I SA/Rz 153/17

PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-09-14

Skład orzekający: Sędzia WSA Grzegorz Panek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który nie wykazał swojej trudnej sytuacji materialnej pomimo wezwania do uzupełnienia oświadczenia, może domagać się przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego odmawiające przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżący nie wykazał swojej niezdolności do ponoszenia kosztów postępowania. Pomimo wezwania do uzupełnienia oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, skarżący nie przedstawił wymaganych dokumentów ani wyjaśnień, co uniemożliwiło ocenę jego możliwości płatniczych. Dodatkowo, fakt uiszczenia przez skarżącego wpisu od skargi budził wątpliwości co do jego faktycznej potrzeby wsparcia.
Stan faktyczny
Skarżący T. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu administracyjnym, wskazując na trudną sytuację materialną i bycie osobą pokrzywdzoną. Został wezwany do uzupełnienia oświadczenia o swoim stanie rodzinnym i majątkowym, jednak nie przedstawił wymaganych dokumentów, twierdząc, że jest to zbędne i kosztowne. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając brak wykazania przez skarżącego niezdolności do ponoszenia kosztów. Skarżący wniósł sprzeciw, który został rozpatrzony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego odmawiające przyznania skarżącemu prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Panek po rozpoznaniu w dniu 14 września 2017r. na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...], w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2013r. w związku ze sprzeciwem skarżącego od postanowienia referendarza sądowego z dnia 1 sierpnia 2017 r., sygn. I SA/Rz 153/17, odmawiającego przyznania skarżącemu prawa pomocy - postanawia - utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. I SA/Rz 153/17 Uzasadnienie T. S. (dalej: skarżący) złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Skarżący wskazał, że jest osoba pokrzywdzoną, nie jest stroną w sprawie, nie on wywołuje postępowania sądowe oraz powołał art. 77 Konstytucji RP. Poza dochodami w kwocie 3.300 zł z tytułu uposażenia rodzinnego skarżący nie wskazał innego majątku ani informacji o swojej sytuacji, nadmieniając jedynie, że posiada ogromny deficyt po uwzględnieniu wydatków z dochodami. Skarżący został wezwany do uzupełnienia swojego oświadczenia o przedłożenie wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych i kart kredytowych, rachunków papierów wartościowych, posiadanych lokat, z ostatnich trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku, przedłożenie zeznania podatkowego skarżącego za 2016, wyjaśnienie warunków mieszkaniowych i wyszczególnienie rodzaju wydatków i kwot pieniężnych związanych z kosztami jego utrzymania oraz przedłożenie kserokopii rachunków za energię elektryczną, gaz, telefon, czynsz, inne opłaty, podanie rodzaju wydatków i kwot pieniężnych związanych z kosztami utrzymania, udzielenia informacji o ewentualnym uzyskiwaniu pomocy materialnej od instytucji, i przedłożenia dokumentów wskazujących na trudną sytuację materialną, zdrowotną itp. Skarżący w odpowiedzi podał, że dostarczenie materiałów według wezwania to prowadzenie księgowości bardzo kosztownej, co jest zbędne, o kwestii przesądza art. 77 Konstytucji RP. Skarżący dodał, że za pośrednictwem poczty przekazuje wpis oraz że jest osobą pokrzywdzoną. Postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2017r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie odmówił przyznania prawa pomocy stwierdzając, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Nie wywiązał się bowiem z nałożonego na niego w wezwaniu obowiązku uzupełnienia swojego oświadczenia, uniemożliwiając tym samym ustalenie istnienia przesłanek warunkujących przyznanie mu prawa pomocy. Zdaniem referendarza sądowego, bez dodatkowych informacji, nie można dokonać prawidłowej oceny możliwości płatniczych skarżącego. W sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego skarżący podniósł, że jest osobą pokrzywdzoną, a sprawa jest wynikiem bałaganu i niedbalstwa w Gminie Miasto R., w skutek czego naliczono mu podatek w nienależnej wysokości za kilka lat. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., m.in. od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. W takiej sytuacji, rozpatrując sprzeciw od takiego postanowienia, sąd – jak stanowi art. 260 § 1 P.p.s.a. – wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie z § 2 tego przepisu, wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność, a sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. osobie fizycznej przyznane zostaje prawo pomocy z jej wniosku w zakresie całkowitym, jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Należy wskazać, że "wykazanie", o którym mowa w powołanym wyżej przepisie, następuje przede wszystkim przez złożenie, pełnego, jednoznacznego i wiarygodnego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, a na wezwanie sądu, także dodatkowego oświadczenia, wyjaśniającego wszelkie wątpliwości i rozbieżności, jak również odpowiednich dokumentów źródłowych. Ubiegając się zatem o przyznanie prawa pomocy strona winna wskazać wszelkie okoliczności przemawiające za uwzględnieniem jej żądania. Ciężar ich wykazania spoczywa bowiem w całości na wnioskodawcy, który wywodzi z nich korzystne dla siebie skutki prawne. Mając na uwadze okoliczności wynikające ze złożonego przez skarżącego oświadczenia, a także treść sprzeciwu stwierdzić należy, że brak jest podstaw do zmiany zaskarżonego postanowienia. Zdaniem Sądu, dokonana przez referendarza sądowego ocena złożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz przedłożonego w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego dodatkowego oświadczenia jest prawidłowa. W niniejszej sprawie zarządzeniem referendarza sądowego skarżący został wezwany do złożenia dodatkowego oświadczenia. Skarżący nie ustosunkował się do przedmiotowego wezwania w sposób należyty. Z przedstawionych względów, nie można – zdaniem Sądu – uznać, że skarżący wywiązał się z obowiązku złożenia pełnego i rzetelnego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, a co za tym idzie, że wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, tj. nie ma żadnych środków finansowych ani też obiektywnych możliwości na ich zdobycie. Co więcej, jak słusznie zauważa referendarz sądowy, skarżący ostatecznie uiścił należny w sprawie wpis od skargi, co budzi wątpliwości czy faktycznie wymaga wsparcia w postaci przyznania prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 260 § 1 oraz § 3 w zw. z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło