I SA/Rz 168/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący del. SSO Ewa Partyka po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S. na Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia Nr w przedmiocie odmowy zwrotu wyegzekwowanych należności postanawia: odrzucić skargę. Działający w imieniu J. S. jej pełnomocnik R. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Skarga została złożona bezpośrednio do tut. Sądu - nadano ją w urzędzie pocztowym w dniu 19 stycznia 2010r. Jak określono w treści w/w pisma z dnia 19 stycznia 2010r. skarga została złożona na Naczelnika Urzędu Skarbowego wobec niewykonania przez niego prawomocnego postanowienia Ministra Finansów z dnia (...) listopada 2009r. sygn. (...). W uzasadnieniu skargi podano, że po uchyleniu postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w dniu 19 listopada 2009r. pełnomocnik skarżącej zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego (dalej: Naczelnika) o zwrot kwoty 2556zł z kosztami postępowania. W ocenie skarżącej strony przeprowadzona przez organ egzekucja była bowiem bezprawna. W skardze złożony został też wniosek, aby WSA w Rzeszowie zobowiązał Naczelnika do zwrotu bezprawnie wyegzekwowanej kwoty i wykonania prawomocnego postanowienia Ministra Finansów. Wobec wniesienia skargi bezpośrednio do tut. Sądu na zarządzenie Przewodniczącego skarga została dnia 20 stycznia 2010r. przesłana do Naczelnika Urzędu Skarbowego . W odpowiedzi na skargę Naczelnik wskazał, że w jego ocenie jest ona niezasadna. Użyte w niej stwierdzenie, iż egzekucja została wszczęta bezprawnie nie znajduje bowiem oparcia w obowiązujących przepisach. Naczelnik wskazał, że postępowanie egzekucyjne prowadzone było na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Wójta Gminy , a w jego ramach dokonano zajęcia świadczeń z ubezpieczenia społecznego doręczając zobowiązanej J S w dniu 16 września 2009r. zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisami tytułów wykonawczych. Z zajętego świadczenia wyegzekwowano kwotę 304,45zł, którą całkowicie zaspokojono egzekwowane należności i koszty egzekucyjne. Naczelnik wskazał, że pełnomocnik J. S. w dniu 1 czerwca 2009r. złożył wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Wniosek ten został rozpoznany zgodnie z właściwością - przez Dyrektora Izby Skarbowej , który według art. 23 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 z późn.zm.) - dalej zwana u.p.e.a. jest organem nadrzędnym nad Naczelnikiem Urzędu Skarbowego . Złożenie wniosku o wstrzymanie egzekucji nie powoduje automatycznie zaniechanie jakichkolwiek czynności przez organ egzekucyjny. Ewentualne wstrzymanie postępowania egzekucyjnego było uzależnione od wyrażenia zgody przez Wójta Gminy, który tej zgody nie wyraził, stąd Dyrektor Izby Skarbowej w Rzeszowie wniosek oddalił. Powyższe orzeczenie zostało zaskarżone do Ministra Finansów jako organu II instancji, który postanowieniem z dnia (...) listopada 2009r. uchylił je w całości i umorzył postępowanie organu I instancji powołując się na rozpoznanie wniosku w momencie, kiedy egzekucja jeszcze nie została wszczęta. Naczelnik podał, że powołując się na w/w orzeczenie Ministra Finansów pełnomocnik zobowiązanej w pismach z dnia 19 listopada 2009r. i 30 grudnia 2009r. złożył wnioski o zwrot pieniędzy w kwotach najpierw 2500,56zł a następnie 2556zł z tytułu - jak określono - bezprawnie podjętej egzekucji. Odpowiadając na te wnioski organ wyjaśnił znaczenie i skutki postanowienia Ministra Finansów, które nie dotyczyło działań Naczelnika Urzędu Skarbowego i nie daje podstaw do uwzględnienia żądań skarżącego ani w zakresie kwoty wyegzekwowanej tj. 304,45zł, ani tym bardziej kwot żądanych przez stronę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Według § 2 w/w przepisu kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w punktach 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynności organów w przypadkach określonych w punktach 1-4a. Zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Skarga złożona w niniejszej sprawie dotyczy bezprawnie - zdaniem strony - przeprowadzonej przez Naczelnika egzekucji zaległości podatkowej w podatku rolnym J. S., wyegzekwowanej ze świadczenia wypłacanego przez ZUS. Pomimo, że wyegzekwowano kwotę 304,45zł skarżąca domaga się zwrotu kwoty 2556zł jak podaje - wobec nieuwzględnienia postanowienia Ministra Finansów z dnia (...) listopada 2009r., w którym Minister uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) września 2009r. odmawiające wstrzymania postępowania egzekucyjnego i umorzył postępowanie organu I instancji. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie przede wszystkim brak przedmiotu zaskarżenia. Pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia (...) grudnia 2009r. sygn. (...) i z dnia (...) stycznia 2010r. sygn. (...) nie są bowiem ani decyzjami, ani postanowieniami, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Są pismami, w których organ egzekucyjny poinformował stronę o zasadach prowadzenia egzekucji i stanie faktycznym zaistniałym w sprawie, w szczególności o braku podstaw do zwrotu wyegzekwowanej kwoty oraz skutkach i znaczeniu postanowienia Ministra Finansów dla prowadzonej egzekucji. Ponadto zgodnie z art. 52 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, a w razie gdy takie środki nie przysługują - po wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa i po doręczeniu odpowiedzi na to wezwanie, co wynika z art. 53 § 2 p.p.s.a. Brak także podstaw aby pisma pełnomocnika skarżącej złożone do akt postępowania egzekucyjnego potraktować jako zarzuty bądź skargi na bezczynność, bo także w tym wypadku powinien zostać przed złożeniem skargi do sądu wyczerpany tryb zaskarżenia. Także w przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji brak podstaw do uwzględnienia żądań skarżącej i nakazania zwrotu organowi egzekucyjnemu wyegzekwowanych należności. Jeśli strona uważa, że organ wyegzekwował jakieś kwoty bez podstaw prawnych, to roszczeń odszkodowawczych może dochodzić w sądzie powszechnym w drodze powództwa cywilnego. Do rozpoznawania takich roszczeń i oceny ich zasadności są powołane sądy powszechne a nie sąd administracyjny. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.