I SA/Rz 153/18

WyrokWSA w Rzeszowie2018-04-19

Skład orzekający: Grzegorz Panek, Jarosław Szaro, Kazimierz Włoch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo ustaliły wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego, opierając się wyłącznie na danych z ewidencji gruntów i budynków, bez wyjaśnienia, od kiedy obowiązują ewentualne zmiany w tej ewidencji, zwłaszcza w kontekście zarzutów dotyczących zwiększenia powierzchni "pozostałych gruntów"?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone decyzje, uznając, że organy naruszyły prawo procesowe (art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej). Brak wyjaśnienia przez organy, od kiedy obowiązują nowe dane w ewidencji gruntów i budynków, uniemożliwił kontrolę prawidłowości ustalenia zobowiązania podatkowego, w szczególności w zakresie zwiększenia powierzchni "pozostałych gruntów".
Stan faktyczny
Skarżący K. K. i Z. K. zaskarżyli decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymujące w mocy decyzje Prezydenta Miasta R. ustalające łączny wymiar zobowiązania pieniężnego za lata 2012-2014 z tytułu podatku rolnego i od nieruchomości. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące m.in. naruszenia terminu przedawnienia, braku ustosunkowania się organów do zarzutów odwoławczych dotyczących podstawy opodatkowania "pozostałych gruntów" oraz stosowania przepisów prawa. SKO utrzymało decyzje organu I instancji, wskazując na konieczność stosowania danych z ewidencji gruntów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżone decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od SKO na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek Sędziowie WSA Jarosław Szaro WSA Kazimierz Włoch / spr./ Protokolant sekr. sąd. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2018 r. spraw ze skarg K. K. i Z. K. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2017 r. - nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 r., - nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2013 r., - nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014 r. 1) uchyla zaskarżone decyzje, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących K. K. i Z. K. solidarnie kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skarg K. K. i Z. K. są decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego . (dalej SKO lub Kolegium) z dnia [...] października 2017 r. nr; 1) [...], w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 r., 2) [...] , w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2013 r., 3) [...], w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014 r. Jak wynika z akt sprawy Prezydent Miasta R. decyzjami z dnia [...] czerwca 2017 r. nr: - [...] ustalił K. K. i Z. K. wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2012 rok z tytułu podatku rolnego i od nieruchomości na kwotę 336,00 zł, - [...] ustalił K. K. i Z. K. wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2013 rok z tytułu podatku rolnego i od nieruchomości na kwotę 352,00 zł, - [...] ustalił K. K. i Z. wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2013 rok z tytułu podatku rolnego i od nieruchomości na kwotę 355,00 zł, W uzasadnieniach ww. decyzji organ I instancji wskazał m.in., że wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego z tytułu podatku od nieruchomości i podatku rolnego ustalił na podstawie ewidencji gruntów i budynków, złożonej przez Z. K. i . K. i. o gruntach oraz o nieruchomościach i obiektach budowlanych, stosując stawki określone w uchwałach Rady Miasta [.] : - z dnia 29 listopada 2011 r. nr XXI/ [.] /2011 w sprawie wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. [.] z 6 grudnia 2011 r, Nr 190, poz. [.]) oraz z dnia 19 grudnia 2008 r. nr XLVI/ [.] /2008 w sprawie zwolnienia od podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. [.] z 31 grudnia 2008 r, Nr 103, poz. [.]) odnośnie zobowiązania pieniężnego za 2012 rok; - z dnia 13 listopada 2012 r. nr XLII/ [.] /2012 w sprawie wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. [.] z 6 grudnia 2012 r, poz. [.]) oraz z dnia 19 grudnia 2008 r. nr XLVI/ [.] /2008 w sprawie zwolnienia od podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. [.] z 31 grudnia 2008 r, Nr 103, poz. [.]) odnośnie zobowiązania pieniężnego za 2013 rok; - z dnia 14 listopada 2013 r. nr LXIII/ [.] /2013 w sprawie wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. [.] z 4 grudnia 2013 r, Nr 190, poz. [.]) oraz z dnia 19 grudnia 2008 r. nr XLVI/ [.] /2008 w sprawie zwolnienia od podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. [.] z 31 grudnia 2008 r, Nr 103, poz. [.]) odnośnie zobowiązania pieniężnego za 2014 rok, oraz przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U . z 2016 r . poz. 716 ze zm.), określanej dalej w skrócie jako "u.p.o.l." i ustawy z dnia 15 listopada 1984 r o podatku rolnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 617 ze zm.) a także Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 grudnia 2001 r. w sprawie zaliczenia gmin oraz miast do jednego z czterech okręgów podatkowych (Dz. U. z 2001 r., Nr 143, poz. 1614). Organ wskazał, że podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi liczba hektarów fizycznych. Odnośnie zobowiązania za 2012 r. wyjaśnił, że podatek rolny od 1 ha fizycznego za rok podatkowy wynosi równowartość pieniężną 5 q żyta, obliczoną według średniej ceny skupu żyta za pierwsze trzy kwartały roku poprzedzającego rok podatkowy. Zgodnie z uchwałą Rady Miasta [.] nr XXI/ [.] /2011 z dnia 29 listopada 2011 r. w sprawie obniżenia średniej ceny skupu żyta przyjmowanej jako podstawa obliczania podatku rolnego za 2012 rok na obszarze Gminy Miasto [.] wynosi ona 36,00 zł za 1 q. Odnośnie zobowiązania za 2013 r. wyjaśnił, że podatek rolny od 1 ha fizycznego za rok podatkowy wynosi równowartość pieniężną 5 q żyta, obliczoną według średniej ceny skupu żyta za pierwsze trzy kwartały roku poprzedzającego rok podatkowy. Zgodnie z uchwałą Rady Miasta [.] nr XLII/ [.] /2012 z dnia 13 listopada 2012 r. w sprawie obniżenia średniej ceny skupu żyta przyjmowanej jako podstawa obliczania podatku rolnego za 2013 rok na obszarze Gminy Miasto [.] wynosi ona 37,00 zł za 1 q. Odnośnie zobowiązania za 2014 r. wyjaśnił, że podatek rolny od 1 ha fizycznego za rok podatkowy wynosi równowartość pieniężną 5 q żyta, obliczoną według średniej ceny skupu żyta za pierwsze trzy kwartały roku poprzedzającego rok podatkowy. Zgodnie z uchwałą Rady Miasta [.] nr LXIII/ [.] /2013 z dnia 14 listopada 2013 r. w sprawie obniżenia średniej ceny skupu żyta przyjmowanej jako podstawa obliczania podatku rolnego za 2014 rok na obszarze Gminy Miasto [.] wynosi ona 38,00 zł za 1 q. Odnośnie zobowiązania wynikającego z u.p.o.l. organ wyjaśnił, że Z.K. i K. K. posiadają nieruchomość na terenie miasta R. tj działkę nr [...] położoną w obr. [...], która zgodnie z ewidencją gruntów i budynków jest sklasyfikowana jako tereny mieszkaniowe B 0, 0817 ha, użytki rolne: pastwiska trwałe(Ps III) 0,0160 ha i grunty orne (RIIIa) 0,0517 ha. Organ podkreślił, że przyjęcie przez organ podatkowy innych danych niż wynikające z ewidencji gruntów i budynków byłoby działaniem sprzecznym z prawem, gdyż naruszałoby przepis art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r., poz. 1629 ze zm.) K. K. i Z. K. wniosły odwołania od powyższych decyzji domagając się ich uchylenia. W uzasadnieniu odwołań podkreślono, że Urząd Miasta R. wydając w 2010 r. decyzje dla Z. K. i K. K. jako współwłaścicieli nieruchomości [...] zabudowanej domem nie stosował art. 3 ust. 4 u.p.o.l. i art. 3 ust. 5 ustawy o podatku rolnym tak jak ma to miejsce w decyzjach od 2012 roku do 2017 roku. SKO decyzjami z dnia [...] października 2017 r. opisanymi na wstępie - utrzymało w mocy zaskarżone decyzje. W uzasadnieniach decyzji SKO wskazało, że dla gruntów gospodarstw rolnych podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego. Dla gruntów nie stanowiących gospodarstw rolnych podstawę opodatkowania stanowi liczba hektarów wynikająca z ewidencji gruntów i budynków. SKO podkreśliło, że podstawą do wymiaru podatków, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków i organy podatkowe muszą je respektować pomimo ewentualnych różnic pomiędzy ewidencją a stanem faktycznym. Przepis ten wskazuje bezpośrednio na konieczność ustalenia charakteru gruntu oraz ich powierzchni na potrzeby opodatkowania w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i wymienia się ewidencję jako rozstrzygającą o klasyfikowaniu gruntów. Kolegium podkreśliło, że zgodnie z wolą ustawodawcy uzyskany z ewidencji gruntów i budynków wypis stanowi zatem dokument urzędowy, o którym mowa w art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201; zwanej dalej O.p.) a dane tam zawarte wiążą organ prowadzący postępowanie. Organ podatkowy nie może więc przykładowo dokonywać samodzielnej kwalifikacji przedmiotu opodatkowania, lecz przede wszystkim powinien uwzględnić odpowiednie zapisy wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Dopiero w przypadku braku stosownych informacji w ewidencji gruntów i budynków można było przeprowadzić odpowiednie postępowanie zmierzające do ustalenia wymaganych prawem danych niezbędnych dla prawidłowego określenia przedmiotu opodatkowania. SKO odnosząc się do zarzutu podniesionego w odwołaniu wskazało, że organ I instancji ustalając stan faktyczny w dniu wydania poszczególnych decyzji prawidłowo przyjął stan wynikający z obowiązującej ewidencji gruntów i budynków oraz prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy nie naruszając przepisów prawa. K. K. i Z. K. skierowały do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargi na opisane na wstępie decyzje SKO z dnia [...] października 2017 r. wnosząc o ich uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonym decyzjom zarzucono naruszenie: 1) art. 68 § 1 oraz art. 208 § 1 O.p. poprzez wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego za 2012 r. po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za ten rok, 2) art. 210 § 1 pkt 6 i 4 O.p. przez brak ustosunkowania się przez SKO w uzasadnieniach faktycznych i prawnych decyzji co do zarzutu podniesionego w odwołaniu, dotyczącego wątpliwości strony w kwestii wysokości podatku dla "pozostałych gruntów" wziętych do wyliczenia podatku w sytuacji gdy skarżącym nie wyjaśniono na jakiej podstawie zostały przyjęte stawki do wyliczenia tego podatku oraz dlaczego przyjęto taki przedmiot opodatkowania, w sytuacji gdzie w poprzednich latach nie było takiego opodatkowania, a z postanowienia Prezydenta Miasta R. z dnia [...].04.2017 r. wynika iż postępowanie wszczęte z urzędu dotyczy podatku od nieruchomości, podatku rolnego i leśnego, 3) art. 210 § 1 pkt 6 i 4 O.p. przez brak ustosunkowania się przez SKO w uzasadnieniach faktycznych i prawnych decyzji co do zarzutu podniesionego w odwołaniu od decyzji a dotyczącego braku wyjaśnienia dlaczego organ zastosował w przypadku podatnika konkretny przepis prawa tj. art. 3 ust. 4 u.p.o.l., art. 3 ust. 5 ustawy o podatku rolnym oraz art. 4 ust. 1, ust. 4-6 u.p.o.l. oraz całkowicie pominięcie zarzutu skarżących w zakresie braku w decyzji informacji według jakich uchwał Rady Miasta [.] organ ustalił stawki opodatkowania, 4) błędne pouczenie o wysokości opłaty od skarg i wskazanie, że od decyzji przysługuje opłata stała w kwocie 500 zł podczas gdy przedmiotem zaskarżenia w przedmiotowych sprawach są należności pieniężne zatem pobiera się w takich sprawach wpis stosunkowy. W odpowiedzi na skargi SKO wniosło o ich oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: Skargi są częściowo zasadne. Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, wskutek wydania decyzji w przedmiocie łącznego zobowiązania podatkowego za 2012r. po upływie przedawnienia. Art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że zobowiązanie podatkowe o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2 powyższej ustawy, nie powstaje jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie trzech lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Jednakże zgodnie z § 2 pkt 1 art. 68 Ordynacji podatkowej, jeżeli podatnik nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego, zobowiązanie podatkowe nie powstaje pod warunkiem, że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego w którym powstał obowiązek podatkowy. Ponieważ informacja o nieruchomościach – deklaracja została złożona dopiero w dniu 17 października 2016r. w sprawie będzie miał zastosowanie pięcioletni termin wyżej przedstawiony dla doręczenia decyzji, który jednakże nie upłynął ponieważ decyzja organu I instancji została doręczona w dniu 12 lipca 2017r. Należy się zgodzić z organami, iż zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz.U. z 2016r., 1629) podstawą wymiaru podatków są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Jednakże w aktach administracyjnych znajduje się wypis z rejestru gruntów datowany na 3 sierpnia 2017r., z którego wynika również, że został sporządzony według stanu na 3 sierpnia 2017r. Według powyższego wypisu, wchodzące w skład działki [...] będącej przedmiotem opodatkowania Tereny mieszkaniowe B zajmują powierzchnie 0,0817 ha. Tymczasem według wskazanej przez Skarżące decyzji wymiarowej organu I instancji z dnia [...] czerwca 2010r., załączonej do akt sądowych wynika, że przedmiotowa powierzchnia jest mniejsza. Należy więc domniemywać, że nastąpiła zmiana w ewidencji gruntów, lecz organy nie wyjaśniły od kiedy. Natomiast zgodnie z art. 133 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Wobec braku wyjaśnienia zasadniczej kwestii od kiedy zaczęły obowiązywać nowe zmiany w ewidencji gruntów, brak jest możliwości skontrolowania zaskarżonych decyzji odnośnie ich prawidłowości i zgodności z prawem, wobec przedstawionego przez Skarżące zarzutu co do niezasadności zwiększenia powierzchni "pozostałych gruntów" wchodzących w skład ogólnej powierzchni działki [...] położonej w [...]. Z uwagi na powyższe ponieważ doszło do naruszenia prawa procesowego w postaci art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej zaskarżone decyzje podlegały uchyleniu w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło