I SA/Rz 151/05
WyrokWSA w Rzeszowie2005-11-29
Skład orzekający: Kazimierz Włoch, Bożena Wieczorska, Barbara Stukan-Pytlowany
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dochód ze sprzedaży akcji nabytych przez pracownika w ramach preferencyjnego programu prywatyzacyjnego, dopuszczonych do obrotu publicznego, podlega zwolnieniu z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 52 pkt 1 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi
Dochód ze sprzedaży akcji nabytych przez pracownika w ramach preferencyjnego programu prywatyzacyjnego, nawet jeśli akcje te zostały dopuszczone do obrotu publicznego, nie podlega zwolnieniu z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 52 pkt 1 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zwolnienie to dotyczy dochodów ze sprzedaży akcji nabytych na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie papierów wartościowych, a nabycie w ramach prywatyzacji pracowniczej nie jest tożsame z ofertą publiczną.Stan faktyczny
Skarżąca T.J. wniosła o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 rok, twierdząc, że powinna być zwolniona z podatku od dochodu ze sprzedaży akcji Banku PEKAO S.A. nabytych w ramach prywatyzacji pracowniczej. Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając, że nabycie akcji nie spełniało warunków do zastosowania zwolnienia podatkowego z art. 52 pkt 1 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ nie było to nabycie w ramach oferty publicznej. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Włoch /spr./ Sędziowie NSA Bożena Wieczorska WSA Barbara Stukan-Pytlowany Protokolant sek.sąd. T.Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2005r. na rozprawie- sprawy ze skargi T. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] stycznia 2005r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000r. - oddala skargę -
Decyzją z dnia [...] stycznia 2005r. znak [...] Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu odwołania T.J. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] odmawiającej stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000r. w kwocie 4735,90zł, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy ustalił, że podatniczka w dniu 25 sierpnia 2004r. złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000r. w kwocie 4735,90zł. W dniu 27 stycznia 1999r. z mocy umowy nieodpłatnego zbycia akcji zawartej pomiędzy Skarbem Państwa a podatniczką w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 1996r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz.U. nr 118, poz.561 ze zm.) nabyła ona 500 akcji zwykłych na okaziciela serii A Spółki Akcyjnej Bank Polska Kasa Opieki S.A. - Grupa PEKAO S.A., każda o wartości nominalnej 1zł.
W dniu 21 czerwca 2000r. dokonała za pośrednictwem Centralnego Domu Maklerskiego PEKAO S.A. sprzedaży tych akcji, uzyskując 25150zł, a po pomniejszeniu o pobraną prowizję 24926,10zł. Od uzyskanego dochodu wpłaciła w dniu 19 lipca 200r. zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych w kwocie 4735,90zł, składając jednocześnie deklarację PIT-13 za , czerwiec 2000r. Podatniczka tłumaczyła, że była nieświadoma, iż przysługiwało jej zwolnienie z art. 52 pkt.1 lit. a ustawy z dnia 26 lipca1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000r. nr 114, poz. 176 ze zm.) - zwanej dalej u.p.d.f. Art. 52 pkt. 1 lit. a u.p.d.f. w brzmieniu obowiązującym w 2000r. zwalniał od podatku dochodowego w okresie od 1 stycznia 1993r. do 31 grudnia 2000r., między innymi dochody ze sprzedaży akcji dopuszczonych do obrotu publicznego, nabytych na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie papierów wartościowych albo w regulowanym pozagiełdowym wtórnym obrocie publicznym, przy czym zwolnienie nie ma zastosowania, jeżeli sprzedaż akcji jest przedmiotem działalności gospodarczej. Definicję publicznego obrotu podaje art. 2 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi (Dz. U. Nr 118, poz. 75 ze zm.), który z publicznego obrotu wyłącza akcje udostępnione pracownikom w procesie prywatyzacji przez Skarb Państwa. Organ podatkowy II instancji powołał się również na treść art. 33 ust. 1 i 36 ust. 1 wyżej cyt. ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw które wskazują, że podatniczka jako pracownik PEKAO S.A. nabyła akcje na preferencyjnych zasadach.
Tego rodzaju nabycie nie może być utożsamiane z nabyciem na podstawie oferty publicznej określonej w art. 52 pkt 1 lit. a u.p.d.f. . Sam fakt zamieszczenia w publicznym prospekcie sprzedaży akcji danych o Spółce i emitowanych przez nią akcjach oraz grupie ich odbiorców nie ma znaczenia przy określeniu tytułu nabywanych akcji przez pracowników, gdyż tryb ten jest odrębnie określony w powołanej wyżej ustawie.
Użyte zaś w sentencji decyzji sformułowanie "przedmiotową prośbę załatwić odmownie" nie narusza przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ord. pod. (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ) - zwanej dalej Ord. pod.
Powyższe sformułowanie jest odpowiedzią na wniosek z dnia 25 sierpnia 2004r. i jest równoznaczne z odmową stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000r.
Organ odwoławczy przyznał, że w decyzji organu I instancji zawarto błędne pouczenie, iż przysługuje od niej prawo wniesienia odwołania do Izby Skarbowej, gdy z art. 13 § 1 pkt 2 lit. a Ord pod. wynika, że organem podatkowym jest dyrektor izby skarbowej jako organ odwoławczy od decyzji naczelnika urzędu skarbowego. Jednakże Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] listopada 2004r. sprostował oczywistą omyłkę będącą błędem pisarskim, która to omyłka nie pozbawiła podatniczki prawa do wniesienia odwołania, a która nie miała wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.
Ostatecznie więc organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji i przyjął, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] października 2004r. Nr [...] odmawiająca stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000r. jest zgodna z prawem.
Na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej T.J. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie domagając się jej uchylenia oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] października 2004r.
Skarżąca zarzuciła naruszenie przez organ II instancji prawa materialnego w postaci art. 52 pkt. 1 lit. a u.p.d.f. przez uznanie, że nie korzystała ze zwolnienia z podatku dochodowego z tytułu sprzedaży akcji Banku PEKAO S.A. nabytych na podstawie publicznej oferty oraz art. 2 ust. 1 wyżej cyt. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi przez przyjęcie, że sprzedaż akcji przez Bank nie była publiczną ofertą, a także naruszenie prawa procesowego w postaci art. 187 i 180 Ord. pod. przez nie dopuszczenie jako dowodu prospektu emisyjnego akcji Banku PEKAO S.A., przez co nie wyjaśniono wszechstronnie sprawy.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że oferta nabycia akcji Banku PEKAO S.A. została złożona inwestorom, a więc i wszystkim pracownikom w prospekcie emisyjnym z dnia 22 grudnia 1997r., wszystkie akcje zostały dopuszczone do publicznego obrotu, a z prospektu wynika, że doszło także do zaoferowania tych akcji do sprzedaży w ramach publicznej oferty, a opublikowanie prospektu przesądza o publicznym charakterze oferty Ministra Skarbu Państwa.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko i wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 poz. 1269/ i art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. kontrola zaskarżonej decyzji dokonywana jest przez Sąd pod względem zgodności z prawem, z uwzględnieniem stanu prawnego w brzmieniu mającym zastosowanie do okoliczności faktycznych występujących w sprawie.
Stan faktyczny w niniejszej sprawie jest bezsporny.
Spór sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy dochód uzyskany przez skarżącą T.J., ze sprzedanych akcji w dniu 21 czerwca 2000r. za pośrednictwem Centralnego Domu Maklerskiego PEKAO S.A. podlega zwolnieniu od podatku dochodowego od osób fizycznych w oparciu o art. 52 pkt.1 lit. a u.p.d.f. Należy podzielić pogląd organów podatkowych, że art. 52 pkt.1 lit. a u.p.d.f. w brzmieniu obowiązującym w 2000r. uzależnia zwolnienie dochodu ze sprzedaży akcji od podatku dochodowego od dopuszczenia ich do obrotu publicznego oraz nabycia ich na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie papierów wartościowych.
Z uwagi na brak określenia "oferta publiczna" w prawie podatkowym, należało posłużyć się definicją z art. 2 ust 1 pkt. 2 wyżej cyt. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi, który precyzuje co uważa się za publiczny obrót papierami wartościowymi.
Publicznym obrotem w rozumieniu tego przepisu jest proponowanie lub nabywanie emitowanych w serii papierów wartościowych, przy wykorzystaniu środków masowego przekazu, albo w inny sposób jeżeli propozycja skierowana jest do więcej niż 300 osób lub nieoznaczonego adresata.
Skoro w rozpoznawanej sprawie oferta nie była skierowana do ogółu społeczeństwa, a do konkretnie oznaczonych adresatów tj. pracowników Banku PEKAO S.A., nawet jeżeli ich liczba przekraczała 300 osób akcje miały preferencyjną cenę odbiegającą od wartości rynkowej, to nie sposób mówić o ofercie publicznej. Podobne stanowisko zajął NSA w wyrokach z dnia 7 lipca 2004r. sygn. akt FSK262/04 i FSK254/04- opubl. Legalis oraz w wyroku z dnia 27 czerwca 2003r. sygn. akt. III SA 3305/01. Art. 33 ust 1 i 36 wyżej cyt. ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych wskazują, że akcje w komercjalizowanym przedsiębiorstwie i państwowej spółce powstałej w wyniku komercjalizacji tego przedsiębiorstwa zbywa się pracownikom nieodpłatnie. W tych okolicznościach nie trafny jest zarzut zawarty w skardze odnośnie naruszenia przez organy podatkowe prawa materialnego w postaci art. 52 pkt 1 lit. a u. p. d. f. i art. 2 ust 1 wyżej cyt . ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi.
Również nietrafny jest zarzut naruszenia prawa procesowego w postaci art. 180 i 187 Ord.pod. przez nie dopuszczenie dowodu z prospektu emisyjnego akcji Banku PEKAO S.A.
Organ I instancji w decyzji z dnia [...] października 2004r. dokonał analizy powyższego prospektu stwierdził bowiem, że z Prespektu Emisyjnego Banku PEKAO S.A. Grupa PEKAO S.A. z dnia 22 grudnia 1997r,. wynika, że akcje bezpłatnie udostępniane uprawnionym pracownikom (maksymalnie 20566500 akcji stanowiących do 15% akcji będących własnością skarbu państwa, stanowiących 14,9 % kapitału akcyjnego Banku) są akcjami wprowadzonymi do obrotu publicznego na podstawie art. 36 ustawy o komercjalizacji oraz założeń i metod prywatyzacji Banku Polska Kasa Opieki S.A.- Grupa PEKAO S.A. przyjętych przez Radę Ministrów w dniu 6 maja 1997r.
Z uwagi na powyższe skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu w oparciu o art. 151 p. p. s. a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło