I SA/Rz 148/17
WyrokWSA w Rzeszowie2017-05-11
Skład orzekający: Jacek Surmacz, Jarosław Szaro, Kazimierz Włoch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy utrzymanie w mocy decyzji ustalającej wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2016 rok, w sytuacji gdy organ pierwszej instancji prowadził postępowanie bez akt sprawy, a organ odwoławczy wydał lakoniczne uzasadnienie, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że chociaż prowadzenie postępowania przez organ pierwszej instancji bez akt sprawy stanowiło uchybienie proceduralne, nie miało ono istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ czynności podjęte przed zwrotem akt nie naruszyły praw stron, a późniejsze postępowanie było prawidłowe. Podobnie, lakoniczne uzasadnienie decyzji organu odwoławczego, choć budzi zastrzeżenia, nie uniemożliwiło sądowi kontroli ustaleń faktycznych i prawnych, a tym samym nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. W konsekwencji, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 PPSA.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. O. i K. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza P. w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2016 rok. Skarżący zarzucili m.in. prowadzenie postępowania przez organ pierwszej instancji bez akt sprawy, naruszenie zasady dwuinstancyjności oraz brak należytego uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji. Organy podatkowe ustaliły wysokość zobowiązania na podstawie powierzchni użytkowej budynków i gruntów, odrzucając argumenty podatników o zwolnieniu z opodatkowania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz Sędziowie WSA Jarosław Szaro / spr./ WSA Kazimierz Włoch Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2017 r. sprawy ze skargi J. O. i K. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2016 rok oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2016 roku nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania J. O., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza P. z dnia [...] października 2016r. nr [...] w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2016 rok.
Jak wynika z akt sprawy, organ podatkowy w związku ze zmianą stanu faktycznego, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za okres poprzedni, wszczął postanowieniem z dnia 25.01.2016r. postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia J. i K. O. wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego na 2016r.
W toku prowadzonego postępowania organ podatkowy zebrał materiał dowodowy, a następnie dokonał jego uzupełnienia zgodnie z dyspozycją Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wyrażoną w decyzji z dnia [...].06.2016r. nr [...].
Podczas ponownego rozpatrzenia sprawy przeprowadzono dowód m.in. z opinii biegłego oraz oględziny nieruchomości budynkowych, mających na celu ustalenie prawidłowej powierzchni użytkowej podlegającej opodatkowaniu.
Przeprowadzone postępowanie podatkowe wykazało, że J. i K. O. są właścicielami nieruchomości zabudowanych i użytków rolnych położonych w miejscowości T. [...], na działkach nr 2683/1 i 2675/5, co potwierdza wypis z rejestru gruntów i budynków. Na nieruchomość gruntową o łącznej powierzchni 3,2344 ha składa się: inny teren zabudowany (Bi) o powierzchni 11.028 m2 oraz użytki rolne o łącznej powierzchni 2,1316 ha.
W informacji podatkowej na 2015r. w odniesieniu do podatku od nieruchomości Podatnicy wykazali 11.028m2 gruntów pozostałych oraz 3.848m2 o powierzchni użytkowej budynków pozostałych. Z kolei w informacji na podatek rolny mylnie wykazano użytki rolne, zamiast użytków zielonych (łąk i pastwisk).
Organ podatkowy w oparciu o ewidencję gruntów i budynków stwierdził, że opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty rolne na działce nr 2683/1 sklasyfikowane jako: pastwisko klasy IV o pow. 0,0047 ha; pastwisko klasy III o pow. 0,0655 ha. Na działce nr 2683/1 opodatkowaniu podlegają grunty zadrzewione i zakrzaczone: pastwisko klasy V o pow. 0,0873 ha; pastwisko klasy VI o pow. 0,1427 ha; pastwisko klasy IV o pow. 1,8000 ha; pastwisko klasy VI o pow. 0,0314 ha.
Kwota podatku rolnego na 2016r. ustalona została przez organ podatkowy na podstawie powierzchni przeliczeniowej użytków rolnych po wyłączeniu ustawowo zwolnionych z opodatkowania klas VI oraz gruntów sklasyfikowanych jako "Lz".
Organ I instancji stwierdził, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają położone na działce nr 2675/5 grunty sklasyfikowane jako "inne tereny zabudowane" (Bi) o powierzchni 11.028 m2 oraz powierzchnia użytkowa 8 budynków, których funkcja została sklasyfikowana jako "pozostałe budynki niemieszkalne".
Zgodnie ze stanem faktycznym odzwierciedlonym w protokole oględzin z dnia 28.07.2016r. oraz odrębnie sporządzonej opinii biegłego powierzchnia użytkowa niniejszych budynków wynosi łącznie 4.119,15 m2. Organ I instancji zaznaczył, że podczas oględzin nieruchomości budynkowych dokonano pomiarów zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2016r. poz. 716, dalej: u.p.o.l.), tj. po wewnętrznej długości ścian na wszystkich kondygnacjach, z wyjątkiem powierzchni klatek schodowych oraz szybów dźwigowych. Za kondygnację uważa się również garaże podziemne, piwnice, sutereny i poddasza użytkowe.
Z uwagi na podnoszone przez J. O. argumenty, wedle których budynki są wpisane do rejestru zabytków, organ I instancji uzyskał negatywną informację od Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w przedmiocie wpisu nieruchomości do rejestru zabytków.
W odniesieniu do argumentów dotyczących trwającej budowy budynku administracyjno -biurowego i braku oddania go do użytkowania organ I instancji wskazał, że przedłożona przez J. O. decyzja Starosty Powiatu M. z dnia [...].02.2009r. nr [...] dotyczyła udzielenia pozwolenia na zmianę konstrukcji dachu z płaskiego (stropodachu) na dach dwuspadowy na istniejącym budynku administracyjnym odpowiednio do projektu budowlanego na terenie działki nr ew. gr.2675/5, położonej w miejscowości T.
Organ I instancji stwierdził, że fakt ujęcia budynku w ewidencji budynków, a także zakup budynku jako istniejącego i uprzednio użytkowanego, skutkuje opodatkowaniem powierzchni użytkowej budynku. Podczas oględzin stwierdzono istnienie wszystkich elementów budynku, zdefiniowanych w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., a także zweryfikowano ślady użytkowania wszystkich nieruchomości budynkowych Podatników. Przeprowadzone oględziny i dokumentacja fotograficzna potwierdzają, że na budynku poddanym zmianie konstrukcji dachowej znajduje się całkowite pokrycie dachowe dwuspadowe. Nie ma zatem wątpliwości co do zasadności jego opodatkowania. Ponadto zarówno Starostwo Powiatowe w M., jak i Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w M. wskazały, że Podatnicy nie występowali o wydanie pozwolenia na rozbiórkę budynków, przeprowadzenie prac remontowych, wyłączenie budynków z użytkowania, bądź zmianę sposobu ich klasyfikacji. Podatnicy nie składali również żadnych wniosków, ani podań dotyczących ww. nieruchomości w roku 2016 oraz w latach wcześniejszych.
Organ I instancji zaznaczył, że zgodnie z art. 1a ust. 2a pkt 3 u.p.o.l., jedyną okolicznością pozwalającą na zmniejszenie poziomu opodatkowania budynków, w przypadku ich związania z prowadzoną działalnością gospodarczą jest wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016r. poz. 290), lub decyzja ostateczna organu nadzoru górniczego, na podstawie której trwale wyłączono budynek, budowlę lub ich części z użytkowania. Wystąpienie takiej przesłanki ogranicza się jednak do zastosowania niższej stawki podatku, a nie całkowitego zwolnienia budynków z opodatkowania. Wpływu na poziom opodatkowania nie ma również stan, w jakim budynki się znajdują. W przypadku Podatników, nie posiadających w 2016r. statusu przedsiębiorcy oraz nie wykorzystujących ww. nieruchomości budynkowych do prowadzenia działalności gospodarczej, zastosowanie mają stawki przewidziane dla budynków pozostałych.
Mając na względzie powyższe Burmistrz P. decyzją z dnia [...] października 2016r. nr [...] ustalił wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego dla Podatników na rok 2016, stanowiącą sumę podatku rolnego i podatku od nieruchomości w kwocie łącznie 8.535zł.
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł J. O., reprezentowany przez radcę prawnego J. K. podnosząc, że ze względu na treść art. 234a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. -Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015r. poz. 613 ze zm.), dalej: O.p., organ I instancji otrzymał akta sprawy najwcześniej w dniu 14 sierpnia 2016r., ponieważ decyzja Kolegium została odebrana przez podatnika w dniu 13 lipca 2016r. Oznacza to, że Burmistrz przeprowadził postępowanie podatkowe - w tym oględziny z dnia 28 lipca 2016r. nie posiadając akt sprawy.
Odwołujący zarzucił, że organ prowadził dwa postępowania podatkowe równocześnie celem ustalenia tożsamego zobowiązania podatkowego. Organ naruszył art. 210 § 1 pkt 6 O.p., bowiem nie wskazał na podstawie jakich dowodów doszedł do przekonania, że budynki należy opodatkować według stawek jak pozostałe, skoro Podatnik podnosił, że prowadzi gospodarstwo rolne i służą mu one do jego prowadzenia. Z tego powodu powinny być zwolnione z opodatkowania. Ponadto organ nie dokonał weryfikacji twierdzeń podatnika, co do prowadzonych prac w budynku administracyjno - biurowym, jak również co do braku oddania do użytku budynku po przebudowie. Organ nie podjął wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w opisanej na wstępie decyzji z dnia [...] grudnia 2016 roku utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu Kolegium w pierwszej kolejności wskazało, że po uchyleniu decyzji Burmistrza z dnia [...] marca 2016r. przez SKO decyzją z dnia [...] czerwca 2016r. i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia postępowanie toczy się dalej i nie ma potrzeby wszczynania go na nowo. Podobnie bez wpływu na prawidłowość decyzji pozostaje okoliczność prowadzenia postępowania podatkowego (w tym oględzin) bez akt sprawy. Nie ma bowiem znaczenia kiedy faktycznie organ I instancji otrzymał zwrot akt z tut. Kolegium, skoro w momencie powołania biegłego i dokonywania oględzin organ był już w posiadaniu decyzji z dnia [...] czerwca 2016r., którą to decyzją Kolegium w całości uwzględniło odwołanie podatnika, tak więc oczywistym było, że decyzja ta nie będzie zaskarżona. Ponadto, zgodnie z art. 212 O.p. organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia. Tym samym SKO również nie mogło już zmienić ww. decyzji. Niezasadny jest także zarzut prowadzenia dwóch postępowań w tej samej sprawie.
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 210 § 1 pkt 6 O.p. Kolegium wskazało, że w aktach sprawy brakuje dokumentów potwierdzających fakt, że podatnik powoływał się na zwolnienie ww. budynków z opodatkowania. Ponadto z informacji IN-1 (choć dotyczy ona 2015 roku) wynika jednoznacznie, że Podatnik sam wykazywał te budynki jako podlegające podatkowi od nieruchomości według stawek jak dla budynków pozostałych. Między organem a podatnikiem sporna w postępowaniu była natomiast ich powierzchnia - stąd powołano biegłego i przeprowadzono oględziny.
Zdaniem Kolegium co prawda uzasadnienie decyzji w zakresie zastosowania stawki jak dla budynków pozostałych mogło być bardziej szczegółowe, jednak nie powoduje to samo w sobie wadliwości decyzji. Organ zastosował prawidłową stawkę a ponadto brak było podstaw do zastosowania jakiegokolwiek zwolnienia, w tym zwolnienia o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l. Ze znajdującej się w aktach sprawy mapy ewidencyjnej wynika, że budynki leżą na gruntach oznaczonych symbolem "Bi a więc nie są sklasyfikowane jako użytki rolne. Okoliczność ta uniemożliwia zwolnienie budynków na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l., bowiem nie są one położone na gruntach gospodarstw rolnych. Ponadto podatnik nie wykazał, jaką działalność rolniczą w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. prowadzi. Znajdujące się w aktach sprawy zdjęcia budynków również nie potwierdzają, by były to budynki służące wyłącznie działalności rolniczej.
Kolegium wskazało również, że wbrew temu co zarzuca Podatnik, organ dokonał weryfikacji jego twierdzeń co do prowadzonych prac w budynku administracyjno - biurowym, jak również co do braku oddania do użytku budynku po przebudowie. W aktach znajduje się decyzja Starosty Powiatu z dnia [...] lutego 2009r. zatwierdzająca projekt i udzielająca pozwolenia na wykonanie robót budowlanych, a organ I instancji szczegółowo ustosunkował się do tej kwestii w zaskarżonej decyzji.
J. O. i K. O., reprezentowani przez radcę prawnego J. K. zaskarżyli powyższą decyzję Kolegium, wnosząc o jej uchylenie, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania tj.:
art. 233 § 1 pkt 1 O.p., przez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Burmistrza,
art. 210 § 4 w zw. z art. 124 O.p., przez wydanie decyzji administracyjnej bez należytego uzasadnienia prawnego i faktycznego, co w konsekwencji stanowi naruszenie zasady przekonywania;
art. 127 O.p., przez naruszenie zasady dwuinstancyjności w skutek braku przeprowadzenia przez organ odwoławczy postępowania merytorycznego;
art. 124, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 O.p., przez zaniechanie przez organ odwoławczy podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym;
art. 121 § 1 O.p., przez zaniechanie dokonania wnikliwej i wyczerpującej analizy materiału dowodowego zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie na etapie postępowania pierwszoinstacyjnego, jak również zaniechanie przeprowadzenia własnego wnikliwego postępowania dowodowego w związku z podniesionymi zarzutami przez odwołujących, ograniczając się tylko i wyłącznie do powierzchownego zbadania akt postępowania,
art. 123 § 1 o.p., przez niezapewnienie czynnego udziału stronom w postępowaniu poprzez brak określenia początku postępowania przed organem I instancji,
art. 123 § 1 O.p., przez pominięcie szeregu wniosków i uwag stron postępowania.
W uzasadnieniu Skarżący zarzucili, że SKO ograniczyło się do stwierdzenia, że odwołanie uznaje za niezasadne a czynności organu I instancji były prawidłowe, co narusza w sposób rażący zasadę przekonywania zawartą w art. 124 O.p.
Odnosząc się do stwierdzeń Kolegium co do braku konieczności, po uchyleniu decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, wszczynania postępowania na nowo, Skarżący podnieśli, że decyzja uchylająca (kasacyjna) niweczy wszystkie dotychczasowe czynności tak przed organem I, jak i II instancji. Zatem konieczne jest przeprowadzenie postępowania od nowa wraz ze wszystkimi jego elementami, w tym wraz ze wszczęciem postępowania, tak aby podatnik mógł brać czynny udział w całym postępowaniu. Skarżący na poparcie tej tezy powołali się na orzecznictwo sądów administracyjnych.
Skarżący zarzucili, że organ II instancji błędnie przyjął, iż postępowanie podatkowe ma charakter kontradyktoryjny, oczekując, że to podatnik ma obowiązek wykazywania wszystkich podnoszonych twierdzeń poprzez zaoferowanie dowodów, a w razie zaniechania dowodzenia organ podatkowy uprawniony jest do pominięcia tychże twierdzeń. Wprowadzenie do Ordynacji podatkowej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, wyrażonej w art. 123 O.p. świadczy o braku równości stron i dominującej roli organu podatkowego. Zatem jeżeli podatnik w odwołaniu twierdził, że budynki podlegające opodatkowaniu powinny być zwolnione z tego podatku, ponieważ są wykorzystywane rolniczo, to obowiązkiem organu podatkowego II instancji było przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, co pozwoliłoby na bezsprzeczne ustalenie, jaki charakter mają budynki posadowione na działkach Podatnika. Kolegium odnosząc się do zarzutów Podatnika, co do błędnie ustalonego stanu faktycznego, ograniczyło się do lakonicznego stwierdzenia, że stan faktyczny niniejszej sprawy został bardzo dokładnie wyjaśniony. Świadczy to o naruszeniu przez Kolegium zasad prowadzenia postępowania podatkowego zawartych w Ordynacji podatkowej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd miał na uwadze, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Analizując przedstawione w skardze zarzuty naruszenia prawa procesowego ( gdyż tylko takie zostały w niej postawione ) Sąd miał na uwadze treść przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, który pozwala Sądowi uchylić zaskarżoną decyzję tylko w przypadku gdy naruszenie prawa procesowego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dla skuteczności tego środka zaskarżenia konieczne jest więc by wskazane w nim naruszenie przepisów postępowania ( lub dostrzeżone przez sąd z urzędu ) nie tylko zaistniało w rzeczywistości ale także mogło mieć wpływ i to wpływ istotny na wynik sprawy. Uchybienie przepisom prawa procesowego, jakkolwiek nieakceptowalne z punktu widzenia zasad praworządności nie zawsze musi prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji.
W przedmiotowej sprawie organy nie naruszyły prawa w takim stopniu by mogło mieć to istotny wpływ na wynik sprawy.
W pierwszej kolejności odnieść się należy do procedowania przed organem pierwszej instancji a więc przez Burmistrzem.
Prowadząc postępowanie organ ten nie popełnił takich błędów procesowych , które mogły by mieć wpływ na wynik sprawy.
Po pierwsze należy wskazać, że po uchyleniu decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia postępowanie jest kontynuowane w dalszym ciągu. Jest to dalszy etap wcześniej rozpoczętego postępowania i organ I instancji, któremu przekazano sprawę kontynuuje postępowanie. Z takim rozumieniem następstwa etapów postępowania rozpoznawczego wiąże się stwierdzenie, że nie ma obowiązku organ I instancji ( a nawet nie powinien ) wydawać postanowienia o wszczęciu postępowania. Dane postępowanie zostało wszczęte " pierwotnym " postanowieniem wszczynającym postępowanie, które zakończyło się decyzją uchyloną następnie przez organ II instancji. Już sama sentencja orzeczenia organu II instancji " przekazuje do ponownego rozpatrzenia " wskazuje na taki właśnie charakter tego powtórzonego powstępowania przed organem I instancji. Nie jest to nowe czy też drugie, inne postępowanie ale ponowne rozpatrzenie sprawy czyli ponowienie pierwszego.
W tym zakresie Burmistrz nie naruszył przepisów i organ II instancji słusznie to zaakceptował.
Ponieważ postępowanie to jest jedno , nie powinno toczyć się jednocześnie przed dwoma organami, poza wyjątkiem przewidzianym przez art. 229 o.p. zdanie drugie czyli w przypadku zlecenie uzupełnienia postępowania przez organ II instancji organowi I instancji.
Momentem, w którym dochodzi do przeniesienia toczącego się postępowania z jednego organu do drugiego jest niewątpliwie moment przekazania akt. W tym momencie zostają zakończone czynności przed organem pierwszej instancji i zaczynają się przed organem II instancji ( i odwrotnie ).
Jeżeli zatem akta znajdują się w jednym organie to on jest gospodarzem postępowania i on wykonuje czynności w sprawie.
W sprawie niniejszej doszło do naruszenia tej reguły, gdyż organ I instancji po uchyleniu pierwszej decyzji zapadłej w sprawie podjął czynności zmierzające do jej rozpatrzenia jeszcze przed przekazaniem mu akt.
Uchybienie to nie ma jednak wpływu na wynik sprawy, a także nie prowadziło do naruszenia praw przysługujących podatnikom w takim postępowaniu.
W tym zakresie organ II instancji rozpatrując odwołanie słusznie zwrócił uwagę na fakt, iż czynności te miały miejsce już po wydaniu decyzji drugoinstancyjnej i po doręczeniu jej stronom, a więc po jej wejściu do obrotu prawnego. Sąd zwraca również uwagę na fakt ,że decyzja organu II instancji nie została zaskarżona do sądu administracyjnego co ma bardzo istotne znaczenie dla oceny braku wpływu tego uchybienia na wynik sprawy ( argumentacja SKO w tym zakresie o korzystności poprzedniej decyzji dla strony nie jest całkowicie przekonująca ).
Podkreślić jednak trzeba, że organ pierwszej instancji podjął czynności po wprowadzeniu do obrotu decyzji organu II instancji i czynności te opiewały do dopuszczeniu dowodów, o których mowa w uzasadnieniu tej decyzji. Jednocześnie decyzja ta nie została zaskarżoną do sądu administracyjnego.
Błąd organu I instancji polegał ( co rzadko się zdarza) na zbyt szybkim przystąpieniu do rozpatrzenia sprawy. Taki błąd sam w sobie nie będzie miał co do zasady wpływu na wynik sprawy.
W tej konkretnej sprawie podjęto czynności , do których przeprowadzenia akta te nie były jeszcze potrzebne. ( dopuszczono dowód i zlecono jego wykonanie ).
Nie naruszono przy tym praw stron. Zostały one zawiadomione i mogły uczestniczyć w czynnościach biegłego. Jednocześnie końcowe czynności związane z tym dowodem przeprowadzono już po zwrocie akt i w razie konieczności można było z nich skorzystać. Mogła z nich skorzystać strona. W trakcie tego postępowania nie wykazano, aby brak akt spowodował tego rodzaju uchybienia przy prowadzeniu dowodu ( polegał on na oględzinach ), aby dowód ten został obarczony brakami wpływającymi jego wiarygodność a tym samym powodował jego nieprzydatność dla ustalenia stanu faktycznego. Jakkolwiek podczas zapoznania się z protokołem oględzin Pan J. O. stwierdził, że dostrzega w protokole wiele błędów i potrzebuje więcej czasu by do niego się ustosunkować, to jednak po wyznaczeniu mu w trybie art.200 o.p. czasu do zapoznania się z aktami żadnego tego typu zarzutów nie złożył.
Mając powyższe na uwadze sąd uznał, że jakkolwiek procedowanie bez akt nie jest zgodne z procedurą administracyjną w zakresie postępowania podatkowego, to jednak w tym konkretnym przypadku rodzaj czynności podjętych przed zwrotem akt oraz całość późniejszego postępowania wskazuje, że jest to uchybienie pozostające bez wpływu na wynik sprawy.
Dlatego też sposób procedowania przed organem I instancji nie mógł być podstawą do orzeczenia sądu o charakterze kasatoryjnym.
Również postępowanie przed organem II instancji nie zostało obarczone błędami tego rodzaju, których wystąpienie mogło by mieć istotny by wpływ na wynik sprawy.
Zgodzić się należy z twierdzeniami zawartymi w skardze odnośnie charakteru postępowania przed organem II instancji, który nie tyle powinien ograniczyć się do rozpatrzenia zarzutów zawartych w odwołaniu ale powinien po raz wtóry rozpatrzeć sprawę. Obrazem postępowania organu II instancji jest przy tym przede wszystkim ( w przypadku braku postępowania dowodowego ) uzasadnienie decyzji wydanej przez ten organ. Opisuje ono bowiem zakres kontroli jaka została przez ten organ dokonana. Nie budzi wątpliwości jakie elementy powinno zawierać uzasadnienie tej decyzji , bowiem opisuje je przepis art. 210 § 4 o.p , który powinien być stosowany w związku z brzmieniem art. 235 o.p.
Organ powinien więc przeanalizować stan faktyczny i prawny sprawy ale z uwzględnieniem zarzutów podniesionych w odwołaniu. Brak odniesienia się do zarzutów odwołania czynił by przecież kontrolę odwoławcza iluzoryczną. Strona ma prawo poznać przyczyny dla których jej argumenty nie wywołały pozytywnych dla niej skutków.
Organ się odnośnie wszystkich tych okoliczności powinien wypowiedzieć w uzasadnieniu. Sporządzenie uzasadnienia w sposób sprzeczny z treścią art. 210 § 4 o.p może stanowić naruszenie przepisów postępowania.
Uzasadnienie wskazuje na rozmiar i jakość przeprowadzonej przez organ II instancji kontroli. Trzeba jednak wziąć pod uwagę fakt, że tego typu uchybienie a więc jakość uzasadnienia rzadko będzie miało wpływ na treść rozstrzygnięcia. W szczególności o takim wpływie można mówić wtedy, gdy z uzasadnienia tego nie można wywieść wniosków co do przyczyn wydania takiej a nie innej treść decyzji, sprzeczności treści decyzji z uzasadnieniem lub braku odniesienia się do istotnych kwestii ( w tym podniesionych w odwołaniu ) co może świadczyć o niepełnym rozpatrzeniu sprawy.
Tylko w takich – skrajnych przypadkach jakość uzasadnienia może skutkować uchyleniem decyzji. Nie będzie możliwe wydanie wyroku kasacyjnego w sytuacji, gdy jakość uzasadnienia budzi co prawda zastrzeżenia , jednak co do zasady sąd jest w stanie odtworzyć fakty ustalone przez organ , jak też odtworzyć sposób wnioskowania organu prowadzący go do wydania określonej treści decyzji.
Z taka sytuacja mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Uzasadnienie decyzji wydanej przez organ jest lakoniczne i głownie odnosi się do zarzutów zawartych w odwołaniu ( nie podniesiono w nim zasadniczo zarzutów co do meritum ) , jednak w dalszej części organ odnosi się do podstawy prawnej opodatkowania przedmiotowych nieruchomości wskazując jakie ich cechy są istotne do przyjęcia, że nie mogą być one opodatkowane jak nieruchomości rolne – podatkiem rolnym. Potwierdza również stan ustalony przez organ I instancji.
W realiach przedmiotowej sprawy wobec braku zarzutów co do dokonanych ustaleń faktycznych takie ich wskazanie przez organ ii instancji nie stanowi naruszenia przepisów postępowania mogącego prowadzić do uchylenia decyzji.
Sąd miał możliwość dokonania kontroli zarówno ustaleń faktycznych organu (podzielonych co do zasady z organem I instancji ), jak i rozważań prawnych, co do rodzaju przedmiotowych nieruchomości a w tym aspekcie rodzaju podatku jaki powinien zostać wymierzony.
Nie zachodzi tego rodzaju uchybienia treści art. 210 § 4 o.p. aby konieczne było uchylenie zaskarżonej decyzji.
W konsekwencji sąd uznał ,że nie doszło do spełnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c o./p.
Chociaż skarga nie zawiera tego rodzaju zarzutów sąd odniesie się również do materialnoprawnych aspektów ustalenia dla skarżących zobowiązania podatkowego.
Podjęte w tym zakresie rozstrzygnięcia są prawidłowe.
W trakcie przeprowadzonego postępowania dowodowego uprawniony biegły dokonał oględzin budynków mających być przedmiotem opodatkowania. W trakcie tych oględzin sporządzono fotografie tych budynków oraz dokonano pomiarów ich powierzchni z dokonaniem rozdzielenia na poszczególne budynki. Ustalono także wysokość pomieszczeń oraz – co istotne stan ich zagospodarowania. Stan techniczny jest widoczny na fotografiach.
Na podstawie tych oględzin można więc ustalić podstawę opodatkowania – łączną powierzchnię budynków a także rodzaj podatku jakim powinny być objęte z uwzględnieniem danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków .
Nie jest kwestionowany wiążący charakter tej ewidencji wynikający z treści art. 21 ust.1 prawa geodezyjnego i kartograficznego.
Jak wskazały organy grunty w ewidencji tej zostały zakwalifikowane jako użytek " bi" czyli inne tereny zabudowane.
Taki zapis w ewidencji wyklucza uznanie ich za użytki rolne i opodatkowanie takim podatkiem z uwagi na zapis art. 1 ustawy o podatku rolnym, z którego wynika, że podatkiem tym podlegają opodatkowaniu użytki rolne zakwalifikowane tak w ewidencji gruntów i budynków.
Jednocześnie – na co słusznie zwrócił uwagę organ II instancji brak jest podstaw by do przedmiotowych budynków zastosować ulgę o której mowa w art. 7 ust.1 pkt 4 lit b lub c upol.
Przepisy te wyłączają spod opodatkowania podatkiem od nieruchomości budynków lub budowli położonych na terenie gospodarstwa rolnego i służące wyłącznie działalności rolniczej lub zajęte na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej.
Stan przedmiotowych budynków ujawniony w trakcie przeprowadzonych oględzin wyklucza aby zaistniało którekolwiek z tych włączeń . W protokole oględzin wprost stwierdzono, że budynki te nie są użytkowane rolniczo.
W takiej sytuacji przedmiotowe budynki podlegają opodatkowaniu przy czy z uwagi na to, że J. O. nie posiada już statusu przedsiębiorcy słusznie organy zastosowały stawkę dla budynków "pozostałych" , gdyż przedmiotowe budynki nie pełnia z pewnością funkcji mieszkalnych ,.
Wobec budynków tych nie wydano ostatecznej decyzji o rozbiórce więc nie zachodzi okoliczność o której mowa w art.1a ust.2a pkt 3 upol .
Z tych względów sąd skargę oddalił w myśl art. 151 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło