I SA/Rz 155/16
PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-10-13
Skład orzekający: Jacek Boratyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy referendarz sądowy może zmienić swoje własne, prawomocne postanowienie dotyczące przyznania częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli okoliczności sprawy nie uległy zmianie?Ratio decidendi
Referendarz sądowy nie może zmienić swojego prawomocnego postanowienia o częściowym zwolnieniu od kosztów sądowych, jeśli nie nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych, które stanowiły podstawę jego wydania. Zgodnie z art. 165 P.p.s.a., zmiana postanowienia jest możliwa tylko w następstwie zmiany okoliczności sprawy. Skoro skarżący złożył identyczne oświadczenie o stanie majątkowym, jak poprzednio, brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o zmianę postanowienia.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zmianę postanowień referendarza sądowego z dnia 10 maja 2016 r., którymi częściowo zwolniono go od wpisów od skarg i odmówiono zwolnienia od kosztów sądowych w pozostałym zakresie. Skarżący domagał się zwolnienia od kosztów sądowych ponad kwotę 1 000 zł, składając oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, które zawierało identyczne informacje jak poprzednio składane oświadczenia. Wcześniejsze postanowienia referendarza, utrzymane w mocy przez WSA, opierały się na ocenie możliwości finansowych skarżącego, który zadeklarował możliwość uiszczenia części kosztów i korzystał z zawodowego pełnomocnika.Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowień referendarza sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 13 października 2016 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku P. P. o zmianę postanowień referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie, z dnia 10 maja 2016 r., w przedmiocie zwolnienia skarżącego od wpisów od skarg w ½ części i odmowy zwolnienia od kosztów sądowych w pozostałym zakresie, w sprawach ze skarg na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) grudnia 2015 r., o numerach: - (...), w przedmiocie podatku od towarów i usług za I kwartał 2012 r., - (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za II kwartał 2012 r., - (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za III kwartał 2012 r., - (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2012 r., - (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za I kwartał 2013 r., - (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za II kwartał 2013 r., - (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za III kwartał 2013 r., - (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2013 r., - postanawia – odmówić zmiany postanowień.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie, postanowieniami z dnia 10 maja 2016 r., sygn. I SA/Rz 155/16 – I SA/Rz 162/16, zwolnił skarżącego od wpisów od skarg we wszystkich sprawach, w ½ części, odmawiając zwolnienia od kosztów sądowych w pozostałym zakresie. Rozpoznający wniosek oceniając zakres możliwości finansowych skarżącego, na podstawie złożonych przez niego oświadczeń, stwierdził, że brak jest podstaw do przyjęcia, że nie jest on w stanie pokryć kosztów sądowych w jakiejkolwiek części. Zauważył bowiem, że skarżący, wskazując na niskie dochody, sam zadeklarował, że jest w stanie uiścić kwotę 1 600 zł. Oprócz tego zwrócił uwagę również na to, że pomimo różnicy wysokości dochodów i wydatków, wynoszącej 700 zł (wydatki skarżącego o taka kwotę przewyższają deklarowane dochody), skarżący korzysta z usług zawodowego pełnomocnika, tak więc wątpliwości, co do rzeczywistej wysokości osiąganych przez niego dochodów są uzasadnione.
Niezależnie jednak od powyższego referendarz, mając na względzie sumę wpisów od skarg we wszystkich sprawach, wynoszącą 4 960 zł, zwolnił go od tych opłat w ½ części, dostosowując wysokość tego obciążenia do możliwości skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w Rzeszowie, po rozpoznaniu sprzeciwów od rozstrzygnięć referendarza, postanowieniami z 25 maja 2016 r., sygn. I SA/Rz 155/16 – I SA/Rz 162/16, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienia. Sąd podzielił ocenę referendarza, co do możliwości finansowych skarżącego.
Wnioskiem z dnia 4 października 2016 r., wniesionym wraz ze skargą kasacyjna od wyroku z dnia 2 sierpnia 2016 r., sygn. I SA/Rz 155/16, skarżący zwrócił się o zmianę postanowień referendarza z dnia 10 maja 2016 r., sygn. I SA/Rz 155/16 – I SA/Rz 162/16 i zwolnienie go od kosztów sądowych, ponad kwotę 1 000 zł. W związku z tym złożył, na urzędowym formularzu oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, które w swojej treści odpowiada wcześniej składanym oświadczeniom, gdyż zawiera identyczne informacje odnośnie wysokości uzyskiwanych dochodów i wydatków w jego gospodarstwie domowym.
Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm. zwanej dalej: P.p.s.a.) postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W myśl natomiast art. 167 a § 1 P.p.s.a., do zarządzeń oraz postanowień referendarza sądowego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zarządzeń przewodniczącego oraz postanowień sądu, tak więc możliwość zastosowania art. 165 P.p.s.a. leży również w zakresie kompetencji referendarza.
W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o zmianę prawomocnych postanowień referendarza sądowego z dnia 10 maja 2016 r., którymi zwolniono go od wpisów od skarg w ½ części, odmawiając mu jednocześnie przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, jednakże, jak stanowi art. 165 P.p.s.a., zmiana ta możliwa jest wyłącznie w następstwie zmiany okoliczności, które towarzyszyły wydaniu postanowienia. Skarżący tymczasem, domagając się zmiany niekorzystnego dla niego orzeczeń, złożył identyczne jak uprzednio oświadczenie, w związku z tym stwierdzić należy, że w jego przypadku żadna zmiana okoliczności nie nastąpiła, a dokonana ocena jego sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych nadal pozostaje aktualna. Z tego więc względu jego wniosek nie może zostać uwzględniony.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 165, w zw. z art. 167 a § 1 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło