I SA/Rz 147/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi S.B. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek tytułu nieuregulowanych należności na ubezpieczenia społeczne rolników - postanawia – I. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych w całości, II. ustanowić dla skarżącego radcę prawnego. I SA/Rz 147/17 U Z A S A D N I E N I E Skarżąc decyzję opisaną w sentencji niniejszego postanowienia skarżący, wniósł o przyznanie prawa w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego, argumentując, że jego sytuacja finansowa jest bardzo trudna. Po śmierci żony utrzymuje się z emerytury, której wysokość po potrąceniach wynosi 441,28 zł. Skarżący oświadczył, że z uwagi na wiek i stan zdrowia nie ma możliwości podjęcia dodatkowej pracy. Mieszka z bezrobotną córką oraz jej 12-letnim synem w domu o pow. ok. 100 m². Córka otrzymuje zasiłek z pomocy społecznej w wysokości ok. 125,00 zł , jej syn alimenty w kwocie 370 zł. Poza wskazaną nieruchomością mieszkalną skarżący jako majątek wskazał trzydziestoletni ciągnik rolniczy, którego wartość określił na 10.000 zł oraz grunty rolne o pow. 9,31 ha, wyjaśniając, że pole wydzierżawia za wartość podatku. Jako konieczne koszty utrzymania skarżący wskazał opłaty za energię elektryczną ok. 220 zł miesięcznie, leki ok. 100 zł, kanalizacja ok. 90 zł za kwartał, odpady komunalne 27 zł, spłaca kredyty bankowe: 2 raty po 90 zł i 95 zł. Do wniosku skarżący załączył w formie kserokopii dokumenty związane z powstaniem długu w opłacaniu składek, potwierdzenie uzyskiwanych dochodów, zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: W pierwszej kolejności odnosząc się do wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 239 § 1 pkt 1 lit e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Do takiej właśnie kategorii należy przedmiotowa sprawa. Powyższe oznacza, że skarżący nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy samego prawa. Zwolnienie dokonane na mocy niniejszego przepisu, oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. W związku z tym, że w przedmiotowej sprawie wnioskodawca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, rozpoznanie jego wniosku w tym przedmiocie stało się zbędne. W takiej sytuacji postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć na podstawie przepisu art. 249a p.p.s.a. stanowiącym, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W konsekwencji orzekający działając na podstawie art. 249a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowił jak w pkt. I sentencji. Skarżący zawnioskował również o ustanowienie pełnomocnika – Radce prawnego. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy mają odpowiednie zastosowanie dla stron korzystających z ustawowego zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Z przepisu art. 245 § 3 p.p.s.a. wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje ustanowienie pełnomocnika. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Skarżący wykazał, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Nie jest on bowiem w stanie ponieść we własnym zakresie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Skarżący utrzymuje się z niewysokiej emerytury rolniczej, z której z uwagi na postępowanie egzekucyjne potrącona jest jej część, w konsekwencji czego skarżącemu do dyspozycji pozostaje jedyni ponad 400 zł miesięcznie, co w realiach ekonomicznych nie jest wysoką kwotą, a faktycznie pozostaje poniżej minimum socjalnego. Stan majątkowy i sytuacja socjalna skarżącego zostały również dobrze w aktach sprawy udokumentowane z uwagi na jej przedmiot sprawy, tj. odmowę umorzenia. Przedstawiona w tychże aktach sytuacja materialna pozwala na stwierdzenie, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie, dlatego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 249a w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.