I SA/Rz 179/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska / spr./ NSA Stanisław Śliwa Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2017 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 rok 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego T. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Rz 179/17 Uzasadnienie Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] grudnia 2014r., nr [...], Prezydent Miasta ustalił T. S. (dalej: skarżący) wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2009r. w kwocie 1.118,93zł. Podatek został ustalony od budynku i gruntu położonego na działce [...] przy ul. J. [...] w R., według stawek przewidzianych dla budynków i gruntów, w których prowadzona jest działalność gospodarcza. Organ I instancji ustalił, że w 2009r. przedmiotowa działka nr [...] wraz z posadowionym na niej budynkiem, były w posiadaniu podatnika. Zdaniem tego organu, wskazuje na to pismo skarżącego z dnia 23 grudnia 2004r., skierowane do Biura Gospodarki Mieniem Miasta, w którym przyznał on, że zajmuje się sprawami budynku przy ul. J. [...], pozostającymi w jego dyspozycji od wielu lat, który odbudował z gruzów własnym kosztem i staraniem, a także wyrok Sądu Okręgowego w R. z dnia 26 czerwca 2006r., sygn. akt [...], nakazujący eksmisję skarżącego z przedmiotowej nieruchomości oraz utrzymujący go w mocy wyrok Sądu Apelacyjnego w R. z dnia 25 października 2007r., sygn. akt [...]. Organ I instancji oparł się ponadto w tym przedmiocie na informacjach z Biura Gospodarki Mieniem w R. z 2 sierpnia 2010r. i 2 października 2012r. wskazujących na naliczenie skarżącemu opłaty za bezumowne korzystanie z przedmiotowej nieruchomości od 1 stycznia 2005r. do 29 lutego 2008r., z treści których wynika, że nieruchomość ta przejęta została od skarżącego i przekazana w administrowanie Miejskiemu Zarządowi Budynków Mieszkalnych w dniu 28 czerwca 2010r. W reasumpcji organ I instancji przyjął, że skarżący był w 2009r. posiadaczem przedmiotowej nieruchomości, a współposiadanie nie występowało. Ponadto organ I instancji wskazał, że z uwagi na wpis indywidualny budynku będącego przedmiotem opodatkowania do rejestru zabytków, decyzją z dnia 15 września 1982r., zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, budynek ten podlega zwolnieniu z opodatkowania w części niezajętej na prowadzenie działalności gospodarczej, albowiem w 2009r. część budynku o pow. 43,29 m2 zajęta była na prowadzenie działalności gospodarczej. Od powyższej decyzji organu I instancji skarżący wniósł odwołanie, po rozpatrzeniu którego, decyzją z dnia [...] maja 2015r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO w R.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji naprowadził na treść art. 7, art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 5 ust. 1 pkt 1 i 2, a także art. 1a ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2014r., poz. 849 ze zm. - dalej: u.p.o.l.). Ponadto podniósł, że zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. z 2015r., poz. 584 ze zm.) działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Przedsiębiorcą jest podmiot, który zawodowo i we własnym imieniu podejmuje i wykonuje tę działalność. Organ II instancji uznał za prawidłowe ustalenia organu I instancji, że skarżący był posiadaczem budynku i działki o nr ew. [...], zgodnie z przedstawionymi przez ten organ dowodami. Ponadto stwierdził, że budynek podlega zwolnieniu z opodatkowania w oparciu o art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l., z powodu wpisania do rejestru zabytków, z wyłączeniem jego części o powierzchni 43,29 m2, którą zajęła D. B. na prowadzenie działalności gospodarczej. Na powyższą decyzję organu odwoławczego T. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wnosząc o jej uchylenie. Skarżący zarzucił, że nie był posiadaczem spornej nieruchomości. Podniósł, że z przedmiotową nieruchomością nie ma nic wspólnego i nie powinien być stroną w sprawie. W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło oddalenie skargi. Wyrokiem z dnia 17 listopada 2015r., sygn. akt I SA/Rz 796/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę T. S. jako bezzasadną, stwierdzając, że organy podatkowe nie naruszyły prawa procesowego, ani materialnego. Sąd I instancji orzekł, że organy prawidłowo ustaliły fakt posiadania przez skarżącego przedmiotowej nieruchomości w 2009r., na podstawie: wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 26 czerwca 2006r., sygn. akt [...], nakazującego eksmisję z nieruchomości, oraz utrzymującego go w mocy wyroku Sądu Apelacyjnego w R. z dnia 25 października 2007r., sygn. akt [...]. Ponadto Sąd I instancji podkreślił, że skarżący w piśmie z dnia 23 grudnia 2004r. podał, że od wielu lat zajmuje się budynkiem przy ul. J. [...] w R., który pozostaje w jego dyspozycji i który własnym kosztem i staraniem odbudował. Podzielając stanowisko organów podatkowych Sąd I instancji wskazał, że z pisma Biura Gospodarki Mieniem z dnia 2 sierpnia 2010r. oraz 2 października 2012r. wynika, że za bezumowne korzystanie z przedmiotowej nieruchomości naliczono skarżącemu opłatę za okres od 1 stycznia 2005r. do 29 lutego 2008r. Z wyjaśnienia uzyskanego z Biura Gospodarki Mieniem z dnia 2 października 2013r., nr [...], wynika natomiast, że od dnia 1 marca 2008r. w związku z toczącym się postępowaniem przed sądem powszechnym Gmina Miasto zaprzestała naliczania skarżącemu opłaty za bezumowne korzystanie z przedmiotowej nieruchomości, jednakże nieruchomość nie została przez niego wydana. Zdaniem Sądu, oznacza to, że przedmiotowa nieruchomość została przejęta od skarżącego dopiero w dniu 28 czerwca 2010r. W konkluzji Sąd I instancji stwierdził, że skarżący będąc posiadaczem przedmiotowej nieruchomości, zobowiązany był do zapłaty od niej podatku od nieruchomości na podstawie art. 3a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. oraz że budynek co do zasady zwolniony jest z opodatkowania podatkiem od nieruchomości z powodu jego wpisania do rejestru zabytków, z wyjątkiem części powierzchni 43,29 m2 zajętej na prowadzenie działalności gospodarczej przez D. B. (art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l.). Od powyższego wyroku T. S. wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA), który wyrokiem z dnia 20 stycznia 2017r., sygn. akt II FSK 3723/14, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie. NSA stwierdził, że wbrew twierdzeniom Sądu I instancji stan faktyczny sprawy nie został należycie ustalony, a zaskarżona decyzja narusza art. 121 § 1, art. 122 oraz art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015r., poz. 618 ze zm. - dalej: O.p.), gdyż ocena materiału dowodowego dokonana przez organy podatkowe nie spełnia standardów określonych tymi przepisami prawa. Zdaniem Sądu II instancji, dokumenty z 2010r., 2012r., i 2013r. nie mogą stanowić podstawy wyrokowania o podatku od nieruchomości za 2009r., gdyż w omawianym okresie nie istniały, a powołane w zaskarżonej decyzji dowody nie świadczą jednoznacznie o tym, że skarżący był w 2009r. posiadaczem przedmiotowej nieruchomości. NSA wskazał, że w sprawie nie zostały wyjaśnione wszystkie kwestie związane z posiadaniem przez skarżącego nieruchomości. Podkreślił, że wyrok eksmisyjny z dnia 26 czerwca 2006r., sygn. akt I C 260/06, nie dotyczy podatku od nieruchomości za 2009r. We wskazaniach dotyczących ponownego rozpoznania sprawy NSA nakazał dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, przy wzięciu pod uwagę, czy w sprawie zebrano kompletny materiał dowodowy, w oparciu o który możliwe będzie ustalenie stanu faktycznego sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm.- dalej: P.p.s.a.), sąd któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd I instancji może odstąpić od zawartej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni prawa, jedynie w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności, gdy stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego, należy stosować przepisy prawa odmienne od wyjaśnianych, jak również, gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia zmienił się stan prawny. W rozpoznawanej sprawie takie okoliczności nie zaistniały. W wyroku z dnia 1 marca 2017r. NSA zalecił Sądowi I instancji, dokonanie oceny czy w sprawie zebrano kompletny materiał dowodowy, w oparciu o który możliwe będzie ustalenie stanu faktycznego sprawy. W związku z przesądzeniem przez NSA, że stan faktyczny sprawy nie został należycie ustalony, a dokonana przez organy podatkowe ocena materiału dowodowego narusza art. 121 § 1, art. 122 oraz art. 187 § 1 i O.p., Sąd stwierdza, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na rozstrzygnięcie czy skarżący był w 2009r. posiadaczem przedmiotowej nieruchomości, gdyż powołane w zaskarżonej decyzji dowody kwestii tej jednoznacznie nie rozstrzygają. Jak orzekł NSA, dokumenty z 2010r., 2012r. i 2013r. nie mogą stanowić podstawy rozstrzygnięcia o podatku od nieruchomości za 2009r., gdyż w okresie tym nie istniały. Ponadto przywołany w zaskarżonej decyzji wyrok eksmisyjny z dnia 26 czerwca 2006r. nie dotyczy stanu faktycznego mającego miejsce w 2009r., a organ nie wykazał związku tego wyroku z wymiarem podatku od nieruchomości za 2009r. W sprawie nie zostały zatem wyjaśnione wszystkie kwestie związane z posiadaniem przez skarżącego nieruchomości, co powoduje, że zgromadzony materiał dowodowy nie stanowił wystarczającej podstawy do ustalenia stanu faktycznego sprawy, a co za tym idzie, rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem zasad procesowych określonych w art. 121 § 1, art. 122 oraz art. 187 § 1 i O.p. Mając powyższe na względzie, ponieważ doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, zaskarżona decyzja podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ, mając na względzie art. 121 § 1, art. 122 oraz art. 187 § 1 i O.p., powinien dokonać ustaleń po wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego w sprawie, co znajdzie odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 200 P.p.s.a. Sąd zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego, stanowiące uiszczony wpis od skargi w kwocie 100zł.