I SA/Rz 148/16
PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-04-04
Skład orzekający: Grzegorz Panek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący działalność gospodarczą z wysokim obrotem, ale deklarujący niski miesięczny dochód, jest w stanie ponieść koszty sądowe, jeśli jego możliwości płatnicze są oceniane na podstawie obrotu, a nie tylko dochodu?Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy, uznając, że wysoki obrót skarżącego, odzwierciedlony w podstawie opodatkowania VAT i przychodach PIT, świadczy o jego zdolności do pokrycia kosztów sądowych, nawet jeśli deklarowany dochód jest niski. Możliwości płatnicze należy oceniać na podstawie ogólnej wartości przychodów lub obrotu, a nie wyłącznie dochodu jako różnicy między przychodami a kosztami.Stan faktyczny
Skarżący A. N. złożył sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego odmawiającego przyznania mu prawa pomocy w sprawie dotyczącej podatku VAT. Skarżący argumentował, że jego miesięczny dochód wynosi około 2000 zł i nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w wysokości 3000 zł za każdą ze spraw, w których jest stroną. Referendarz odmówił prawa pomocy, wskazując na wysoki obrót skarżącego w działalności gospodarczej, który pozwala mu na pokrycie kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego odmawiające przyznania skarżącemu prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Panek po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2016 r., w Wydziale I, na posiedzeniu niejawnym, w sprawy ze skargi A. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) grudnia 2015 r., nr (...), w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2012 r., w związku ze sprzeciwem skarżącego od postanowienia referendarza sądowego z dnia 18 marca 2016 r., sygn. I SA/Rz 148/16, odmawiającego przyznania skarżącemu prawa pomocy - postanawia - utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie, postanowieniem z dnia 18 marca 2016 r., sygn. I SA/Rz 148/16, odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy. Mając na względzie okoliczności wynikające ze złożonych przez skarżącego oświadczeń oraz dokumentów źródłowych, w szczególności zeznań i deklaracji podatkowych VAT, rozpoznający wniosek stwierdził, że z uwagi na wielkość obrotu, w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej, przejawiającej się w wysokości podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług, wahającej się, w ujęciu kwartalnym, od 140 000 do 486 000 zł, a także przychodu, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, oscylującego wokół kwoty miliona zł, w skali roku, skarżący jest w stanie ponieść koszty sądowe nie tylko w przedmiotowej sprawie, ale także pozostałych pięciu sprawach, jakie zawisły przed tut. Sądem.
Niezależnie od powyższego w zaskarżonym orzeczeniu zauważono, że dochodu w rozumieniu przepisów podatkowych, nie można utożsamiać z rzeczywistym wynikiem prowadzonej działalności gospodarczej, gdyż dochód ten stanowi jedynie różnice kwoty przychodów i kosztów ich uzyskania, obejmujących między innymi odpisy amortyzacyjne i ponoszone wydatki inwestycyjne.
Składając sprzeciw od postanowienia referendarza skarżący podniósł, że poza wydatkami koniecznymi, takimi jak opłacanie należności publicznoprawnych i niezbędne nakłady, nie ponosił innych kosztów, jak również nie czynił żadnych inwestycji. Jego dochód wynosi ok. 2 000 zł miesięcznie i w związku z tym nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych we wszystkich sprawach, w których wpisy wynoszą 3 000 zł. Dodał też, że będąc stroną w postępowaniu przed sądem powszechnym również składał wniosek o prawo pomocy, który został uwzględniony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270, ze zm. zwanej dalej: P.p.s.a.) rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Jak stanowi zaś § 2 tego przepisu w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Przyznanie prawa pomocy, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., uzależnione jest, co do zasady od oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy oraz wysokości kosztów, zwolnienia od których się domaga. Możliwości sfinansowania tego typu wydatków związane są głównie z wysokością uzyskiwanych przez skarżącego dochodów oraz możliwości wygospodarowania odpowiednich środków. W niniejszej sprawie skarżący zadeklarował, że jego miesięczny dochód wynosi ok. 2000 zł miesięcznie, jednakże podstawy opodatkowania go podatkiem od towarów i usług, w ujęciu kwartalnym, a także kwoty przychodów, deklarowane w zeznaniach PIT, wskazują, że odnotowuje on znaczny obrót. Mając zaś na uwadze specyfikę prowadzenia działalności gospodarczej oraz zasady obliczania dochodu, w rozumieniu przepisów podatkowych, stwierdzić należy, że możliwości płatnicze skarżącego obrazuje nie tyle kwota wyliczonego dochodu, jako różnicy pomiędzy przychodami a kosztami ich uzyskania, ale ogólna wartość przychodów czy wysokość podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług – tj. wartość obrotu. Zgodzić się więc należy ze stanowiskiem referendarza, że w przypadku skarżącego dane te wskazują na to, że pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, jak również innych sprawach zawisłych przed tut. Sądem, leży w granicach jego możliwości.
Na marginesie niniejszych rozważań dodać należy, że kwestionując zasadność zaskarżonego postanowienia, a także poddając w wątpliwości przytoczone w nim argumenty, skarżący nie uprawdopodobnił w jakikolwiek sposób, że stwierdzenia te nie odpowiadają rzeczywistości. Nie przedstawił bowiem, chociażby ogólnie, struktury ponoszonych przez siebie kosztów prowadzonej działalności, co czyni jego oświadczenia w tym zakresie gołosłownymi.
Argumentem za przyznaniem skarżącemu prawa pomocy nie może być także to, że uzyskał on takie prawo w innym postępowaniu, toczącym się przed innym sądem, gdyż każdy wniosek rozpoznawany jest indywidualnie, w oparciu o złożone oświadczenia i dokumenty źródłowe, które w niniejszym przypadku zostały ocenione prawidłowo, a wyciągnięte z nich wnioski nie mogą być uznane za dowolne i godzące w prawa procesowe strony.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art.260 § 1 P.p.s.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło