I SA/Rz 161/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Serafin-Kosowska Sędzia WSA Kazimierz Włoch /spr./ Asesor WSA Małgorzata Niedobylska Protokolant sek.sąd. T.Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2005r. na rozprawie- sprawy ze skargi Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2004r. Nr [...] w przedmiocie kosztów egzekucyjnych - oddala skargę - Postanowieniem z dnia (...) kwietnia 2004r. znak (...)Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu zażalenia Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia (...) marca 2004r. nr (...) w sprawie ustalenia i obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w łącznej wysokości 539,50zł za czynności egzekucyjne podjęte w celu wyegzekwowania należności pieniężnych objętych tytułem wykonawczym nr 36/2003 utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podniesiono, że w dniu 6 marca 2004r. Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego wystawił tytuł wykonawczy nr 36/2003 na zobowiązanego PPH "A" M. Ch., który wynika z nieostatecznej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia (...) stycznia 2003r. nr (...) określającej karę pieniężną w kwocie 12500zł. W dniu 20 marca 2004r. Naczelnik Urzędu Skarbowego zawiadomieniem nr EG/721/1/D/860/03 dokonał zajęcia rachunku bankowego dłużnika w Banku PKO BP Oddział K.. W wyniku podjętych czynności egzekucyjnych powstały koszty egzekucyjne w wysokości 750zł. W dniu 21 marca 2004r. bank przekazał na rachunek Urzędu Skarbowego kwotę 1783,04zł, z której to kwoty pokryto w całości należne koszty egzekucyjne. W dniu 3 kwietnia 2003r. wierzyciel złożył u Naczelnika Urzędu Skarbowego wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny postanowieniem z dnia (...) kwietnia 2003r. nr (...)zawiesił postępowanie egzekucyjne. Egzekucja administracyjna została ponownie podjęta na wniosek wierzyciela, jednak została ograniczona do kwoty 4500zł, w związku ze zmniejszeniem kary w trybie postępowania odwoławczego. Ostatecznie postępowanie egzekucyjne zostało zakończone w dniu 9 X 2003r., gdy dłużnik wpłacił całą należność. W piśmie z dnia 20 stycznia 2004r. dłużnik zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o zwrot nadpłaconych kosztów egzekucyjnych. Postanowieniem z dnia (...) marca 2004r. znak (...) Naczelnik Urzędu Skarbowego ustalił koszty egzekucyjne i obciążył nimi dłużnika w kwocie 270zł oraz wierzyciela w kwocie 480zł plus 59,50zł należnych odsetek od dnia ich pobrania od dłużnika tj. 21 marca 2003r. do dnia ich zwrotu. W zażaleniu na powyższe postanowienie wierzyciel podniósł, iż postępowanie egzekucyjne było zgodne z prawem, ponieważ decyzji w oparciu o którą wystawiono tytuł wykonawczy nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Organ odwoławczy utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie podniósł, że zgodnie z art. 64 c § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) koszty egzekucyjne z zastrzeżeniem § 2 – 4 obciążają dłużnika. Natomiast § 3 tej ustawy stanowi, że jeżeli po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem należności te wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu, a jeżeli niezgodnie z przepisami ustawy wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel obciąża nimi wierzyciela. W niniejszej sprawie wszczęcie i prowadzenie egzekucji nastąpiło na podstawie nieostatecznej decyzji, co było związane z ryzykiem jej późniejszego uchylenia, które spoczywa na wierzycielu. Decyzja nieostateczna stanowi warunkową postawę do wszczęcia i prowadzenia egzekucji. W przypadku uchylenia takiej decyzji, koszty egzekucyjne które pobrano od zobowiązanego stały się nienależnymi i organ egzekucyjny zobowiązany jest do ich zwrotu wraz z odsetkami. Ponieważ w niniejszej sprawie decyzja na podstawie której wszczęto i prowadzono egzekucję została uchylona decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego, a nałożoną na dłużnika karę pieniężną zmniejszono do kwoty 4500 zł przez co uległa zmianie wysokość dochodzonej należności, koszty egzekucyjne należne od dłużnika należało ograniczyć do kwoty 270 zł, natomiast pozostałymi kosztami obciążyć wierzyciela, gdyż to on spowodował prowadzenie egzekucji w oparciu o błędną decyzję. Na przedmiotowe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, w której domagała się jej uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania sądowego. Skarżący zarzucił naruszenie art. 64 § 3 wyżej cyt. ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez jego błędną interpretacje i niewłaściwe zastosowanie a także art. 6 § 1 tejże ustawy poprzez nie ustosunkowanie się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do istotnych argumentów strony oraz art. 93 ust 3 i 4 ustawy z dnia 6 września o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 137 ze zm.) poprzez niewłaściwe rozpatrzenie stanu faktycznego i wywiedzenie z niego negatywnych konsekwencji w stosunku do wierzyciela. Wszczęcie i prowadzenie egzekucji nie nastąpiło niezgodnie z prawem i nie było przesłanek do obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w oparciu o art. 64 c § 3 wyżej cyt. ustawy o postępowaniu egzekucjom w administracji Zgodnie bowiem z art. 93 ust 3 wyżej cyt. ustawy o transporcie drogowym decyzji o nałożeniu kary pieniężnej nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności, przy czym przedsiębiorca krajowy uiszcza nałożona karę pieniężną w terminie do 21 dni od jej wymierzenia, a bezskuteczny upływ tego terminu kreuje po stronie wierzyciela obowiązek podjęcia czynności w celu wyegzekwowania należności. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko i wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 poz. 1269/ i art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. kontrola zaskarżonej decyzji dokonywana jest przez Sąd pod względem zgodności z prawem, z uwzględnieniem stanu prawnego w brzmieniu mającym zastosowanie do okoliczności faktycznych występujących w sprawie. Skarga jest bezzasadna. Stan faktyczny w niniejszej sprawie jest bezsporny. Spór sprowadza się w zasadzie do wykładni zawartego w art. 64 c § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U z 2002 r. Nr 110 poz. 968 ze zm.) pojęcia niezgodnego z prawem wszczęcia lub prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zdaniem Sądu decyzja administracyjna na podstawie której wystawiony jest tytuł egzekucyjny musi być zgodna z prawem nie tylko pod względem właściwe j procedury do jej wydania ale także w pełni zgodna z obowiązującym wówczas prawem materialnym, a ocenę odnośnie spełnienie tych warunków podejmuje tylko organ odwoławczy. W rozpatrywanej sprawie decyzja Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w dnia (...) stycznia 2003 r. nr (...) nie była zgodna z prawem skoro została w postępowaniu odwoławczym zmieniona decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego poprzez zmniejszenie nałożonej kary pieniężnej do kwoty 4 500 zł. W wyroku z dnia 7 stycznia 1999 r sygn. akt SA/Sz 1758/98 NSA zajął stanowisko, że organ egzekucyjny może w niektórych przypadkach wszcząć egzekucję i prowadzić ją na podstawie decyzji nieostatecznej, ponosi jednak ryzyko następczej wadliwości tej decyzji, jeżeli podmiot zobowiązany nie ponosi winy w zakresie doprowadzenia do tych działań. Tut. Sąd w pełni podziela pogląd wyrażony przez NSA z uwagi na argumenty podniesione w uzasadnieniu do tego wyroku. Podobnie w wyroku z dnia 8 maja 1998 r. sygn. akt. IIIRN 27/98 (opubl. w Pr. Gosp. 1998 r. Nr 11, str11) Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że nieostateczna decyzja podatkowa może być podstawą do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego co w wielu przypadkach warunkuje jego skuteczność, jednakże ryzyko prawidłowości tego postępowania nie może- w demokratycznym państwie prawnym- obciążać obywatela, wobec którego bezpodstawnie wszczęto egzekucję. Skoro więc bezpodstawnie wszczęto egzekucję wobec dłużnika odnośnie nałożonej kary pieniężnej wynikającej z decyzji (...) ponad kwotę 4.500zł, zasadnie obciążono wierzyciela w tej części kosztami egzekucyjnymi w oparciu art. 64 c § 3 wyżej cyt. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z uwagi na powyższe ponieważ organy I i II instancji nie dopuściły się naruszenie prawa materialnego jak i procesowego, skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu w oparciu o art. 151 p.p.s.a.