spółka lub Skarżąca).
Jako podstawę prawną rozstrzygnięć organ wskazał art. 233 § 1 pkt 1 ustawy
z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012r. poz.749) - dalej: O.p. oraz art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Prawo celne (Dz. U. 68, poz. 622 ze zm.).
Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych wynika, że w dniach 31 maja 2010r., 2 czerwca 2010r. i 10 lutego 2010r. firma "A" S.A. korzystając
z pozwolenia na stosowanie procedury uproszczonej w procedurze dopuszczenia do obrotu, dokonała wpisu do rejestru podkładek klasyfikowanych do kodów: 7318.22.00.99 i 7318.21.00.99 Wspólnotowej Taryfy Celnej.
Wpis do rejestru spowodował z mocy prawa objęcie towaru procedurą dopuszczenia do obrotu. W dokumentach SAD obliczono oraz wykazano należności celne
i podatkowe, tj. cło w wysokości 0 PLN (z zastosowaniem preferencyjnych stawek celnych wynikających z Ogólnego Systemu Preferencji (GSP) w oparciu
o świadectwa Form A nr KL2010/3308 i nr KL2009/44170 wystawionych w Malezji) oraz podatek VAT w wys. 16.305 PLN, 5.070 PLN i 13.609 PLN. Dostawa towaru odbyła się na warunkach FOB Port Klang Malezja, importer zadeklarował malezyjskie pochodzenie towaru.
Z uwagi na uzasadnione wątpliwości co do deklarowanego pochodzenia preferencyjnego, wszczęto z urzędu postępowania w sprawie ustalenia czy kwoty długu celnego, którym podlega importowany towar, zostały zaksięgowane
w prawidłowej wysokości.
Postanowieniami z dnia [...] grudnia 2010r. zawieszono postępowania do czasu otrzymania wyników weryfikacji świadectw przez władze celne Malezji.
Wobec braku wyników weryfikacji w terminie czterech miesięcy od dnia wysłania drugiego powiadomienia, postanowieniami z dnia [...] listopada 2011r. podjęto zawieszone postępowania.
W dniu 16 listopada 2011r. Naczelnik Urzędu Celnego otrzymał wyniki weryfikacji, w których władze Malezji potwierdziły autentyczność świadectw, odnośnie zaś do rzeczywistego pochodzenia towarów wskazano, że do jego ustalenia zobowiązany jest Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF).
Pismami z dnia 19 grudnia 2011r. Spółka zwróciła się z prośbą o nienaliczanie odsetek od długu celnego zgodnie z dyspozycją art. 65 ust. 5 prawa celnego.
Decyzjami z dnia [...] lutego 2012r. Naczelnik Urzędu Celnego określił niezaksięgowane kwoty należności wynikające długu celnego, przyjmując, że wyniki weryfikacji świadectw pochodzenia nie zawierają informacji, na podstawie których można ustalić rzeczywiste pochodzenie towarów i należy potraktować je jako niepreferencyjne. Stosując przy określaniu kwoty wynikającej z długu celnego stawki celne erga omnes określił kwoty należności wynikające z długu celnego w kwotach odpowiednio: 2.654 zł, 2.737 zł i 2.211 zł. Jednocześnie na podstawie art. 869 pkt b rozporządzenia Komisji (EWG) z dnia 2 lipca 1993r., nr 2454/93 ustanawiającego przepisy wykonawcze w celu wykonania rozporządzenia Rady EWG nr 2913/92 odstąpił od retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego, uznając dobrą wiarę strony i zachowanie należytej staranności przy spełnieniu warunków do skorzystania z preferencji.
Na skutek bezskutecznego upływu terminu do złożenia odwołań, decyzje stały się ostateczne w administracyjnym toku instancji.
Pismem z dnia 11 lipca 2012r. Ministerstwo Finansów przekazało Dyrektorowi Izby Celnej wyniki analizy dokonanej przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF), dotyczącej importu stalowych elementów złącznych, w tym objętych przedmiotowymi zgłoszeniami. Dochodzenie wykazało, że towar objęty zgłoszeniami, deklarowany jako pochodzący z Malezji, pochodził
w rzeczywistości z Chin.
Wobec powyższego, postanowieniami z dnia [...] sierpnia 2012r. Naczelnik Urzędu Celnego wznowił z urzędu postępowania w przedmiocie długu celnego, a następnie wskazanymi wyżej decyzjami z dnia [...] września 2012r. uchylił ostateczne decyzje z [...] lutego 2012r. w tej sprawie i określił wysokość niezaksięgowanych kwot należności wynikających z długu celnego, w tej samej co poprzednio wysokości, dodatkowo określił wysokość niezaksięgowanych kwot cła antydumpingowego w kwotach 60.975 zł, 62.890 zł i 50.796 zł, a także stwierdził powstanie obowiązku uiszczenia odsetek, o których mowa w art. 65 ust. 5 Prawo celne.
We wniesionych odwołaniach Spółka zaskarżyła zarówno postanowienia dotyczące wznowienia postępowania, jak też zapadłe w wyniku tych postępowań decyzje, zarzucając naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej przez przyjęcie, że istniały przesłanki do wznowienia postępowania, art. 120 Ordynacji podatkowej przez oparcie rozstrzygnięć na podstawie pism okólnych Ministerstwa Finansów, art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej polegające na nierozpatrzeniu materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, a w szczególności oparcie rozstrzygnięcia na podstawie dokumentu sporządzonego w języku obcym, art. 210 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej poprzez niewskazanie w komparycji decyzji właściwych podstaw prawnych, tj. art. 240 § 1 pkt 5 i 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej poprzez niewskazanie, dlaczego organ uznał, że zadeklarowany towar pochodzi z Chin, a nie - jak wynikało ze zgłoszenia - z Malezji oraz na jakiej podstawie uznał, że Spółka przedstawiła niewłaściwe fakty w zakresie zadeklarowania kraju pochodzenia towaru.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do nieprawidłowości postanowień dotyczących wznowienia postępowań Spółka wskazała, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki do uruchomienia tej procedury, ponieważ okoliczności, na jakie powołuje się organ, nie były nowe, lecz były organowi znane w dniu wydawania decyzji. Organ był w posiadaniu dokumentów i dowodów wskazujących na rzekome pochodzenie towaru z Chin, a przedstawione wyniki kontroli OLAF nie zawierają w stosunku do nich nowych, istotnych dla sprawy okoliczności, które nie były znane organowi przed wydaniem uchylonej decyzji ostatecznej. Zarzuciła również, że organ w swojej decyzji nie przybliżył zasad funkcjonowania OLAF, a także przyczyn związania jego ustaleniami polskich organów podatkowych.
Powyższych zarzutów nie podzielił Dyrektor Izby Skarbowej, który wspomnianymi na wstępie decyzjami utrzymał zaskarżone decyzje w mocy. Organ odwoławczy wskazał, że wbrew postawionym w odwołaniach zarzutom istniały podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego. O ile we wcześniej prowadzonym postępowaniu istniały jedynie wątpliwości co do preferencyjnego pochodzenia towaru z Malezji, a nie było dowodu potwierdzającego pochodzenie towaru z Chin, o tyle przedstawiony przez OLAF dokument przesądził o tej kwestii
i dał podstawy do wznowienia postępowania. Pismo OLAF zostało przekazane organowi I instancji w dniu 13 lipca 2012r., w związku z czym w dniu [...] lutego 2012r., kiedy wydano pierwotne decyzje, Naczelnik Urzędu Celnego nie znał okoliczności faktycznych i dowodów zawartych w tym dokumencie. Wskazane w nim okoliczności mają wpływ zarówno w zakresie kwot wynikających z długu celnego, jak i w odniesieniu do księgowania należności.
Odnosząc się do zarzutów oparcia decyzji na wynikach postępowania OLAF, organ odwoławczy wskazał, że postępowania wyjaśniające w tych sprawach jest ograniczone i opiera się w większości na dowodach uzyskanych w ramach międzynarodowej współpracy administracyjnej. Uzyskane dowody z zewnątrz stanowią zasadniczą podstawę rozstrzygnięcia w kwestii określenia właściwej kwoty wynikającej z długu celnego, jak również możliwości jej poboru, w tym ewentualnych podstaw do odstąpienia od retrospektywnego zaksięgowania należności przywozowych. Dochodzenie przeprowadzone przez OLAF wykazało, że wystawienie zakwestionowanych świadectw pochodzenia, będących podstawą do zastosowania preferencji celnych, nastąpiło na podstawie niewłaściwego przedstawienia faktów przez eksportera, brak było zatem podstaw do odstąpienia od retrospektywnego zaksięgowania należności przywozowych.
Na poparcie swojego stanowiska organ przytoczył wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 15 grudnia 2011r., sygn. akt C 39/07, zgodnie z którym wyniki kontroli po zwolnieniu towarów, dotyczącej prawidłowości pochodzenia towarów,
a polegającej na dochodzeniu przeprowadzonym przez Komisję, a dokładnie przez OLAF, w tym państwie i na jego zaproszenie, wiążą organy państwa członkowskiego, do którego zostały wwiezione towary, jeżeli organy te otrzymały dokument jednoznacznie uznający, iż to państwo uznało wyniki za swoje.
W niniejszej sprawie śledztwo OLAF było prowadzone we współpracy z władzami Malezji, od których uzyskano dane zawarte w dokumentach OLAF, a władze te uznały wyniki dochodzenia za swoje. Dowody zebrane w śledztwie potwierdzają pochodzenie oraz tożsamość towarów przywiezionych z Chin do Malezji, z tymi, które wywieziono z Malezji do Polski, co uzasadnia oparcie ustaleń o wyniki tej kontroli.
Bez znaczenia dla oceny prawidłowości stanowiska organu I instancji był fakt nieprzetłumaczenia dokumentu sporządzonego w języku angielskim. Jak wskazał organ odwoławczy dokument ten został przetłumaczony w postępowaniu odwoławczym, a ponadto zawierał informacje składające się z zaledwie kilku wyrazów powszechnie używanych w tego rodzaju transakcjach w obrocie międzynarodowym.
W skargach jakie wpłynęły do tutejszego Sądu, Spółka, domagając się uchylenia zarówno decyzji Dyrektora Izby Celnej, jak i poprzedzających je decyzji Naczelnika Urzędu Celnego oraz zasądzenia kosztów postępowania, podniosła zarzuty podobne do tych, które zostały postawione przez nią w odwołaniach, a więc: naruszenie art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej polegające na nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, art. 120 Ordynacji podatkowej przez oparcie rozstrzygnięcia na podstawie pism okólnych Ministerstwa Finansów, art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej przez nieprawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji, i wreszcie art. 233 Ordynacji podatkowej przez utrzymanie w mocy wadliwych decyzji organu
I instancji. W dalszej kolejności wskazała na naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej przez błędne uznanie, iż w niniejszych sprawach zakończonych decyzjami ostatecznymi istniały przesłanki do wznowienia postępowań z urzędu, naruszenie przepisów postępowania tj. art. 210 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej przez niewskazanie właściwych podstaw prawnych oraz art. 227 § 2 Ordynacji podatkowej przez nieustosunkowanie się do podniesionych w odwołaniach zarzutów.
W uzasadnieniu skarg, podobnie jak w odwołaniach, Spółka kwestionowała istnienie nowych okoliczności faktycznych jako podstawy wznowienia postępowań.
W jej ocenie, organ w chwili podejmowania decyzji dysponował informacjami, na które powołuje się w zaskarżonych decyzjach, nie można zatem mówić o nowych okolicznościach.
W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonych decyzji tj. ich zgodność
z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Zgodnie z art.134 § 1 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: ustawa p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga
w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W rozporządzeniu Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE. L. 92. 302.1 ze zm.) – dalej: WKC, przyjęto zasadę, iż objęcie towaru daną procedurą celną następuje na wniosek zgłaszającego, który w sposób sformalizowany tj. w wymaganej formie oraz
w określony sposób wyraża zamiar objęcia towaru określoną procedurą celną (zgłoszenie celne). W doktrynie zgłoszenie celne traktowane jest jako deklaracja (oświadczenie) wiedzy zgłaszającego - złożone wobec organu celnego - odnośnie zgłaszanego towaru, które zawiera m.in. rodzaj deklarowanego towaru, jego ilość, wartość, pochodzenie oraz klasyfikację taryfową, a także podpis zgłaszającego.
Organ celny po sprawdzeniu zgodności i kompletności informacji przedstawionych
w zgłoszeniu celnym i załączonych do niego dokumentach, przyjmuje zgłoszenie celne, co powoduje objęcie z mocy prawa zgłoszonego towaru wnioskowaną procedurą celną od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Dokonanie zgłoszenia celnego powoduje powstanie długu celnego. Stosownie do treści art. 20 ust. 1 i 2 WKC, w przypadku powstania długu celnego, należności wymagane zgodnie
z prawem określane są na podstawie Taryfy Celnej Wspólnot Europejskich.
W celu weryfikacji zgłoszeń przyjętych przez organy celne mogą one przeprowadzić kontrolę zgłoszenia i załączonych do niego dokumentów oraz rewizję towarów
z jednoczesnym ewentualnym pobraniem próbek w celu dokonania ich dalszej analizy lub dokładniejszej kontroli (art. 68 WKC), a wyniki dokonanej weryfikacji zgłoszenia są podstawą stosowania przepisów regulujących procedurę celną, którą objęte są towary (art. 71 ust. 1 WKC).
Stosownie do treści art.78 WKC, po zwolnieniu towarów organy celne mogą z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia i w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu, mogą przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem oraz późniejszych operacji handlowych dotyczących tych samych towarów. Kontrole te mogą być przeprowadzone
u zgłaszającego bądź u każdej osoby bezpośrednio lub pośrednio zainteresowanej zawodowo tymi operacjami, jak również u każdej innej osoby posiadającej dla potrzeb zawodowych wymienione dokumenty i dane. Jeżeli z kontroli zgłoszenia lub kontroli po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują, zgodnie z wydanymi przepisami, niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują.
W rozpoznawanej sprawie, po zwolnieniu towarów organ celny uzyskał informację od Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) nr [...], dotyczącą unikania cła antydumpingowego na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej.
Weryfikacja świadectw pochodzenia FORM A nie przyniosła rezultatów, wobec braku uzyskania w terminach określonych w art.97 t ust.5 Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454 z dnia 2 lipca 1993r. ustanawiającego przepisy wykonawcze w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 (Dz.U. L. 253 z 11.10.1993r.
– dalej: RWKC), odpowiedzi władz celnych Malezji wystarczających do stwierdzenia rzeczywistego pochodzenia towarów, co uzasadniało uznanie pochodzenia towarów jako niepreferencyjne i wydanie w dniu 9 lutego 2012r. decyzji w przedmiocie długu celnego przy zastosowaniu stawek celnych erga omnes.
Już po wydaniu decyzji ostatecznych, Naczelnik Urzędu Celnego uzyskał wyniki dochodzenia przeprowadzonego przez urzędników OLAF, które wykazało, że towary objęte przedmiotowymi zgłoszeniami celnymi, wbrew deklaracjom, nie pochodzą z Malezji lecz z Chin, a w strefie wolnocłowej w Port Klang w Malezji zostały jedynie przepakowane, bez poddania przetworzeniu lub innym czynnościom, które miałyby wpływ na zmianę pochodzenia. Uzasadniało to wznowienie postępowań na podstawie art.240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej,
a następnie uchylenie decyzji ostatecznych z [...] lutego 2012r. i określenie niezaksięgowanych kwot należności wynikających z długu celnego oraz nałożenie na importera ostatecznego cła antydumpingowego w wysokości 85%, stosownie do treści art.1 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 91/2009 z dnia 26 stycznia 2009r. nakładającego ostateczne cło dumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz.Urz.UEL 2009.29.1)
Zasadnie również – w ocenie Sądu – uznały organy celne, że brak było podstaw do odstąpienia od retrospektywnego księgowania należności na podstawie art.220 ust.1 WKC oraz że uzasadnione było stwierdzenie postania obowiązku uiszczenia odsetek, o których mowa w art.65 ust.5 Prawa celnego.
Należy zauważyć, ze organ celny nie jest zobowiązany do przedstawienia dowodów na to, że zgłaszający nie dochował należytej staranności i działał w złej wierze, bowiem to na zgłaszającym ciąży obowiązek wykazania, że w zakresie dokonywanych operacji handlowych zachował należytą staranność i podjął działania w celu upewnienia się, że spełnione zostały wszystkie warunki do korzystania
z preferencji. W wyroku z dnia 9 marca 2006r. w sprawie C-299/04 TS UE wskazał, że "na podmiotach gospodarczych ciąży obowiązek podjęcia w ramach stosunków umownych kroków niezbędnych do uchronienia się przed zagrożeniem dochodzenia retrospektywnego pokrycia należności celnych".
Natomiast stosownie do treści art.65 ust.5 Prawa celnego, organ celny pobiera odsetki, w przypadku, gdy kwota wynikająca z długu celnego została zaksięgowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych, podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym, chyba że dłużnik udowodni, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych było spowodowane okolicznościami niewynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania. Odsetki pobierane są od niezaksięgowanej i niepobranej na podstawie zgłoszenia celnego kwoty należności wynikającej z długu celnego, od dnia następującego po dniu powstania długu celnego do dnia powiadomienia o tej kwocie.
W rozpoznawanej sprawie Spółka nie wykazała, że podanie nieprawidłowych danych w zgłoszeniu celnym spowodowane było okolicznościami niewynikającymi
z jej zaniedbania lub świadomego działania.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w skargach Sąd stwierdza, że są one nieuzasadnione.
Wbrew twierdzeniom skarg, istniały podstawy do wznowienia z urzędu postępowania celnego na podstawie art.240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Z akt niniejszych spraw wynika, że w chwili wydawania decyzji ostatecznych tj. w dniu [...] lutego 2012r. organ celny był w posiadaniu informacji od OLAF, dotyczących możliwych nieprawidłowości w zakresie pochodzenia towarów sprowadzanych z Malezji, nie miał natomiast dowodów wskazujących na brak przetworzenia towarów w Malezji. Dowody te stanowiły dopiero wyniki dochodzenia przeprowadzonego przez OLAF, przesłane wprawdzie stronie polskiej pismem z dnia 16 grudnia 2011r., ale uzyskane przez organ I instancji dopiero w dniu 13 lipca 2012r, a zatem już po wydaniu decyzji ostatecznej. Dla organu celnego I instancji były to niewątpliwie istotne dla sprawy nowe, nieznane wcześniej okoliczności faktyczne i nowe dowody, choć istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej. Spełnione zatem zostały przesłanki, o których mowa w art.240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, co uzasadniało wznowienie z urzędu postępowań zakończonych ostatecznymi decyzjami.
Uzasadniony jest zarzut naruszenia przez organ I instancji przepisów postępowania przez niewskazanie w komparycji decyzji pełnej podstawy prawnej, tj. pominięcie przepisów art.240 § 1 pkt 5 i art.245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Jednakże uchybienie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, a w związku z tym nie uzasadniało uchylenia zaskarżonych decyzji, stosownie do treści art.145 §1 pkt 1 lit.c ustawy p.p.s.a.
Co do zasady, należy też przyznać rację skarżącej Spółce, że organ odwoławczy powinien odnieść się w uzasadnieniu swojej decyzji do wszystkich zarzutów odwołania, ale skutki braków w tym zakresie należy oceniać indywidualnie,
w zależności od wagi zarzutu. Z uwagi na to, że – jak wyżej wskazano – pominięcie w komparycji decyzji przepisów art.240 § 1 pkt 5 i art.245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej i wskazanie ich jedynie w uzasadnieniu decyzji, stanowi uchybienie przepisom postępowania bez istotnego wpływu na wynik sprawy, to również nieustosunkowanie się organu odwoławczego do zarzutu niekompletności decyzji
w tym zakresie, należy ocenić jako uchybienie pozostające bez istotnego wpływu na wynik sprawy.
Niezasadny jest natomiast zarzut naruszenia przez organ odwoławczy przepisu art.227 § 2 Ordynacji podatkowej. Powołany przepis nie jest adresowany do organu odwoławczego, lecz do organu I instancji, i zobowiązuje ten organ do ustosunkowania się do zarzutów przedstawionych w odwołaniu, w piśmie przekazującym odwołanie wraz z aktami sprawy. Jak wynika z pisma przekazującego odwołanie, organ I instancji odniósł się do zarzutów odwołania, w tym do zarzutu niekompletności decyzji w zakresie wskazania podstawy prawnej w komparycji – uznał ten zarzut za uzasadniony, ale pozostający bez wpływu na rozstrzygnięcie, tym bardziej, że właściwe przepisy zostały przywołane (zacytowane) w uzasadnieniu decyzji.
Nietrafny jest również zarzut, że organ celny nie przeprowadził własnego postępowania dowodowego i oparł swoje rozstrzygnięcie na aktach wewnętrznych administracji oraz danych wynikłych z kontroli OLAF. Wprawdzie wyniki dochodzenia OLAF stanowią główny dowód w sprawie, ale nie można uznać, że są to ustalenia poczynione poza postępowaniem celnym. Organ celny wszczął postępowanie celne
i w jego trakcie uzyskał dowody w ramach współpracy międzynarodowej, które mógł wykorzystać w postępowaniu na takiej samej zasadzie, jak dowody uzyskane
w wyniku własnych ustaleń. Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) działa na podstawie rozporządzenia nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 maja 1999r. (Dz.Urz.UEL.1999.136.1) i wykonuje uprawnienia przyznane Komisji rozporządzeniem Rady (Euratom, WE) nr 2185/96 do przeprowadzania inspekcji i kontroli na miejscu w Państwach Członkowskich i, zgodnie z umowami o współpracy, państwach trzecich. Na zakończenie dochodzenia prowadzonego przez Urząd, opracowuje on raport określający stan faktyczny, możliwe straty finansowe i wyniki dochodzenia, a także zalecenia dyrektora Urzędu na temat działań, jakie należy podjąć. Zgodnie z art.9 ust.2 rozporządzenia nr 1073/1999 raport sporządzony z uwzględnieniem wymogów procedury ustanowionych w prawie krajowym stanowi dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym Państwa Członkowskiego, w którym istnieje potrzeba jego wykorzystania, w taki sam sposób i na takich samych warunkach jak administracyjne raporty sporządzone przez krajowych, administracyjnych kontrolerów. Podlegają one takim samym zasadom oceny i mają taką samą wartość jak raporty sporządzone przez krajowych administracyjnych kontrolerów.
Oznacza to, że raport OLAF należy traktować tak jak protokół z kontroli sporządzony przez krajowe organy administracji, czyli jak dokument urzędowy w rozumieniu art.194 Ordynacji podatkowej, stanowiący dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Przepisy Ordynacji podatkowej nie wyłączają możliwości prowadzenia dowodu przeciwko dokumentom urzędowym, ale w niniejszej sprawie skarżąca żadnego takiego dowodu nie przedstawiła.
Zgodzić się należy, że Spółka do zgłoszeń celnych dołączyła dokumenty urzędowe – świadectwa FORM A, sporządzone przez organ państwowy Malezji, wskazujące na malezyjskie pochodzenie towaru, ale weryfikacja tych dokumentów wykazała, że zostały one sporządzone na podstawie nieprawdziwych danych. Taki wniosek wynika z odpowiedzi władz Malezji – pisma Ministerstwa Handlu Zagranicznego i Przemysłu z dnia 28 października 2011r., w którym stwierdzono, że certyfikaty pochodzenia zostały wydane zgodnie z przepisami Ministerstwa Handlu Międzynarodowego i Przemysłu Malezji w oparciu o deklarację i dokumentację dostarczoną przez TZ Fasteners Sdn. Bhd. Ponadto poinformowano, że eksporter został zidentyfikowany przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) i być może jest zaangażowany w przeładunek łączników z Chin; wnioski dotyczące statusu pochodzenia tych przesyłek zostaną wydane przez OLAF
i przekazane bezpośrednio do Państw Członkowskich.
Jak wyżej wskazano, przeprowadzone przez OLAF dochodzenie wykazało, że towar w rzeczywistości pochodzi z Chin, a nie z Malezji. Oznacza to, że świadectwa FORM A chociaż autentyczne, nie mogą stanowić dowodu na malezyjskie pochodzenie towarów. Powyższe ustalenia i wynikające z nich wnioski zostały opisane w decyzjach organów celnych. Dochodzenie przeprowadzone przez urzędników OLAF polegało na analizie danych otrzymanych od Ministerstwa Handlu Międzynarodowego i Przemysłu Malezji, w tym m.in. ewidencji ZB1 – import do strefy wolnocłowej Port Klang, ewidencji ZB2 – eksportu z tej strefy oraz powiązań pomiędzy tymi ewidencjami. Dopasowania danych z obu ewidencji dokonano głównie w oparciu o numery kontenerów, w których przewożone były poszczególne partie towarów, ale także porównano takie dane jak opis towarów, ilość opakowań, masę brutto. Zbadano okoliczności przywozu towarów do Malezji, ich przepakowanie w Port Klang (mechanizm opisany w protokole OLAF), brak przetworzenia, o czym świadczy niezmieniony kod towaru 7318, a następnie wywozu do Polski. Dane charakteryzujące towar i środek transportu w ewidencji eksportowej były zgodne z danymi zawartymi w zgłoszeniach celnych skarżącej Spółki i w dołączonych do zgłoszeń dokumentach. Na tej podstawie stwierdzono, że towar deklarowany jako pochodzący z Malezji w rzeczywistości pochodzi z Chin, a w strefie wolnocłowej w Port Klang nie został poddany przetworzeniu, które wpływałoby na zmianę kraju pochodzenia, a jedynie został przepakowany. Zatem, wbrew twierdzeniom skargi, tożsamość towarów nie została określona wyłącznie na podstawie ich wagi i ilości.
Nie jest zatem prawdziwy zarzut skargi, że organy celne bez żadnego uzasadnienia uznały za bardziej wiarygodny dowód przedstawiony przez urząd europejski, niż wystawiony przez organ państwowy Malezji. Przepis art.194 § 3 O.p. dopuszcza możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom urzędowym i taki dowód został w niniejszej sprawie przeprowadzony, bowiem raport OLAF podważył treść świadectw FORM A. Natomiast wobec treści raportu OLAF nie został przedstawiony żaden przeciwdowód.
Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie pozostają podnoszone przez skarżącą okoliczności, że zamawiała towar od przedsiębiorstwa malezyjskiego i nie była importerem towarów z Chin, ani pośrednikiem w transporcie tych towarów. Charakter prawny zgłoszenia celnego jako oświadczenia wiedzy zaopatrzonego podpisem zgłaszającego sprawia, że zgłaszający jest odpowiedzialny za prawdziwość informacji zawartych w zgłoszeniu i autentyczność załączonych do niego dokumentów. Potwierdza to treść art. 199 RWKC, zgodnie z którym złożenie
w urzędzie celnym zgłoszenia podpisanego przez zgłaszającego lub przez jego przedstawiciela czyni go odpowiedzialnym, zgodnie z obowiązującymi przepisami, za prawdziwość informacji podanych w zgłoszeniu, autentyczność załączonych dokumentów oraz przestrzeganie wszelkich obowiązków odnoszących się do objęcia danych towarów odpowiednią procedurą. Jak wyżej wskazano, na zgłaszającym spoczywa ciężar wykazania, że podjął wszelkie niezbędne kroki zmierzające do upewnienia się, co do pochodzenia towaru, stopnia jego przetworzenia i rzetelności kontrahentów. Niewystarczające jest przekonanie Spółki, że skoro zamawiała towar od przedsiębiorstwa z Malezji, to uzasadnione jest założenie o malezyjskim pochodzeniu towaru. Organy celne nie zarzucają, że Spółka świadomie pośredniczyła w imporcie towarów z Chin, ale że nie podjęła wystarczających kroków w celu upewnienia się o pochodzeniu towarów, zwłaszcza w kontekście dotychczasowych transakcji importu tożsamych towarów z Chin i wobec wprowadzenia ceł antydumpingowych na przywóz tego rodzaju towarów z Chin.
Nietrafne są też podnoszone w skargach zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Organy zebrały materiał dowodowy wystarczający do wydania decyzji, jego częścią jest raport OLAF i to on, a nie pisma Ministerstwa Finansów i Izby Celnej, stanowi główny dowód w sprawie. Mimo, że badanie danych ewidencji importowej i eksportowej w strefie wolnocłowej w Port Klang zostało opisane w postaci arkusza kalkulacyjnego Excel, w formie tabeli, to prześledzenie drogi importowanych towarów wg raportu OLAF i analizy zawartej w uzasadnieniach decyzji obu instancji, nie nastręcza trudności. Ponadto Dyrektor Izby Celnej
, w zaskarżonych decyzjach odniósł się do wszystkich merytorycznych zarzutów odwołań, a uzasadnienia decyzji spełniają wymagania art.210 § 1 O.p.
W ocenie Sądu, brak było podstaw do wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej, z powodu nie przetłumaczenia przez organ I instancji części dokumentu tj. załącznika w arkuszu kalkulacyjnym Excel. Dyrektor Izby Celnej
uznał zasadność odwołania w tym zakresie i dokonał tłumaczenia tego dokumentu w postępowaniu odwoławczym, podzielając w całości ustalenia i wnioski zawarte w decyzjach organu I instancji. Stosownie do treści art.229 O.p., organ odwoławczy może przeprowadzić, na żądanie strony lub z urzędu, dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. Tłumaczenie załącznika do raportu mieściło się w zakresie postępowania uzupełniającego.
Z uwagi na to, że nie było potrzeby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, brak było podstaw do uchylenia decyzji na podstawie art.233 § 2 O.p.
Biorąc powyższe pod uwagę, wobec niestwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło