I SA/Rz 151/16

PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-03-18

Skład orzekający: Jacek Boratyn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, osiągająca wysokie przychody, ale deklarująca niskie dochody i wysokie wydatki, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych) osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, która wykazała wysokie przychody (około miliona złotych rocznie) i obroty (od 140 000 do 486 000 zł kwartalnie). Sąd uznał, że dochód podatkowy nie jest tożsamy z rzeczywistymi zdolnościami płatniczymi, a wysokie obroty świadczą o możliwości uiszczenia kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżący A. N. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Skarżący oświadczył, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymuje się z działalności gospodarczej, a jego miesięczny dochód wynosi 2 041,06 zł. Wskazał posiadanie mieszkania, samochodu o wartości 20 000 zł oraz oszczędności. Podkreślił, że wniósł 6 skarg, a od każdej został wezwany do uiszczenia opłaty 500 zł. Do wniosku dołączył kopie deklaracji PIT za 2014 i 2015 r., z których wynikały przychody roczne ok. 1,2 mln zł i 932 tys. zł, oraz deklaracji VAT z wysokimi obrotami kwartalnymi.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy A. N. w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2016 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku A. N. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi A. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia (...) grudnia 2015 r., nr (...), w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2013 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W związku z tym złożył oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, zgodnie z którym prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymując się z działalności gospodarczej. Swój miesięczny dochód z tego tytułu określił na kwotę 2 041,06 zł. Deklarując składniki posiadanego majątku skarżący wymienił mieszkanie własnościowe, o pow. 55,90 m2, samochód osobowy marki Peugeot 307, o wartości 20 000 zł oraz oszczędności wynoszące 190,41 zł i 34,90 euro. Przedkładając zestawienie ponoszonych wydatków w oświadczeniu wyszczególniono następujące pozycje: opłata za mieszkanie – 392 zł miesięcznie, opłaty za media ok. 130 zł miesięcznie, opłaty za telefon i internet – 150 zł miesięcznie, ubezpieczenie samochodu – ok. 70 zł miesięcznie. Uzasadniając złożony wniosek skarżący podkreślił, że wniósł do Sądu 6 skarg i od każdej z nich został wezwany do uiszczenia opłaty w wysokości 500 zł, tj. łącznie 6 000 zł. Składając na wezwanie dokumenty źródłowe, skarżący przedłożył między innymi kopie swoich deklaracji podatkowych PIT, za 2014 i 2015 r., zgodnie z którymi jego przychód w tych latach wyniósł odpowiednio 1 216 291,87 zł oraz 932 800 zł, a także kopie deklaracji VAT, z których wynika, że jego podstawa opodatkowania podatkiem od towarów i usług wyniosła: w II kwartale 2015 r. 140 000 zł, w III kwartale 2015 r. 469 800 zł, zaś w IV kwartale 2015 r. 186 000 zł. Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 500 zł. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ocena spełnienia tych przesłanek sprowadza się więc głównie do porównania stanu majątkowego wnioskodawcy (wysokości uzyskiwanych przez niego dochodów oraz możliwości zarobkowych) do ogólnej kwoty ponoszonych wydatków, z uwzględnieniem ich rodzaju, celem określenia jego zdolności płatniczych, a także wysokości kosztów, zwolnienia od których się domaga. Mając na uwadze powyższe okoliczności, a także informacje wynikające z oświadczeń skarżącego oraz przedłożonych przez niego dokumentów stwierdzić należy, że brak jest podstaw do przyjęcia, że poniesienie kosztów w niniejszej sprawie, jak również innych sprawach, zawisłych przed tut. Sądem, może wiązać się z pozbawieniem go środków koniecznego utrzymania. Wprawdzie skarżący zadeklarował, że osiąga stosunkowo niskie dochody, jednakże podkreślić należy, że dochodu rozumianego jako różnica wysokości przychodów i kosztów ich utrzymania (dochodu obliczonego dla celów opodatkowania podatkiem dochodowym) nie można utożsamiać z rzeczywistym wynikiem finansowym konkretnego przedsiębiorcy, z prowadzonej przez niego działalności. Dochód w znaczeniu, jakie temu pojęciu nadają przepisy podatkowe – tzw. dochód bilansowy, jest bowiem między innymi konsekwencją zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu odpisów amortyzacyjnych i poniesionych wydatków inwestycyjnych, a więc pozycji, które albo nie posiadają cech rzeczywistych wydatków, w momencie ich uwzględnienia albo też nie stanowią wydatków koniecznych, wymagających zaspokojenia w pierwszej kolejności. Tymczasem rozstrzygając kwestię zasadności przyznania prawa pomocy należy badać rzeczywiste zdolności płatnicze konkretnego wnioskodawcy, uwzględniające jego możliwości zarobkowe, jak i niezbędne i konieczne wydatki. W niniejszej sprawie skarżący odnotowuje znaczne obroty, wynoszące w skali kwartału od 140 000 do 486 000 zł, jak również przychody oscylujące w ujęciu rocznym wokół kwoty miliona złotych. Świadczy to o tym, że jego możliwości płatnicze, wynikające z zakresu prowadzonej działalności, pozwalają mu na uiszczenie kosztów sądowych nie tylko w niniejszej sprawie, ale także we wszystkich pozostałych, zawisłych przed tut. Sądem, nawet jeśli musiałoby się to wiązać z ograniczeniem innych wydatków oraz potrzeb. Koszty te nie są bowiem wysokie, w związku z czym ich uiszczenie nie zagrozi skarżącemu utratą konicznego utrzymania. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło