I SA/Rz 178/17

PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-05-24

Skład orzekający: Małgorzata Futera

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony bez uzasadnienia i przedstawienia dokumentów potwierdzających trudną sytuację finansową strony?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie przedstawiła wystarczających dowodów potwierdzających jej trudną sytuację finansową, mimo wezwania do uzupełnienia wniosku. Ciężar dowodu w zakresie wykazania niemożności poniesienia kosztów postępowania spoczywa na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, podając jedynie ogólne informacje o swoim gospodarstwie domowym i dochodach. Sąd wezwał ją do uzupełnienia wniosku o szczegółowe informacje finansowe i dokumenty. Skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.Z. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej PROW 2007-2013 na 2015 postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Sygn. I SA/Rz 178/17 U Z A S A D N I E N I E W rozpoznawanej sprawie skarżąca zwróciła się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienie od kosztów sądowych, nie podając jakiegokolwiek uzasadnienia wniosku, oświadczając jedynie, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, uzyskuje dochody z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego w kwocie 1500 zł. Skarżąca określiła we wniosku swoje wydatki związane z kosztami mieszkania na 500 zł oraz jako majątek wskazała działkę rolną o pow. ok. 1 ha o wartości 12.000 zł. Skarżąca została wezwana do uzupełnienia swojego oświadczenia w ramach przepisu art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej zwanej P.p.s.a.) – o informacje pozwalające na ocenę jej sytuacji finansowej, m.in. przedłożenie wyciągów z rachunków bankowych i kart kredytowych, kopii zeznania podatkowego, wskazania pobieranej wysokości dopłat do produkcji rolnej, złożenie oświadczenia o posiadanych środkach transportu, o wydatkach na zakup, żywności, odzieży , środków czystości, wydatkach dotyczących opłat związanych z utrzymaniem mieszkania (kopie rachunków), wyjaśnienie tytułu prawnego do zamieszkiwanego lokalu (domu). Skarżąca przemilczała wezwanie Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: Z mającego zastosowanie w sprawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. wynika obowiązek uprawdopodobnienia przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie o jaki wnioskowała skarżąca, tj. w zakresie częściowym (wykazania przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny) m.in. poprzez skonkretyzowanie w postaci dokładnej i wyczerpującej argumentacji strony skarżącej, a nawet zobrazowania sytuacji materialnej za pomocą odpowiednich dokumentów, tak by prawidłowo zakwalifikować stan faktyczny do regulacji warunkujących przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Owo zobrazowanie powinno nastąpić przede wszystkim na podstawie właściwych dokumentów, których w tej sprawie brak. Zwolnienie z obowiązku ponoszenia opłat sądowych powoduje bowiem uszczuplenie dochodów państwa, zatem jako odstępstwo od obowiązku ponoszenia kosztów może mieć miejsce tylko wówczas, gdy zdobycie środków na pokrycie udziału w postępowaniu sądowym jest przez stronę obiektywnie niemożliwe, zaś ciężar dowodu na okoliczność ubóstwa spoczywa na wnioskodawcy, na co wyraźnie wskazuje użyte w przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże". W ocenie rozpoznającego wniosek skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Milczenie skarżącej w kwestiach odnoszących się do jej sytuacji ekonomicznej, należy potraktować jako odmowę ujawnienia swojej rzeczywistej sytuacji materialnej i życiowej, uniemożliwiając ustalenie istnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. Brak wymienionych informacji budzi wątpliwości czy skarżąca faktycznie wymaga wsparcia w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. W takim stanie rzeczy, bez dodatkowych informacji, o które była wzywana skarżąca, nie można dokonać prawidłowej oceny jej możliwości płatniczych. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło