I SA/Rz 171/04

WyrokWSA w Rzeszowie2004-11-09

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej stwierdzająca nieważność zarządzeń Prezydenta Miasta dotyczących układu wykonawczego budżetu na rok 2004 była zgodna z prawem, w sytuacji gdy podstawa do opracowania tego układu (uchwała budżetowa) została częściowo stwierdzona nieważnością w późniejszym terminie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchwała Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej stwierdzająca nieważność zarządzeń Prezydenta Miasta dotyczących układu wykonawczego budżetu na rok 2004 odpowiada prawu. Wynika to z faktu, że układ wykonawczy budżetu jest integralnie związany z uchwałą budżetową i nie może istnieć rozbieżność między nimi. Skoro podstawa do opracowania układu wykonawczego uległa zmianie (częściowe stwierdzenie nieważności uchwały budżetowej), to stwierdzenie nieważności zarządzeń dotyczących układu wykonawczego było uzasadnione.
Stan faktyczny
Prezydent Miasta T. wydał zarządzenia dotyczące układu wykonawczego budżetu na rok 2004. Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w R. stwierdziło nieważność tych zarządzeń, wskazując na naruszenie przepisów ustawy o samorządzie powiatowym i ustawy o zatrudnieniu poprzez zaplanowanie w budżecie wydatków na "Program Aktywizacji Lokalnego Rynku Pracy". Prezydent Miasta T. złożył skargę, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i merytorycznych, w tym niedopuszczalność stwierdzenia nieważności układu wykonawczego w całości, gdy uchwała budżetowa została częściowo unieważniona później. Sąd rozpoznał sprawę na podstawie Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Prezydenta Miasta T. na uchwałę nr XVII/1965/2004 Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w R. z dnia 27 kwietnia 2004 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia nr 27/04 z dnia 22 marca 2004 r. w sprawie układu wykonawczego budżetu na rok 2004 oraz zmieniającego je zarządzenia nr 32/04 z dnia 30 marca 2004 r. - oddala skargę; (...). Zarządzeniem nr 27/04 z dnia 22 marca 2004 r. Prezydent Miasta T. ustalił układ wykonawczy budżetu na rok 2004, uchwalonego uchwałą nr XXI/205/2004 Rady Miasta T. z dnia 1 marca 2004 r. Następnie zarządzeniem nr 32/04 z dnia 30 marca 2004 r. Prezydent Miasta T. dokonał zmian w zarządzeniu nr 27/04, które to zmiany polegały na sprostowaniu błędnej nazwy i oznaczenia rozdziału klasyfikacji budżetowej oraz wykreśleniu - stosownie do zmiany uchwały budżetowej - wyrazów "par. 6630 dotacje celowe (...)" i zastąpieniu ich wyrazami "par. 6050 wydatki inwestycyjne jednostek budżetowych". Uchwałą nr XVII/965/2004 z dnia 27 kwietnia 2004 r. Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w R. stwierdziło nieważność obu wyżej wymienionych zarządzeń Prezydenta Miasta T. Jako przyczynę takiego rozstrzygnięcia wskazano naruszenie przepisów art. 4 ust. 1 pkt 17 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym /t.j. Dz.U. 2001 nr 142 poz. 1592 ze zm./, zwanej dalej ustawą o samorządzie powiatowym, w zw. z art. 6b ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /t.j. Dz.U. 2003 nr 58 poz. 514 ze zm./, zwanej dalej ustawą o zatrudnieniu, poprzez zaplanowanie w budżecie miasta na rok 2004 w dziale 750 - Administracja publiczna, w rozdziale 75095 - Pozostała działalność wydatków z par. 4300 na kwotę 500.000 zł z przeznaczeniem na realizację "Programu Aktywizacji Lokalnego Rynku Pracy w latach 2004-2006". W ocenie organu nadzoru z powołanych wyżej przepisów wynika, że zadania publiczne o charakterze ponadgminnym w zakresie przeciwdziałania bezrobociu oraz aktywizacji lokalnego rynku pracy są wykonywane przez powiatowe urzędy pracy wchodzące w skład powiatowej administracji zespolonej. W związku z tym realizacja powyższych zadań przez miasto na prawach powiatu, nieposiadające urzędu pracy w składzie powiatowej administracji zespolonej, przepisy te narusza. Na rozstrzygnięcie nadzorcze Regionalnej Izby Obrachunkowej w R. Prezydent Miasta T. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie art. 4 ust. 1 pkt 17 i art. 92 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym w zw. z art. 6b ust. 1 ustawy o zatrudnieniu oraz art. 89 ust. 2 i art. 126 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych /t.j. Dz.U. 2003 nr 15 poz. 148 ze zm./. W uzasadnieniu skargi podniósł, że stwierdzenie przez Kolegium nieważności w całości układu wykonawczego budżetu na rok 2004 było niedopuszczalne z uwagi na to, że organ ten wszczął postępowanie nadzorcze wobec uchwały budżetowej tylko w części. Zarządzenie Prezydenta Miasta T. nr 27/04 zmienione zarządzeniem nr 32/04 było zgodne z uchwałą Rady Miasta, w dacie bowiem podejmowania tych zarządzeń uchwała budżetowa Rady Miasta T. obowiązywała w całości. Dopiero w dniu 5 maja 2004 r. Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w R. podjęło uchwałę o stwierdzeniu nieważności w części tej uchwały. Skarżący zakwestionował także merytoryczne stanowisko organu nadzoru, iż miasto na prawach powiatu nie może ze środków własnych finansować "Programu Aktywizacji Lokalnego Rynku Pracy w latach 2004-2006". Program ten przyjęła Rada Miasta T. odrębną uchwałą nr XIX/196/2003 z dnia 30 grudnia 2003 r., a organ nadzoru - wojewoda - nie stwierdził sprzeczności z prawem tej uchwały i nie orzekł o jej nieważności. W odpowiedzi na skargę organ nadzoru wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym, dodając, że zwierzchnictwo nad działalnością Powiatowego Urzędu Pracy w T. sprawuje Starosta T. Odnosząc się do zarzutów natury procesowej organ nadzoru uznał je za niezasadne. Kolegium już w dniu 30 marca 2004 r., wszczynając postępowanie nadzorcze w sprawie uchwały budżetowej Miasta T. na rok 2004, wskazało występujące w niej nieprawidłowości oraz sposób i termin ich usunięcia. W dniu podejmowania uchwały o stwierdzeniu nieważności układu wykonawczego zarówno w uchwale budżetowej, jak i jej układzie wykonawczym istniał stan niezgodny z powołanymi wyżej przepisami ustawy o samorządzie powiatowym i ustawy o zatrudnieniu. Postanowienia układu wykonawczego budżetu nie mają charakteru samoistnego, lecz stanowią uszczegółowienie postanowień zawartych w budżecie. Z zasady zupełności budżetu wynika obowiązek organu nadzoru dokonania ustaleń zastępczych polegających na ustaleniu w całości lub w części budżetu, w przypadku stwierdzenia nieważności uchwały budżetowej. Gdyby organ nadzoru stwierdził nieważność układu wykonawczego w części, to zachodziłaby rozbieżność między ostatecznie ustalonym budżetem a układem wykonawczym do tego budżetu. Na podstawie art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./ sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 poz. 1269/ i art. 134 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do treści art. 126 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych /t.j. Dz.U. 2003 nr 15 poz. 148 ze zm./ zarząd jednostki samorządu terytorialnego w terminie 21 dni od dnia uchwalenia uchwały budżetowej opracowuje układ wykonawczy budżetu jednostki samorządu terytorialnego w szczegółowości określonej w art. 89 ust. 2, czyli w podziale na działy, rozdziały i paragrafy klasyfikacji dochodów i wydatków. Tak więc układ wykonawczy budżetu, w tym przypadku budżetu gminy, jest efektem uchwalenia przez organ stanowiący gminy uchwały budżetowej, zatem jest integralnie związany z tą uchwałą. Układ wykonawczy budżetu Miasta T. został opracowany na podstawie uchwały nr XXI/205/2004 Rady Miasta T. z dnia 1 marca 2004 r. w sprawie budżetu na rok 2004. Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w R. uchwałą nr XVIII/2106/2004 z dnia 5 maja 2004 r. stwierdziło nieważność powyższej uchwały budżetowej, w części dotyczącej zaplanowanych w dziale 750 - Administracja publiczna, rozdziale 75095 - Pozostała działalność wydatków bieżących na kwotę 500.000 zł z przeznaczeniem na realizację "Programu Aktywizacji Lokalnego Rynku Pracy w latach 2004-2006". Rozstrzygnięcie nadzorcze dotyczące uchwały budżetowej Rada Miasta T. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który postanowieniem z dnia 20 października 2004 r., I SA/Rz 170/04, odrzucił skargę z powodu nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Skoro zatem podstawa do opracowania układu wykonawczego budżetu uległa zmianie /w części dotyczącej stwierdzenia nieważności uchwały budżetowej/, to zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nr XVII/1965/2004 z dnia 27 kwietnia 2004 r. stwierdzające nieważność zarządzenia nr 27/04 Prezydenta Miasta T. z dnia 22 marca 2004 r. w sprawie układu wykonawczego budżetu na rok 2004 oraz zarządzenia zmieniającego nr 32/04 z dnia 30 marca 2004 r. odpowiada prawu, bo nie mogą istnieć różnice między budżetem a układem wykonawczym budżetu. Układ wykonawczy nie ma bowiem charakteru samoistnego, lecz stanowi uszczegółowienie postanowień zawartych w budżecie. Z tych powodów na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Odnosząc się do zarzutów merytorycznych skargi, należy uznać je za uzasadnione. Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest kompetencja Miasta T. do zaplanowania w budżecie, a co za tym idzie - w układzie wykonawczym budżetu, wydatków przeznaczonych na finansowanie "Programu Aktywizacji Lokalnego Rynku Pracy". Poza sporem pozostaje to, że T. - miasto na prawach powiatu jest jednocześnie gminą wykonującą zadania powiatu na zasadach określonych w ustawie o samorządzie powiatowym /art. 92 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym/. Wśród tych ostatnich zadań ustawodawca wymienia zadania publiczne o charakterze ponadgminnym w zakresie m.in. przeciwdziałania bezrobociu oraz aktywizacji lokalnego rynku pracy /art. 4 ust. 1 pkt 17 ustawy o samorządzie powiatowym/. Powoływany przez organ nadzoru przepis art. 6b ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu stanowi, że zadania samorządu powiatowego, wymienione w szczególności w art. 6 tej ustawy, są wykonywane przez powiatowe urzędy pracy wchodzące w skład powiatowej administracji zespolonej. Kolegium RIO nie wykazało, na czym miałoby polegać naruszenie tych przepisów, skoro powołane normy nie przewidują ograniczeń w finansowaniu przez powiaty ich ustawowych zadań. Z wyjaśnień Prezydenta Miasta T. wynika, że zwrócił się do Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w T. z prośbą o przyjęcie do realizacji "Programu Aktywizacji Lokalnego Rynku Pracy w latach 2004-2006", uchwalonego uchwałą nr XIX/196/2003 Rady Miasta T. z dnia 30 grudnia 2003 r. Programy walki z bezrobociem były realizowane ze środków budżetu miasta również w latach poprzednich. Ponadto skarżący słusznie zauważył, że programy związane z aktywizacją rynku pracy są finansowane nie tylko ze środków funduszu pracy, ale także z innych źródeł, tj. ze środków samorządowych, budżetu państwa, funduszy pomocowych, środków Programu Aktywizacji Rynku Pracy. W związku z powyższym należy uznać, że finansowanie przez miasto i jednocześnie powiat grodzki T. jego ustawowych zadań w zakresie przeciwdziałania bezrobociu i aktywizacji rynku pracy, w sytuacji gdy wykonanie tych zadań zostaje powierzone powiatowemu urzędowi pracy wchodzącemu w skład powiatowej administracji zespolonej, nie narusza prawa. Przyjęcie przeciwnego poglądu prowadziłoby do faktycznego zaprzestania wykonywania przez powiat grodzki T. jego ustawowych zadań z zakresu przeciwdziałania bezrobociu oraz aktywizacji lokalnego rynku pracy, wynikających z art. 4 ust. 1 pkt 17 ustawy o samorządzie powiatowym. O zwrocie nadpłaconego wpisu orzeczono na podstawie art. 225 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 100 ustawy o samorządzie gminnym.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło