I SA/Rz 167/15

PostanowienieWSA w Rzeszowie2015-03-26

Skład orzekający: Małgorzata Niedobylska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka jawna, która nie posiada osobowości prawnej, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), jeśli wykaże brak środków na pokrycie kosztów postępowania, a jej wspólnicy ponoszą subsydiarną odpowiedzialność za jej zobowiązania?
Ratio decidendi
Spółka jawna, jako przedsiębiorca nastawiony na zysk, nie może przerzucać kosztów swojego funkcjonowania na ogół podatników poprzez pokrycie ich ze środków publicznych w ramach prawa pomocy. W przypadku trudności finansowych spółki, wspólnicy ponoszący subsydiarną odpowiedzialność powinni udzielić jej pomocy. Ponadto, wpis od skargi w wysokości 500 zł nie jest wygórowany i znajduje pokrycie w wartości środków trwałych spółki.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka jawna wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą odroczenia zapłaty zaległości podatkowych. Spółka wykazała posiadanie środków trwałych o wartości 108 000 zł, zysk w wysokości 2 204 zł za ostatni rok obrotowy i saldo rachunku bankowego 0 zł. Wskazała na utratę płynności finansowej i walkę o przetrwanie. Wpis od skargi wynosił 500 zł.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym, w dniu 26 marca 2015 r., sprawy ze skargi "A" sp. j., z siedzibą w N., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) listopada 2014 r., nr (...), w przedmiocie odmowy odroczenia zapłaty zaległości podatkowych, z tytułu podatku od nieruchomości, za okres od stycznia 2007 r. do grudnia 2007r. oraz od maja 2008 r. do lipca 2008 r., w związku z wnioskiem skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych - postanawia - oddalić wniosek. Występując do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, skarżąca złożyła oświadczenie o stanie majątkowym, z którego wynika, że dysponuje środkami trwałymi o wartości ok 108 000 zł, a za ostatni rok obrotowy odnotowała zysk w wysokości 2 204 zł. Saldo rachunku bankowego spółki wynosi natomiast 0 zł. Z uzasadnienia wniosku wynika ponadto, że skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, związanych z przedmiotową sprawą, co jest konsekwencją utraty przez nią płynności finansowej, będącej efektem zdarzeń losowych. W sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego skarżąca dodała, że aktualnie walczy o przetrwanie i uniknięcie upadłości, a dla swoich wspólników stanowi jedyne źródło dochodu. Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 500 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, w zakresie częściowym, może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając na uwadze treść przytoczonego wyżej przepisu stwierdzić należy, że kryteria przyznania ulgi w postaci prawa pomocy, w odniesieniu do innych podmiotów niż osoby fizyczne, są sformułowane w nieco odmienny sposób. W ich wypadku nie wystarczy bowiem samo, proste wykazanie braku środków na pokrycie konkretnych kosztów, ponieważ ustawodawca ostateczną decyzję w tym przedmiocie pozostawia uznaniu sądu, który może przyznać prawo pomocy, jednak nie jest do tego zobligowany, w sytuacji wykazania przez ubiegający się o tą ulgę podmiot spełnienia przesłanek ekonomicznych, jak ma to miejsce w przypadku osób fizycznych. Oczywiście przyznana sądowi uznaniowość nie oznacza dowolności, albowiem wydając rozstrzygnięcie w tym zakresie sąd winien jest każdorazowo wyjaśnić motywy swojej decyzji, ze wskazaniem na konkretne, obiektywne przesłanki. W niniejszej sprawie skarżąca, domagająca się przyznania wsparcia ze środków publicznych, jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą, ukierunkowaną na osiąganie zysków, w sensie ekonomicznym, bezpośrednio w interesie i na rzecz swoich wspólników. Dodatkowo, wspólnicy ci, ponoszą subsydiarną odpowiedzialność za jej zobowiązania, co wynika z prawnej konstrukcji spółki jawnej. W związku z tym w sytuacji, w której spółka przeżywa trudności finansowe, to właśnie ci wspólnicy powinni udzielić jej odpowiedniej pomocy. Przerzucanie zaś kosztów funkcjonowania spółki na ogół podatników, poprzez pokrycie ich ze środków publicznych, nie znajduje racjonalnego uzasadnienia, jako że stanowiłoby to przysporzenie majątku osób prywatnych (wspólników spółki), kosztem ogółu, przez co uchybiałoby zasadzie równości wobec prawa. Niezależnie od powyższego dodać też należy, że wpis od skargi w przedmiotowej sprawie, który stanowi najpoważniejszy wydatek wśród wszystkich kosztów sądowych, wynosi 500 zł. Nie jest więc wygórowany, ponadto znajduje pełne i wielokrotne pokrycie w wartości zgromadzonych przez skarżącą środków trwałych, która wynosi 108 000 zł. Okoliczność ta potwierdza więc dodatkowo konstatację, że brak jest podstaw do przyznania skarżącej prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło