I SA/Rz 156/24
WyrokWSA w Rzeszowie2024-06-04
Skład orzekający: Małgorzata Niedobylska, Grzegorz Panek, Tomasz Smoleń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do aktywnego poszukiwania dowodów na brak posiadania przez wnioskodawcę gruntów rolnych, czy też ciężar udowodnienia tego faktu spoczywa wyłącznie na wnioskodawcy, nawet w sytuacji, gdy wnioskodawca nie przedstawił tytułu prawnego do tych gruntów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ciężar dowodu w zakresie faktów świadczących o braku posiadania przez wnioskodawcę spornych działek spoczywa na organach administracji, a nie wyłącznie na wnioskodawcy. Sam fakt nieprzedstawienia przez wnioskodawcę dokumentów dających tytuł prawny do dysponowania gruntami nie jest wystarczający do odmowy przyznania płatności, jeśli organy nie wykazały w sposób wystarczający, że grunty te nie pozostają w dyspozycji wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich na 2022 rok, deklarując siedem działek rolnych. Organ I instancji odmówił przyznania płatności, uznając, że działki były użytkowane bezumownie, ponieważ skarżąca nie przedstawiła tytułu prawnego do nich ani nie stawiła się na wezwanie do przesłuchania. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Tomasz Smoleń /spr./, Protokolant sekr. sąd. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi D.K. na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia 19 stycznia 2024 r., nr 9009-2024-000029 w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2022 rok 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie na rzecz skarżącej D.K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
D. K. (dalej: Skarżąca, Strona) poddała kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia 19 stycznia 2024 r., nr 9009-2024-000029 w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2022 rok.
Z przedłożonych Sądowi ze skargą akt sprawy wynikało, że w dniu 26 czerwca 2022 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. wpłynął wniosek Skarżącej o przyznanie płatności bezpośrednich na 2022 rok w tym o przyznanie: jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, uzupełniającej płatności obszarowej. Do przyznania ww. płatności Strona zadeklarowała siedem działek rolnych (głównych) położonych na czternastu działkach ewidencyjnych o łącznej powierzchni wynoszącej 5,33 ha. Ponadto Strona wskazała na materiale graficznym położenie deklarowanych we wniosku działek rolnych.
W dniach 27 - 29 marca 2023 r. została przeprowadzona kontrola na miejscu w zakresie weryfikacji powierzchni kwalifikującej się do płatności, czego potwierdzeniem jest raport z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni nr [...]. Mając na uwadze wyniki kontroli terenowej i kontroli administracyjnej organ I instancji stwierdził powierzchnię kwalifikującą się do płatności JPO co przedstawił w zestawieniu tabelarycznym.
Na działce rolnej E na której zadeklarowano powierzchnię 1,32 ha do płatności wykluczono, na podstawie raportu z kontroli na miejscu, powierzchnię 0,30 ha. Na powierzchni 0,30 ha organ I instancji stwierdził teren nieużytkowany rolniczo, działka ta została obarczona błędem Dr 13+ zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej.
Dokonując oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego organ I instancji stwierdził, że stanowiący podstawę niniejszego rozstrzygnięcia protokół z oględzin w szczególności działki referencyjnej w zakresie weryfikacji powierzchni maksymalnego kwalifikowalnego obszaru ( MKO ) dla działek ewidencyjnych sporządzonego przez pracowników BKM w R., w sposób obiektywny pozwala na określenie powierzchni użytkowanej rolniczo.
W związku z zawiadomieniem złożonym w dniu 19 września 2022 r przez Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego do Prokuratury Rejonowej w R. o możliwości popełnienia przestępstwa na szkodę Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Rzeszowie podjął działania w kierunku ustalenia, czy dla kampanii 2022 Strona miała podstawy do zadeklarowania działek ewidencyjnych i czy ma do nich tytuł prawny. W związku z powyższym w dniu 3 lipca 2023 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Rzeszowie wystosował do Skarżącej wezwanie nr [...] do złożenia wyjaśnień. W wezwaniu zapytano, kto faktycznie użytkował działki wskazane we wniosku o przyznanie płatności na rok 2022. Dodatkowo Stronę wezwano do przedłożenia tytułu prawnego do deklarowanych we wniosku działek.
W dniu 12 lipca 2023 r w pisemnej odpowiedzi na wezwanie nr [...] Strona oświadczyła, iż działki ewidencyjne zgłoszone do płatności obszarowych na 2022 rok były przez nią użytkowane i poprosiła o wskazanie podstawy prawnej w związku ze skierowaniem do niej powyższego pytania w wezwaniu. Nie przedłożyła tytułu prawnego do działek zadeklarowanych we wniosku na 2022 r. W związku z powyższym Kierownik Biura Powiatowego w Rzeszowie w dniu 26 lipca 2023 r wezwał ponownie Skarżącą do osobistego stawiennictwa w dniu 17 sierpnia 2023 r. w celu przesłuchania w charakterze strony. Strona nie stawiła się na wyznaczony termin.
Dalej organ I instancji przytoczył przepisy prawa i stwierdził, że w ich świetle Skarżąca zobowiązana była do złożenia wyjaśnień związanych z posiadaniem wszystkich działek rolnych zadeklarowanych do wniosku o przyznanie płatności obszarowych na dzień 31 maja 2022 r., a tego nie uczyniła w związku z powyższym Kierownik Biura Powiatowego w Rzeszowie odmówił przyznania płatności uznając, że były użytkowane bezumownie. Kierownik Biura Powiatowego wydał w dniu 30 października 2023 r. decyzję nr 0183-2023-010133, mocą której odmówił przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, o które ubiegała się Skarżąca we wniosku o przyznanie płatności na rok 2022.
Rozpoznając odwołanie Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie po przeanalizowaniu materiału dowodowego zebranego podczas postępowania stwierdził, iż rozstrzygnięcie organu I instancji w niniejszej sprawie jest prawidłowe, a także nie dopatrzył się w postępowaniu przed organem I instancji naruszenia przepisów prawa materialnego.
Organ odwoławczy stwierdził, że w postępowaniu o przyznanie płatności, to nie organ, ale wnioskodawca (posiadacz gruntów) powinien przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Zatem organ nie ma obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności.
Zdaniem organu II instancji w przedmiotowej sprawie mając na uwadze wszczęte śledztwo, Kierownik Biura Powiatowego chciał ustalić czy Skarżąca była faktycznym posiadaczem na dzień 31 maja 2022 r. działek rolnych deklarowanych we wniosku za rok 2022, dlatego też do Strony wystosowane zostało wezwanie w dniu 3 lipca 2022 r., na które nie udzieliła żadnej odpowiedzi oraz nie przedłożyła żadnej umowy dzierżawy i wskazała danych osobowych osób, z którymi ewentualnie mogła zostać zawarta ustna umowa dzierżawy. Celem ustalenia czy faktycznie Skarżąca była w posiadaniu deklarowanych we wniosku obszarowym w roku 2022 działek na dzień 31 maja 2022 r. wydano wezwania w dniu 26 lipca 2023 r. oraz w dniu 23 sierpnia 2023 r. do osobistego stawiennictwa w celu przesłuchania Strony. Skarżąca nie stawiła się w biurze powiatowym agencji celem złożenia stosownych wyjaśnień i tym samym nie podjęła próby udowodnienia, iż na dzień 31 maja 2022 r. był faktycznym posiadaczem działek rolnych deklarowanych we wniosku obrazowym za 2022 rok.
Organ odwoławczy wskazał, że w związku z wszczętym śledztwem przez Prokuraturę Rejonową w R. w dniu 14 listopada 2022 r. pojawiły się wątpliwości, kto był faktycznym posiadaczem gruntów deklarowanych we wniosku obszarowym w roku 2022 przez Skarżącą na dzień 31 maja 2022 r. Podkreślił, że Strona nie przedstawiła pomimo wezwania organu żadnych dowodów niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w związku z tym organ zmuszony był odmówić płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w roku 2022. Wątpliwości organu, które pojawiły się na etapie rozpatrzenia przedmiotowej sprawy nie zostały przez Stronę wyjaśnione, a zupełnie bierne stanowisko Skarżącej w rozpatrywanej sprawie nie dało odpowiedzi, kto był na dzień 31 maja 2022 r. faktycznym posiadaczem działek rolnych deklarowanych we wniosku przez Stronę. Istotną kwestią w rozpatrywanej sprawie jest fakt, że Skarżąca w odpowiedzi na wezwanie z dnia 26 lipca 2023 r., poprosiła jedynie o "przełożenie terminu na okres późniejszy z uwagi na przypadający miesiąc sierpień i wzmożony czas prac polowych", jednakże odnośnie kwestii posiadania na dzień 31 maja 2022 r. spornych działek rolnych Strona się nie wypowiedziała, ani nie potwierdziła, że była w posiadaniu deklarowanych gruntów ani też tego faktu nie zanegowała. Takie stanowisko Strony uniemożliwiło organowi weryfikację w zakresie posiadania wskazanych we wniosku o płatność działek rolnych a zatem spełnienia warunku zawartego w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (j.t. Dz. U. 2022, poz. 1775 ze zm., dalej ustawa o płatnościach bezpośrednich).
Organ II instancji wskazał, że jak stanowią przepisy prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach bezpośrednich strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W przedmiotowej sprawie Skarżąca nie przedstawiła stosownych dowodów, które mogłyby w sposób skuteczny potwierdzić, że była posiadaczem spornych gruntów na dzień 31 maja 2022 r. Biorąc powyższe, organ odmówił przyznania Stronie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2022 rok.
Wobec powyższego Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie stwierdził, że organ I instancji w prawidłowy sposób odmówił Stronie przyznania płatności w ramach sytemu wsparcia bezpośredniego w roku 2022.
Odnosząc się do złożonego przez Stronę odwołania organ II instancji stwierdził, że nie zawiera ono żadnych wyjaśnień i argumentów mających wpływ na wynik przedmiotowego rozstrzygnięcia, a tym samym nie zasługuje na uwzględnienie.
Dlatego też, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie zaskarżoną decyzją z dnia 19 stycznia 2024 r. utrzymuje w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia 30 października 2023 r.
Na powyższą decyzję organu odwoławczego Skarżąca złożyła skargę do tut. Sądu, wnosząc o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ II instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w. zw. z art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieuchylenie decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z 30 października 2023 r. nr 0183-2023-010133 w sprawie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W/w decyzja narusza przepisy prawa procesowego i materialnego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny miał na uwadze, co następuje:
Skarga jest uzasadniona i musi skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Organ wydając zaskarżone orzeczenie naruszył przepisy prawa procesowego i materialnego i miało to wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 – dalej jako P.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 P.p.s.a.).
Jak wskazał to organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyczynami odmowy przyznania płatności był fakt, że Skarżąca nie przedstawiła stosownych dowodów, które mogłyby w sposób skuteczny potwierdzić, że była posiadaczem spornych gruntów na dzień 31 maja 2022 r.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 3 ust. 2 tej ustawy, w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udzielić stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnić stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach).
W świetle przytoczonych przepisów stwierdzić należy, że ustawa o płatnościach zawiera szczególną, w stosunku do przepisów k.p.a., regulację dotyczącą prowadzenia przez organ postępowania dowodowego, ograniczającą jego obowiązki w tym zakresie. Na gruncie powołanej regulacji ustawodawca zdecydował się bowiem na odejście od zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w części drugiej art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz zrezygnował z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 § 1 k.p.a. Obowiązek organów, w świetle tej ustawy, został ograniczony do rozpatrzenia materiału dowodowego, wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i uczestników postępowania. Oznacza to w konsekwencji, że prowadzący postępowanie organ nie jest obowiązany do aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie żądania wnioskodawcy (tj. jego uprawnienia do otrzymania wnioskowanej płatności). Jest jedynie obowiązany do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Ciężar dowodu co do faktów, z których strona wywodzi skutki prawne, spoczywa jednak na stronie. Niemniej jednak organ administracji publicznej nie jest zwolniony z obowiązku dokonywania ustaleń zgodnych z prawdą.
Mając na uwadze powyższe, trafnie organ wskazał, że to Skarżąca powinna wykazać podstawy i dowody uzasadniające przyznanie jej określonej pomocy. Powyższe nie oznacza jednak, że Strona ma obowiązek wykazywania okoliczności świadczących o tym, że pomoc jej nie przysługuje. Wykazywanie okoliczności negatywnych pozostawałoby zresztą w sprzeczności z podstawową zasadą dowodzenia faktów, które wystąpiły, nie zaś tego, co nie miało miejsca. Byłoby to zresztą nieuzasadnione biorąc pod uwagę zasady logicznego rozumowania. To, że twierdzenia Skarżącej, zdaniem organu, są niewystarczające do przyjęcia, że prowadziła na zadeklarowanych działkach działalność rolniczą, a w konsekwencji, że określone dopłaty jej nie przysługują musi zostać wykazane przez organy stosujące prawo. Zatem, wbrew twierdzeniu organu, ciężar dowodu w zakresie faktów świadczących o braku posiadania przez Skarżącą przedmiotowych działek spoczywa na organach administracji. Co więcej, ze względu na fakt, że są to okoliczności dla skarżącej jednoznacznie niekorzystne, nie ma ona żadnego obowiązku dostarczania dowodów w takiej sprawie. Z samych tylko zaniechań w złożeniu wyjaśnień czy udzielenia pomocy organowi w zgromadzeniu innych dowodów (m.in. tytułu prawnego do działek, będących zgodnie z deklaracją Skarżącej w jej posiadaniu) nie można wywodzić negatywnych dla Strony konsekwencji.
Powyższe spostrzeżenia nie stoją w sprzeczności z tym, że zasady określone w art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach bezpośrednich, ustanawiają nie prawo lecz obowiązek współdziałania strony z organem. Tym samym regulacje te w sposób istotny modyfikują ogólne postępowanie administracyjne, w którym współdziałanie strony z organem administracyjnym jest jej prawem, a nie obowiązkiem. W tej sprawie Skarżąca zdecydowanie zbagatelizowała powyższy obowiązek, ignorując wezwanie do przedłożenia tytułu prawnego do działek zadeklarowanych we wniosku na 2022 r., a także wezwanie do osobistego stawiennictwa w organie. Powyższe zachowanie Skarżącej nie może być jednak odczytywane przez organ jako brak udowodnienia faktu posiadania przez Skarżącą zadeklarowanych gruntów. Brak powyższych dokumentów może co najwyżej świadczyć, że Skarżąca bezumownie użytkuje zadeklarowane przez siebie grunty, być może także bez wiedzy ich właścicieli, nie oznacza jednak, że nie jest ich posiadaczem. Podkreślić należy, że rolnik nie jest zobowiązany posiadać i przedkładać organowi umów co do wnioskowanych gruntów dopóki nie zaistnieje ku temu potrzeba wynikająca z konieczności rozstrzygnięcia konkurencyjnych wniosków o uzyskania płatności. Wynika to z tego, że jedną z przesłanek do uzyskania płatności jest posiadanie gruntu w dyspozycji w określonym przez państwo członkowskie dniu. Również fakt bezumownego korzystania z gruntu nie będzie stanowił podstawy do odmowy przyznania płatności, jeżeli rolnik posiada grunt w dyspozycji i nie został złożony konkurencyjny wniosek osoby posiadającej tytuł prawny. Obowiązek przedstawienia tytułu własności lub innego prawa do zadeklarowanych działek przy ubieganiu się o płatność może powstać jedynie przy konflikcie krzyżowym, którego w niniejszej sprawie nie stwierdzono.
W rozpoznawanej sprawie organy nie wykazały w sposób wystarczający, że grunty te nie pozostają w dyspozycji Skarżącej. Nie wskazały żadnych innych osób, które zgłosiły by wnioski o płatności co do przedmiotowych działek, ani też nie przedstawiły dowodów co do braku posiadania tych działek przez Skarżącą w dyspozycji. Za taki dowód nie można uznać zawiadomienia Prokuratury Rejonowej w R. o wszczęciu śledztwa, albowiem dowodzi ono jedynie, że Prokuratura wszczęła postępowanie. Natomiast zawiadomienie to nie daje podstaw do przyjęcia, że Skarżąca nie posiadała działek zadeklarowanych we wniosku. Dlatego stwierdzić należy, że sam fakt, iż Skarżąca nie przedstawiła dokumentów dających jej tytuł prawny do dysponowania tymi gruntami jest niewystarczający. Na uwadze należy mieć, że posiadanie gruntów rolnych należy rozumieć jako faktyczne użytkowanie gruntów rolnych. Oznacza to, że można mieć tytuł prawny do gruntu rolnego, ale nie mieć uprawnienia do płatności oraz że można posiadać grunty rolne bez tytułu prawnego, a nawet w złej wierze i z tego tytułu mieć prawo do uzyskania płatności.
Przepisy dotyczące płatności rolnych w zakresie systemów wsparcia bezpośredniego wskazują, że płatności te mają charakter płatności jednorocznych i przesłanki ich przyznania musza być rozważane adekwatnie do okresu czasu za jaki zostaną przyznane. W tym konkretnym przypadku musza być one rozpatrzone dla roku 2022 i okoliczności wskazujące, że w innym roku występowały inne podstawy do przyznania bądź nieprzyznania płatności nie mają w tym postępowaniu znaczenia. Za każdy rok przesłanki badane są oddzielnie. Teza taka była dotychczas jednolicie prezentowana w orzecznictwie Organów Agencji.
W rozpoznawanej sprawie organy wskazały, że na zadeklarowanych przez Skarżącą gruntach w dniach 27-29 marca 2023 r. została przeprowadzona kontrola na miejscu w zakresie weryfikacji powierzchni kwalifikującej się do płatności. Z przeprowadzonej kontroli wynika, że oprócz jednej działki E, na której zadeklarowano powierzchnię 1,32 ha do płatności wykluczono na podstawie raportu z kontroli na miejscu powierzchnię 0,30 ha (działka ta została obarczona błędem Dr 13+ zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej), nie stwierdzono zaniechania działalności rolniczej. Powyższy dowód, co istotne przeprowadzony z inicjatywny organu, potwierdził, że za wyjątkiem części jednej działki, na zadeklarowanych działkach była prowadzona działalność rolnicza.
Z akt sprawy wynika, że Skarżąca zgłosiła działki do płatności w terminie, co do działek tych nie wystąpił konflikt krzyżowy, zaś kontrola na miejscu nie potwierdziła, aby wszystkie były wyłączone z produkcji rolnej czy też w inny sposób nie zachowano by wymogów w zakresie dopłat bezpośrednich. Fakt, że Skarżąca nie przedstawiła dokumentów dających jej tytuł prawny do dysponowania zgłoszonymi we wniosku gruntami, w okolicznościach sprawy, nie jest wystarczający do odmowy przyznania wnioskowanych płatności.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. uchylono zaskarżoną decyzję. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Wskazania do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań sądu. Jeszcze raz wskazać należy, że to na organie ciąży obowiązek wykazania faktu, że Strona nie posiadała działek wnioskowanych do dopłat. Jeżeli organ nie znajdzie dowodów wykazującą tą okoliczność, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, weźmie pod uwagę powyżej zaprezentowany pogląd i rozstrzygnie wniosek.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło