I SA/Rz 153/04

WyrokWSA w Rzeszowie2005-12-20

Skład orzekający: Jacek Surmacz, Barbara Stukan-Pytlowany, Małgorzata Niedobylska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej może odmówić zapoznania się z dokumentami dotyczącymi nadania numeru identyfikacyjnego innemu podmiotowi, powołując się na interes publiczny, tajemnicę zawodową oraz ochronę danych osobowych?
Ratio decidendi
Dyrektor Izby Skarbowej może odmówić zapoznania się z dokumentami dotyczącymi nadania numeru identyfikacyjnego innemu podmiotowi, jeśli ujawnienie tych danych stanowi zagrożenie dla interesu publicznego. Ochrona tych danych wynika z przepisów Ordynacji podatkowej, ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników oraz ustawy o ochronie danych osobowych, a skarżący nie należą do kręgu podmiotów uprawnionych do ich uzyskania.
Stan faktyczny
Skarżący K. Z. i G. Z. domagali się zapoznania z dokumentami dotyczącymi nadania numeru identyfikacyjnego innemu podmiotowi, zgromadzonymi w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił udostępnienia dokumentów, powołując się na interes publiczny, tajemnicę zawodową oraz ochronę danych osobowych. Skarżący zarzucili naruszenie prawa i pominięcie istotnych faktów, twierdząc, że numer identyfikacyjny dotyczy ich spółki cywilnej.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Surmacz Sędzia WSA Barbara Stukan-Pytlowany Asesor WSA Małgorzata Niedobylska /spr./ Protokolant sek.sąd. T.Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2005r. na rozprawie- sprawy ze skargi K. Z. i G. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2004r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umożliwienia zapoznania się z dokumentami - oddala skargę - Postanowieniem z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...], którym odmówił K. Z. i G. Z. zapoznania się z następującymi dokumentami: 1) zgłoszeniem rejestracyjnym osoby fizycznej będącej podatnikiem podatku od towarów i usług lub podatku akcyzowego VAT-1 złożonym w Urzędzie Skarbowym w S. w dniu 30 marca 1993 r.; 2) decyzją Urzędu Skarbowego w S. VAT-5/B z dnia 31 maja 1993 r. w sprawie nadania numeru identyfikacyjnego [...] i potwierdzenia odbioru tej decyzji; 3) potwierdzeniem zgłoszenia rejestracyjnego podatnika podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego VAT-5 z dnia 31 maja 1993 r.; 4) informacją o przedsiębiorstwie prowadzonym przez osobę fizyczną VAT-1/A złożoną w Urzędzie Skarbowym w S. w dniu 21 czerwca 1993 r., oraz 5) zaświadczeniem o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia 9 września 1996 r. nr [...]. Dokumenty te zostały zgromadzone w postępowaniu wszczętym na wniosek K. Z. i G. Z. o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Skarbowego w S. z dnia 31 maja 1993 r. w sprawie nadania numeru identyfikacyjnego. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia orzekający w sprawie organ wskazał, iż zgodnie z art. 179 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137, poz. 926 ze zm.; dalej: o.p.) prawo zapoznania się z dokumentami, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów oraz uwierzytelniania odpisów podlega ograniczeniu, jeżeli dokumenty te zostały wyłączone z akt sprawy ze względu na interes publiczny. W rozpatrywanej sprawie właśnie taka okoliczność zachodzi, gdyż żądanie udostępnienia obejmuje dokumenty związane z nadaniem numeru identyfikacyjnego dotyczącego innego niż K. i G. Z. podmiotu prawa. Jawność tych dokumentów podlega ograniczeniu na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz.U. nr 142, poz. 702 ze zm.; dalej: u.z.e.). Dane zawarte w dokumentach objętych żądaniem udostępnienia nie dotyczą ani K. Z., ani G. Z., ani też prowadzonego przez nich wspólnie w ramach spółki przedsiębiorstwa. Identyfikują natomiast zupełnie inny podmiot prawa, wymieniając jego dane związane z nadaniem numeru identyfikacyjnego. Niezależnie od tego, w rozpatrywanej sprawie, dokumenty których dotyczy żądanie zawierają dane objęte ochroną danych osobowych na podstawie art. 1, art. 6 i art. 7 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2002 r. nr 101, poz. 926 ze zm.; dalej: u.o.d.). Ich udostępnienie nie jest więc możliwe również z tego powodu. Wszystkie te argumenty powodują w ocenie organu, iż udostępnienie wglądu w żądane dokumenty wymaga ograniczenia ze względu na interes publiczny w rozumieniu art. 179 § 1 o.p. Z postanowieniem nie zgodzili się jego adresaci: K. Z. i G. Z. wnosząc na nie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. W skardze podnieśli, iż numer identyfikacyjny zawarty w dokumentach stanowiących przedmiot żądania dotyczy prowadzonej przez nich spółki cywilnej, czego dowodem są dołączone do skargi kopie zeznań podatkowych PIT-33 i deklaracji PIT-5 oraz umowa spółki zarejestrowana w Urzędzie Skarbowym. Natomiast dowodem na to, że spółka prowadziła działalność są postanowienia Sądu Rejonowego w T. z dnia 30 grudnia 2002 r., sygn. akt [...] i Sądu Okręgowego w R. z dnia 12 czerwca 2003 r., sygn. akt [...]. Zdaniem skarżących zaskarżone postanowienie zostało wydane z pominięciem istotnych faktów i z naruszeniem prawa. Ustosunkowując się do zarzutów skargi Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej odmówił stronom postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, K. Z. i G. Z., umożliwienia zapoznania się z pięcioma ww. dokumentami, z powołaniem się na art. 179 § 1 o.p. Zgodnie z art. 178 § 1 i 3 o.p. w każdym stadium postępowania organ podatkowy obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzenie z nich notatek, kopii lub odpisów, jak również uwierzytelnienie odpisów lub kopii akt sprawy oraz wydanie z akt uwierzytelnionych odpisów. Ograniczenie tak rozumianego uprawnienia strony do żądania udostępnienia dokumentów wprowadza art. 179 § 1 o.p., zgodnie z którym przepisów art. 178 o.p. nie stosuje się do dokumentów, które organ podatkowy wyłączył z akt sprawy ze względu na interes publiczny. Wówczas odmowa umożliwienia zapoznania się z dokumentami następuje w drodze zaskarżalnego zażaleniem postanowienia (§ 2 i 3). Wynik sprawy zależy zatem od ustalenia, czy dokumenty zgromadzone przez organ w toku postępowania podatkowego były dokumentami, których dotyczy ograniczenie w korzystaniu z prawa wglądu w akta sprawy. Zgodnie z art. 179 § 1 i 2 o.p. postanowienie odmawiające umożliwienia zapoznania się z dokumentami wydawane jest w przypadku, gdy ujawnienie stronie danych objętych tymi dokumentami stanowiłoby zagrożenie dla interesu publicznego. Stosownie natomiast do art. 15 ust. 1 u.z.e. organy podatkowe obowiązane są do zachowania tajemnicy odnośnie do danych zawartych w dokumentacji związanej z nadaniem numeru identyfikacji podatkowej oraz aktualizowaniem danych zawartych w zgłoszeniach identyfikacyjnych. Wbrew poglądowi skarżących, w badanej sprawie organ podatkowy wydając postanowienia w obu instancjach właściwie ocenił stan faktyczny i prawny. W szczególności zaś w prawidłowy sposób nadał znaczenie terminowi "interes publiczny". Orzekający w sprawie organ właściwie ustalił, iż wszystkie pięć wymienionych wyżej dokumentów stanowi dokumentację związaną z nadaniem numeru identyfikacyjnego innemu niż obydwoje skarżący podmiotowi. Wbrew poglądowi skarżących dane związane z nadaniem numeru identyfikacyjnego zawarte w dokumentach objętych żądaniem udostępnienia nie odnoszą się ani do prowadzonej przez skarżących spółki, ani też do żadnego ze skarżących z osobna. Przeciwnie, dotyczą zupełnie innego podatnika. Rację należy przypisać organowi, że zgromadzone w aktach sprawy dokumenty związane z nadaniem numeru identyfikacyjnego podmiotowi, który nie jest inicjatorem aktualnie toczącego się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji podlegają ochronie, jako objęte tajemnicą w rozumieniu art. 15 ust. 1 u.z.e. Wprawdzie przepis art. 15 ust. 2 u.z.e. wymienia enumeratywną listę podmiotów, które dane tego rodzaju mogą od organu podatkowego uzyskać (m.in. sam podatnik, który uzyskał tenże numer, sądy, niektóre organy administracji publicznej), to jednak skarżący nie należą do żądnej z wymienionych tam grup podmiotów, na co również zasadnie zwrócono uwagę w toku postępowania przed organem. Podzielić również należy pogląd organu, że dane objęte żądaniem skarżących stanowią przedmiot ochrony przepisów o ochronie danych osobowych i jako dane pozwalające na zidentyfikowanie podmiotu, który uzyskał numer identyfikacyjny nie mogą podlegać udostępnianiu. Udostępnienie ich bowiem równoznaczne byłoby z ich nielegalnym przetwarzaniem w rozumieniu art. 7 pkt 2 u.o.d. Zgodnie z art. 1 pkt 2 u.o.d. przetwarzanie danych osobowych może mieć miejsce ze względu na dobro publiczne, dobro osoby, której dane dotyczą lub dobro osób trzecich w zakresie i trybie określonym ustawą. Skoro przepisy prawa w rozpatrywanej sprawie nie tylko nie przewidują tytułu, aby osoby trzecie mogły żądać wglądu w dane dotyczące numeru identyfikacyjnego innego podmiotu, ale wręcz przewidują objęcie tych danych tajemnicą przed tymi innymi osobami, umożliwiając wgląd do nich wyłącznie oznaczonym podmiotom (co do zasady sądom i niektórym organom administracji publicznej), to w pełni zasadne jest stwierdzenie, iż ochrona przewidziana dla takich danych służy interesowi publicznemu. Podnoszone w skardze zarzuty są nietrafne. Fakt istnienia i prowadzenia działalności przez spółkę cywilną z udziałem skarżących, a także posługiwanie się przez nich określonym numerem NIP w składanych deklaracjach podatkowych, nie ma znaczenia w rozpatrywanej sprawie, gdyż wyłączone dokumenty nie dotyczą tej spółki cywilnej, ale innego podmiotu. Sąd administracyjny jest właściwy jedynie do oceny legalności wydanego orzeczenia, nie ma natomiast kompetencji do ustalania i stwierdzania poświadczenia nieprawdy przez urzędników, ani do badania czy dokumentacja spółki cywilnej została sfałszowana. Z przedstawionych względów, stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło