I SA/Rz 167/17

PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-07-20

Skład orzekający: Asesor WSA Jacek Boratyn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak złożenia przez pełnomocnika z urzędu oświadczenia o nieuiszczeniu opłaty w całości lub w części, zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r., stanowi podstawę do odmowy przyznania wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu, a jeśli tak, czy taki brak może być uzupełniony w trybie art. 49 P.p.s.a.?
Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego odmawiające przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu, ponieważ nie został złożony wymagany § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. warunek w postaci oświadczenia o nieuiszczeniu opłaty w całości lub w części. Sąd uznał, że brak takiego oświadczenia nie jest brakiem formalnym podlegającym uzupełnieniu w trybie art. 49 P.p.s.a., lecz wpływa na merytoryczne załatwienie wniosku.
Stan faktyczny
Pełnomocnik skarżącego, adwokat, złożył wniosek o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu. Referendarz sądowy odmówił przyznania wynagrodzenia z powodu niezłożenia przez pełnomocnika wymaganego oświadczenia o nieuiszczeniu opłaty. Pełnomocnik wniósł sprzeciw, zarzucając utajnienie sprawy i błędne zastosowanie przepisów. Sąd rozpoznał sprzeciw.
Rozstrzygnięcie
Sąd utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2017 r., w Wydziale I, na posiedzeniu niejawnym, w sprawy ze skargi R. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) stycznia 2017 r., nr (...), w przedmiocie przekazania sprawy według właściwości miejscowej i rzeczowej, w związku ze sprzeciwem pełnomocnika skarżącego – adwokata M. M. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 7 lipca 2017 r., sygn. I SA/Rz 167/17, odmawiającego przyznania pełnomocnikowi wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu - postanawia - utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie, po rozpoznaniu wniosku pełnomocnika skarżącego - adwokata M. M. o przyznanie jej wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu, postanowieniem z dnia 7 lipca 2017 r., I SA/Rz 167/17, odmówił przyznania przedmiotowego wynagrodzenia. Jak wynika z uzasadnienia wyżej wymienionego orzeczenia, powodem nieuwzględnienia wniosku pełnomocnika było niezłożenie przez niego oświadczenia, że opłata – stanowiąca wynagrodzenie, przyznania którego się domaga, nie została zapłacona w całości lub w części, a który to wniosek jest, zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. (Dz. U. poz. 1714, zwane dalej rozporządzeniem z 2016 r.), warunkiem koniecznym przyznania adwokatowi wynagrodzenia ze środków budżetowych. Rozpoznający wniosek referendarz zaznaczył ponadto, że oświadczenie, o którym wyżej mowa, jest obligatoryjnym elementem wniosku o przyznanie wynagrodzenia dla pełnomocnika z urzędu i nie podlega uzupełnieniu w trybie art. 49 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze. zm., zwanej dalej P.p.s.a.). Sprzeciw od postanowienia referendarza wniosła pełnomocnik skarżącego zarzucając, że chciała brać czynny udział w postępowaniu, jednakże nie było to możliwe ze względu na jego utajnienie. Podkreśliła też, że wniosku o przyznanie wynagrodzenia nie składałaby, gdyby takowe wynagrodzenie zostały zasądzone. Niezależnie od powyższego pełnomocnik zwróciła uwagę, że o prawie dochodzenia wynagrodzenia za pomoc prawną udzielona z urzędu traktuje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. o prawie dochodzenia nieopłaconej pomocy z urzędu, Dz. U Nr 163, poz. 1349, ze zm., (rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - Dz. U. z 2013 r. poz. 461 ze. zm., zwane dalej rozporządzeniem z 2002 r.). W związku z powyższym pełnomocnik stwierdziła, że jej wniosek zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 P.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Jak stanowi zaś § 2 tego przepisu w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego stwierdzić należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie, a zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu. Wbrew twierdzeniom zawartym w sprzeciwie zasady przyznawania wynagrodzenia za pomoc prawną udzielona przez adwokata z urzędu reguluje, od 2 listopada 2016 r., rozporządzenie z 2016 r., a nie rozporządzenie z 2002 r., który to akt został uchylony z dniem 1 stycznia 2016 r., na mocy § 22 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r, poz. 1800 ze. zm.). Zgodnie z § 3 rozporządzenia z 2016 r. wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej zawiera oświadczenie, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części. W niniejszym przypadku oświadczenie takie nie zostało złożone, czemu nie przeczy również pełnomocnik w treści złożonego sprzeciwu. W związku z powyższym stwierdzić należy, że referendarz, mając na uwadze przedmiotową okoliczność, nie mógł uwzględnić wniosku o przyznanie wynagrodzenia. Na marginesie niniejszych rozważań dodać należy, że warunkiem wypłacenia pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia, ze środków Skarbu Państwa, jest stwierdzenie, że wynagrodzenie takie nie zostało już wcześniej pokryte z innych źródeł. W tym celu koniecznym jest złożenie przez pełnomocnika oświadczenia, co do tej okoliczności. Brak takiego oświadczenia nie może zaś być traktowany jako brak formalny wniosku, podlegający uzupełnieniu, gdyż nie uniemożliwia on nadanie wnioskowi dalszego biegu, a rzutuje jedynie na sposób jego merytorycznego załatwienia. Bezprzedmiotowy jest również zarzut rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym, który nie oznacza w żadnym razie utajnienia sprawy, ale stanowi jeden z trybów jej załatwienia, uregulowany w art. 119 i art. 120 P.p.s.a. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art.260 § 1 P.p.s.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło