I SA/Rz 167/15
PostanowienieWSA w Rzeszowie2015-03-11
Skład orzekający: Jacek Boratyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka jawna, która wykazała brak środków na pokrycie kosztów sądowych, powinna otrzymać prawo pomocy w zakresie częściowym, biorąc pod uwagę jej status jako przedsiębiorcy nastawionego na zysk i subsydiarną odpowiedzialność wspólników za jej zobowiązania?Ratio decidendi
Spółka jawna, będąca przedsiębiorcą nastawionym na zysk wspólników, nie powinna automatycznie otrzymać prawa pomocy w zakresie częściowym, nawet jeśli wykaże brak środków na pokrycie kosztów sądowych. Sąd powinien rozważyć, czy cel działalności spółki uzasadnia udzielenie wsparcia ze środków publicznych, a w przypadku problemów finansowych, to wspólnicy, którzy ponoszą subsydiarną odpowiedzialność, powinni w pierwszej kolejności udzielić pomocy.Stan faktyczny
Skarżąca spółka jawna wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na brak płynności finansowej i zysk w ostatnim roku obrotowym w wysokości 2 204 zł przy wartości środków trwałych ok. 108 000 zł. Wpis od skargi wynosił 500 zł. Spółka argumentowała, że nie jest w stanie wygospodarować środków na opłacenie kosztów sądowych z powodu wypadków losowych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy spółce.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2015 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku "A" sp. j., z siedzibą w N., o przyznanie tej spółce prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi spółki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) listopada 2014 r., nr (...), w przedmiocie odmowy odroczenia zapłaty zaległości podatkowej, z tytułu podatku od nieruchomości za okres od stycznia 2007 r. do grudnia 2007 r. oraz od maja 2008 r. do lipca 2014 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżąca spółka wystąpiła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W związku z tym, złożyła oświadczenie o stanie majątkowym, zgodnie z którym wartość zgromadzonych przez nią środków trwałych wynosi ok. 108 000 zł nieruchomości i ruchomości), a ostatni rok obrotowy zamknęła zyskiem w wysokości 2 204 zł.
Zgodnie ze złożonym oświadczeniem saldo rachunku bankowego skarżącej wynosi 0 zł.
W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy podano, że wobec utraty płynności finansowej, będącej skutkiem wypadków losowych, skarżąca nie jest w stanie wygospodarować środków koniecznych na opłacenie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie.
Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 500 zł.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej (między innymi sp. j.), w zakresie częściowym, może nastąpić, gdy wykaże ona że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Z przytoczonego wyżej regulacji wynika, że przyznanie prawa pomocy innym podmiotom niż osoby fizyczne uzależnione jest nie tylko od ich sytuacji materialnej. Wynika to z tego, że ustawodawca traktując o rozpoznawaniu wniosków tej kategorii podmiotów, posłużył się terminem "prawo pomocy może zostać przyznane", tak więc pozostawił decyzję w tym przedmiocie uznaniu sądu, co oznacza, że nawet w sytuacji, gdy wnioskodawca wykaże brak środków na pokrycie określonych kosztów postepowania, to nie rodzi to po jego stronie swoistego rodzaju "roszczenia" o przyznanie mu ulgi w postaci prawa pomocy. Udzielając bowiem tego rodzaju wsparcia osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej niemającej osobowości prawnej rozważyć należy oprócz uwarunkowań materialnych również takie okoliczności jak status i forma prawna wnioskodawcy, cele jego działalności, możliwości pozyskania przez niego środków oraz potencjalne skutki odmowy przyznania mu wsparcia.
Mając na uwadze okoliczności przedmiotowej sprawy na wstępie należy stwierdzić, że skarżąca ma status jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, w rozumieniu art. 33 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121 ze zm.). Oznacza to, że posiada zdolność prawną, jednakże nie jest ona podmiotem w pełni niezależnym od swoich wspólników. Za zobowiązania spółki jawnej subsydiarnie odpowiadają bowiem jej wspólnicy, co wynika z art. 31 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1030, ze zm.). W związku z tym, w sytuacji, w której spółka ta nie będzie w stanie regulować swych zobowiązań, obowiązek ten spadnie na wspólników.
Występując o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, że opłacenie kosztów sądowych związanych z przedmiotową sprawą przekracza jej możliwości finansowe. Okoliczność ta jednak, sama przez się, nie może przesądzać pozytywnego rozpatrzenia jej wniosku. Zważyć bowiem należy, że skarżąca jest przedsiębiorcą nastawionym na pomnażanie zysków swoich wspólników, a więc działającą wyłącznie w ich interesie. Nie realizuje więc celów społecznie użytecznych, które przemawiałyby za udzieleniem jej wsparcia ze środków publicznych. W tej więc sytuacji, wobec problemów finansowych skarżącej i braku środków na opłacenie kosztów sądowych, związanych z zainicjowaną przez nią sprawą sądowoadministracyjną, wsparcia winni udzielić jej w pierwszej kolejności sami wspólnicy, z woli których uczestniczy ona w obrocie gospodarczym i którzy ponoszą subsydiarną odpowiedzialność za jej zobowiązania.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło