I SA/Rz 18/18

WyrokWSA w Rzeszowie2018-02-13

Skład orzekający: Małgorzata Niedobylska, Piotr Popek, Jarosław Szaro

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych może odmówić umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy, pomimo trudnej sytuacji materialnej wnioskodawcy, jeśli nie stwierdzono całkowitej nieściągalności tych należności i nie zachodzą inne przesłanki umorzenia wynikające z przepisów prawa?
Ratio decidendi
Zakład Ubezpieczeń Społecznych może odmówić umorzenia należności z tytułu składek, nawet jeśli wnioskodawca znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, jeśli nie stwierdzono całkowitej nieściągalności tych należności. Decyzja o umorzeniu należy do uznania administracyjnego, a organ musi jedynie należycie uzasadnić odmowę, konfrontując interes dłużnika z interesem ogólnospołecznym. Ryzyko gospodarcze związane z prowadzoną działalnością nie może być przerzucane na Skarb Państwa.
Stan faktyczny
J. S. złożyła wniosek o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy, argumentując trudną sytuacją materialną po zakończeniu działalności gospodarczej. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia, wskazując na posiadanie przez wnioskodawczynię nieruchomości oraz brak stwierdzenia całkowitej nieściągalności należności. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ZUS utrzymał w mocy swoją pierwotną decyzję. Wnioskodawczyni wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska Sędziowie WSA Piotr Popek WSA Jarosław Szaro / spr./ Protokolant sekr. sąd. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2018 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadząca działalność gospodarczą na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy oddala skargę. Przedmiotem skargi J. S. jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. (zwanego dalej ZUS) z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...], o odmowie umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte o następujące okoliczności faktyczne i prawne: W dniu 10.05.2016 r. do Oddziału ZUS w R. wpłynął wniosek płatnika J. S. o umorzenie należności z tytułu składek, w którym poinformowała, że zakończyła prowadzenie działalności gospodarczej końcem grudnia 2014 r. Od tego momentu nie posiada żadnych źródeł dochodu, które pozwalałyby jej na spłatę zobowiązań wobec ZUS oraz innych zobowiązań, powstałych po zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej. Dłużniczka oświadczyła, że pozostaje na utrzymaniu rodziny. Nadmieniła, że od 1995 r. opłacała regularnie należności z tytułu składek, jednak załamanie rynku spowodowało, że po 20 latach prowadzenia własnej działalności gospodarczej jej firma utraciła płynność finansową i zbankrutowała. Nadto poinformowała, że próby podjęcia przez nią stałej pracy nie powiodły się. Po rozpoznaniu ww. wniosku ZUS decyzją z dnia [...] marca 2017 r. nr [...], odmówił umorzenia należności z tytułu: - ubezpieczenia społeczne - za okres 03/2014-12/2014 w łącznej kwocie 7 303,79 zł w tym z tytułu: składek - 6 399,59 zł; odsetek naliczonych na dzień wpływu wniosku tj. 10.05.2016 r. w kwocie 881,00 zł; kosztów upomnienia - 23,20 zł. - ubezpieczenie zdrowotne - za okres 04/2014-12/2014 w łącznej kwocie 2 784,80 zł w tym z tytułu: składek - 2 433,60 zł; odsetek naliczonych na dzień wpływu wniosku tj. 10.05.2016 r. w kwocie 328,00 zł; kosztów upomnienia - 23,20 zł. - Fundusz Pracy za okres 08/2014-12/2014 w łącznej kwocie 225,57 zł w tym z tytułu: składek - 218,57 zł; odsetek naliczonych na dzień wpływu wniosku tj. 10.05.2016 r. w kwocie 7,00 zł. Nadto ZUS odmówił umorzenia należności z tytułu: I. Składek i odsetek finansowanych przez płatnika za ubezpieczonych na: ubezpieczenia społeczne za okres 03/2014-12/2014 w łącznej kwocie 3048,74 zł, w tym z tytułu: składek - 2 653,74 zł; odsetek naliczonych na dzień wpływu wniosku tj. 10.05.2016 r. w kwocie 395,00 zł. - Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 08/2014-12/2014 w łącznej kwocie 5,98 zł, w tym z tytułu: składek - 5,98 zł; odsetek naliczonych na dzień wpływu wniosku tj. 10.05.2016 r. w kwocie 0,00 zł. II. Odsetek od składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek na: ubezpieczenia społeczne w kwocie 291,00 zł naliczonych na dzień złożenia wniosku tj. 10.05.2016 r. przypadających od należności z tytułu składek za okres 03/2014-12/2014 w kwocie: 1 959,21 zł; - ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 150,00 zł naliczonych na dzień złożenia wniosku tj. 10.05.2016 r. przypadających od należności z tytułu składek za okres 04/2014-12/2014 w kwocie: 973,21 zł. J. S. reprezentowana przez radcę prawnego złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i podniosła, że argumentacja organu I instancji jest sprzeczna ze zgromadzonym materiałem dowodowym, a wydana decyzja nie znajduje odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawa ani w aktualnym orzecznictwie. Wskazała, że brak korzystania przez wnioskodawcę z pomocy społecznej, nie może warunkować stwierdzenia, iż jest wypłacalny. Podkreśliła, że organ I instancji niesłusznie uznał, iż jej sytuacja materialna może się polepszyć, gdyż od dłuższego czasu jest bezrobotna (pomimo prób podjęcia zatrudnienia), a jej stan zdrowia i ciągły stres związany z toczącymi się postępowaniami egzekucyjnymi, nie ułatwia jej podjęcia jakiegokolwiek zatrudnienia. Podniosła również, że organ I instancji przekroczył swoje uprawnienia, stwierdzając, iż dokonane przez wnioskodawcę rozporządzenia własnym majątkiem miały na celu pokrzywdzenie wierzycieli i chęć uszczuplenia swojego majątku w celu opóźnienia lub uniemożliwienia egzekucji administracyjnej z nieruchomości. Nadto organ niedokładnie i nierzetelnie przeprowadził postępowanie dowodowe, gdyż większość posiadanych nieruchomości była obciążona kredytami i hipoteką, a obecnie jest z nich prowadzona egzekucja cywilna. W jej ocenie o ewentualnym pokrzywdzeniu wierzyciela przez celowe działania dłużnika powinien orzec właściwy Sąd, a nie organ administracyjny. W końcowej części stwierdziła, że na podstawie całości zgromadzonego materiału dowodowego jak i przedstawionego stanu faktycznego i prawnego, bezsprzecznie spełnia przesłanki warunkujące całkowite i częściowe umorzenie składek również w przypadku braku ich całkowitej nieściągalności, a naliczone w stosunku do niej składki powinny zostać umorzone w całości ze względu na ważny interes obywatela i zagrożenie jej podstawowych potrzeb życiowych. ZUS decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] - utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2017 r. W uzasadnieniu podał, że z informacji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z dnia 24.05.2016 r. wynika, że J. S. nie figuruje w ewidencji osób korzystających z pomocy finansowej tego ośrodka przyznawanej w oparciu o ustawę o pomocy społecznej oraz nie figuruje w rejestrze świadczeniobiorców pobierających świadczenia rodzinne, świadczenia z funduszu alimentacyjnego oraz dodatek mieszkaniowy. Z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej z dnia 2.03.2017 r., wynika, że J. S. obecnie nie pracuje zarobkowo, nie pobiera świadczeń i zasiłków z pomocy społecznej. Prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Ponosi stałe miesięcznie wydatki związane z utrzymaniem z tytułu opłat eksploatacyjnych w kwocie 400 zł oraz z tytułu kosztów leczenia w kwocie 100 zł. Ponadto oprócz zadłużenia w ZUS posiada inne zobowiązania pieniężne: z tytułu podatków w kwocie 297 zł (miesięczna kwota spłaty: 25 zł) oraz z tytułu zaciągniętych kredytów w kwocie 1 550 000 zł (miesięczna kwota spłaty: 17 000 zł). J. S. oświadczyła, że powyższe zobowiązania nie są przez nią spłacane. Poinformowała natomiast, że komornik sądowy prowadzi egzekucję wobec powyższych nieopłaconych należności. Zobowiązana nie posiada wierzytelności. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej nieprowadzącej pełnej księgowości, zobowiązana informuje, że leczy się na depresję, nie przedstawia jednak żadnych dokumentów potwierdzających ten fakt. Zgodnie z informacją Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych z dnia 16.08.2017 r. J. S. jest właścicielem gruntów rolnych, zabudowanych o pow. 0,093 ha położone w R., na których zabezpieczenia hipotecznego dokonał inny wierzyciel na kwotę 198 275,79 CHF oraz współwłaścicielem w 1/2 części gruntów rolnych zabudowanych o pow. 0,0250 ha. Zgodnie natomiast z informacją Centralnej Ewidencji Pojazdów z dnia 13.03.2017 r. J. S. nie posiada pojazdów. Organ odwoławczy powołał się na treść art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1778 ze zm.; zwanej dalej u.s.u.s.), zgodnie z którym należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub części przez Zakład, tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Wyjaśnił, że przypadki jej występowania określa w sposób wyczerpujący art. 28 ust. 3 u.s.u.s. przewidujący m.in. w pkt 3, iż ma to miejsce w sytuacji, gdy nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201). Również art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. mówi, iż jest możliwe umorzenie należności w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności przez Komornika Sądowego lub Urząd Skarbowy, właściwy do prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz w przypadku gdy jest oczywiste, że w postępowaniu nie uzyska się kwot przekraczających koszty egzekucji (art. 28 ust. 3 pkt. 6 u.s.u.s.), przy czym umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę (ust. 4). Organ podał, że J. S. obecnie nie prowadzi działalności gospodarczej. Zaprzestała jej prowadzenia w dniu 30.12.2014 r. ZUS powtórzył jak powyżej kwestie dotyczące posiadanych przez ww. własności nieruchomości i dodał, że zgodnie z informacją Centralnej Ewidencji Pojazdów z dnia 16.08.2017 r. J. S. nie posiada ruchomości. Ponadto naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Odnosząc się do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ZUS zauważył, że zobowiązana jest właścicielem w 1/2 części nieruchomości nr [...], na której brak jest zabezpieczeń wierzycieli. Może zatem pozyskać środki na spłatę zadłużenia z tytułu składek ze sprzedaży swojej części nieruchomości. Z uwagi na powyższe ZUS stwierdził, że nie ma podstaw do stwierdzenia całkowitej nieściągalności zobowiązanej i umorzenia należności w oparciu o art. 28 ust. 3 u.s.u.s. J. S. nie wykazała, że nie może uzyskiwać dochodów ze względu na własny stan zdrowia lub w związku z koniecznością sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny. Wprawdzie zobowiązana oświadcza, że leczy się na depresję, nie przedłożyła jednak żadnych dokumentów potwierdzających, że jej sytuacja zdrowotna uniemożliwia, bądź ogranicza pozyskiwania dochodów niezbędnych do podjęcia spłaty zadłużenia. W kontekście poczynionych uwag ZUS stwierdził, że zobowiązana znajduje się niewątpliwe w trudnej sytuacji materialnej, jednakże nie można jednoznacznie stwierdzić, że jej sytuacja ma charakter stały i pogłębiający się i nie ulegnie poprawie np. poprzez podjęcie przez nią pracy zarobkowej, tym bardziej, że nie przedkłada dokumentów potwierdzających by stan zdrowia lub inne czynniki uniemożliwiały bądź w znacznym stopniu ograniczały pozyskiwanie dochodów. Z danych Oddziału ZUS wynika, że zobowiązana nie jest i nigdy nie była zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna lub poszukująca pracy. Ponadto z informacji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z dnia 24.05.2016 r. wynika, że J. S. nie figuruje w ewidencji osób korzystających z pomocy finansowej tego ośrodka przyznawanej w oparciu o ustawę o pomocy społecznej oraz nie figuruje w rejestrze świadczeniobiorców pobierających świadczenia rodzinne, świadczenia z funduszu alimentacyjnego oraz dodatek mieszkaniowy. Można więc przypuszczać, że jest ona w stanie zaspokajać swoje potrzeby materialne bez pomocy państwa. W związku z powyższym brak jest podstaw do stwierdzenia trwałego ubóstwa oraz uznania, że taki stan ma charakter definitywny. Z zebranego w trakcie postępowania materiału dowodowego nie wynika również, aby dłużniczka poniosła straty materialne w wyniku klęsk żywiołowych lub innego nadzwyczajnego zdarzenia. Dokonując analizy materialno-rodzinnej zobowiązanej ZUS przyznał, że opłacenie należności z tytułu nieopłaconych składek pozbawiłoby dłużniczkę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Nie kwestionując trudności, z jakimi wnioskodawczyni się boryka, wskazał, że w kontekście obowiązujących przepisów prawa zła sytuacja materialna oraz brak środków na pokrycie zadłużenia nie przesądzają o pozytywnym rozstrzygnięciu wniosku w zakresie umorzenia. Podkreślił, że decyzja wydana przez ZUS w przedmiocie umarzania należności z tytułu składek ma charakter uznaniowy co oznacza, że Zakład korzystając z uznania administracyjnego, dokonuje wyboru rozstrzygnięcia i może - mimo istnienia przesłanki - odmówić uwzględnienia wniosku strony. Inne rozstrzygnięcie oznaczałoby uprzywilejowanie dłużnika względem tych podmiotów, które regulują swoje zobowiązania. Zaś negatywne konsekwencje finansowe powstałe w wyniku prowadzonej przez płatnika działalności gospodarczej, nie zwalniają z odpowiedzialności za powstałe zobowiązania. Skutków tego ryzyka gospodarczego, nie można przerzucać bezpośrednio na Skarb Państwa, a pośrednio na całe społeczeństwo. Wnioskodawczyni jest współwłaścicielką nieruchomości o numerze [...], wolnej od zabezpieczeń i mogłaby ze sprzedaży swojej części pokryć zadłużenie z tytułu składek. W związku z powyższym organ odwoławczy w oparciu o powyższe dane nie mógł jednoznacznie określić czy zachodzą przesłanki określone w powyższym rozporządzeniu, a tym samym podjąć stosowną decyzję. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne podkreślono również, że przedsiębiorca ponosi ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej i bierze na siebie obciążenia z tym związane, a zatem nie może tego ryzyka przerzucać, żądając umorzenia zaległości. Nadto stwierdzono, że powstałe zaległości nie wynikają z przyczyn niezależnych od płatnika. Niezasadnym byłoby czynienie z instytucji umorzenia powszechnie stosowanego środka prowadzącego do zwolnienia z zapłaty zaległości. Każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą powinien zdawać sobie sprawą, że jest odpowiedzialny za prawidłowość składanych dokumentów rozliczeniowych, zapłatę należnych i w pełnej wysokości składek. Ww. z obowiązku tego się nie wywiązała. W końcowej części uzasadnienia ZUS podkreślił, że biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Dotyczy to również, podejmowanych w warunkach uznania administracyjnego, decyzji w przedmiocie umarzania tych należności, a podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie organ jest zobowiązany do konfrontowania interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym. Uzasadnia to również wyjątkowy charakter instytucji umorzenia należności z tytułu składek. Jeżeli zatem właściwy organ dostrzega jeszcze jakiekolwiek możliwości wyegzekwowania należności, to podjęte w ramach uznania administracyjnego, negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie, nie może być uważane za dowolne. J. S. reprezentowana przez radcę prawnego skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję ZUS z dnia [...] listopada 2017 r. wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: I. Prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.: 1) art. 28 ust. 3a i 3b u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 rozporządzenia Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne z dnia 31 lipca 2003 r. (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) warunkujących całkowite i częściowe umorzenie składek również w przypadku braku ich całkowitej nieściągalności, poprzez jego niezastosowanie pomimo udowodnienia przesłanek warunkujących całkowite umorzenie zaległych należności z tytułu składek. II. Przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1) art. 138 § 2 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji. 2) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nie wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego i niepodjęcie działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia aktualnego stanu faktycznego sprawy. 3) art. 15 K.p.a. poprzez powielenie wszystkich ustaleń organu I instancji bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, co narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu rozszerzono powyższe zarzuty. W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie, z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny miał na uwadze, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Organ po przeprowadzeniu postępowania dowodowego dokładnie ustalił stan majątkowy skarżącej , przyczyny znalezienia się przez nią w ciężkim położeniu finansowym , oceny możliwości płatniczych skarżącej, jak także przeanalizował przesłanki umorzenia, by w końcu podjąć decyzję w zakresie umorzenia we ramach uznania administracyjnego, które w sposób należyty umotywował. Pewne uchybienia redakcyjne występujące w uzasadnieniu decyzji , jakkolwiek nie powinny wystąpić, nie mają jednak takiej doniosłości, by powodowały konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji, a więc stanowiły naruszenia przepisów prawa procesowego mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ w sposób kompleksowy wyjaśnił sytuacje majątkową i osobistą skarżącej. Wskazał na wielkość jej zadłużenia, związanie tegoż z prowadzona przez nią działalnością gospodarczą, jak także ukazał brak źródeł dochodów w chwili obecnej, przy czym , co szczególnie istotne wskazał także na to, że skarżąca nie podejmuje starań o pozyskanie źródła dochodu, zaś brak jest przyczyn, które by to usprawiedliwiały. Wskazał dalej na wysokość środków zużywanych przez nią na codzienne utrzymanie. Poza zakresem ustaleń organu nie pozostały również okoliczności zbywania majątku przez skarżącą lub jego obciążania w postaci ustanawiania służebności osobistych na mieszkaniach czy domach. Organ ustalił przy tym, że jest ona właścicielka udziału w nieruchomości gruntowej podczas , gdy jak wynika z dowodu przeprowadzonego przed sądem , nie jest ona aktualnie jej właścicielką ponieważ zbyła ten udział w drodze darowizny na rzecz swojego męża, z którym posiada rozdzielność majątkową. Nieprecyzyjne ustalenie w tym zakresie dokonane przez organ nie ma jednak wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia. W ocenie sądu jako równie niekorzystne dla wniosku dłużnika ubezpieczeniowego o umorzenie należności jest ustalenie ,że dłużnik wyzbywa się majątku pod tytułem darmym , co i ustalenie ,że majątku nie posiada. Dokonawszy prawidłowych ( prawie w całości ) ustaleń co do majątku skarżącej organ przedstawił przesłanki umorzenia należności przewidziane w art. 28 ust.3 pkt 1- 6 u.s.u.s., a także zawarte w § 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Dokonał rozważań w przedmiocie ujętych w tych przepisach przesłanek umorzenia i doszedł do przekonania, że jedynie w sprawie mogłaby mieć zastosowanie przesłanka określona w § 3 ust.1 pkt 1 Rozporządzenia przewidująca jako podstawę umorzenia sytuację, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Organ wskazał, że rzeczywiście aktualnie uzyskiwany poziom dochodów skarżącej przy uwzględnieniu jej potrzeb, jak także posiadanego zadłużenia mógłby powodować uznanie za zasadną tezy, że zapłata należności narażałaby skarżącą na niemożność zaspokojenia potrzeb życiowych. Skutkowało to hipotetyczna możliwością podjęcia przez organ decyzji w zakresie umorzenia należności przy rozważeniu przesłanek określonych w art. 28 ust.3b usus, a więc ważnego interesu ubezpieczonego i stanu finansów publicznych. Decyzja taka podejmowana jest w warunkach uznania administracyjnego, w związku z czym nie budzi wątpliwości wielokrotnie wyrażane w orzecznictwie stanowisko, że nawet wystąpienie obydwóch przesłanek nie nakazuje organowi umorzenia należności. O umorzeniu organ orzeka w warunkach pewnego luzu decyzyjnego, przy czym podjęta w warunkach uznania administracyjnego decyzja musi być należycie uzasadniona, gdyż uznanie nie może być utożsamiane z dowolnością. Organ odmawiając umorzenia musi wskazać przyczyny takiego rodzaju decyzji. W przedmiotowej sprawie organ potwierdzając wystąpienie ważnego interesu ubezpieczonego jako przesłanki umorzenia składek wskazał jednak na cały szereg okoliczności, które właśnie w warunkach uznania administracyjnego doprowadziły go do odmowy umorzenia. Taka decyzja nie jest decyzją dowolną i nie narusza prawa. Organy wskazały więc , że jakkolwiek sytuacja skarżącej jest trudna , to jednak nie podejmuje ona żadnego zatrudnienia czy innego sposobu zarobkowania, chociaż z dokumentów nie wynika, żeby nie mogła ona prowadzić działalności zarobkowej. Ponadto organy wskazały, że skarżąca dokonała obciążenia posiadanego majątku utrudniając jego egzekucje, która się toczy Organy wskazały także ,że powstanie należności nie zostało wywołane jakąś nagłą przyczyną, a jest skutkiem prowadzonej przez skarżącą działalności i umorzenie w tych warunkach stanowiłoby uprzywilejowanie skarżącej wobec innych podatników prowadzących działalność gospodarczą i regulujących na bieżąco zobowiązania wynikające z obowiązku uiszczania składek. W tych okolicznościach, akceptując zaprezentowaną w uzasadnieniu decyzji tezę o nadzwyczajnym charakterze instytucji umorzenia składek z art. 28 ust.1 u.s.u.s. Sąd administracyjny uznał, że organy procedując w niniejszej sprawie nie naruszyły prawa. Przeprowadziły postępowanie dowodowe zgodnie z regułami takiego postępowania, ustaliły wszystkie konieczne fakty , a następnie działając w warunkach uznania administracyjnego odmówiły umorzenia. Uznanie to zostało przy tym przez organ szeroko umotywowane, poprzez wskazanie okoliczności dla których została podjęta tego rodzaju decyzja. Uzasadnienie przedstawia pełne wnioskowanie organu. Sąd stykając się z tak zredagowaną decyzją , zawierająca wszystkie istotne elementy ukazujące proces podejmowania przez organ decyzji, oraz uzasadnienie odmowy , nie może tylko z przyczyn innych niż naruszenie prawa nakazać organowi umorzenia należności. Zaskarżona decyzja prawa zatem nie narusza i w tej sytuacji na podstawie art. 151 ppsa sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło