I SA/Rz 180/13

PostanowienieWSA w Rzeszowie2013-05-28

Skład orzekający: Kazimierz Włoch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie prawnej można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, gdy wykazuje złą kondycję finansową, ale posiada majątek trwały i prowadzi działalność gospodarczą?
Ratio decidendi
Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym wymaga wykazania braku dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania, jednak nawet wykazanie złej kondycji finansowej nie gwarantuje przyznania ulgi. Sąd, działając w granicach uznania, musi uwzględnić interes społeczny i cel działania podmiotu. W niniejszej sprawie, pomimo strat, spółka posiada majątek trwały i osiąga przychody, co pozwala na pokrycie kosztów sądowych, dlatego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka z ograniczoną odpowiedzialnością złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 rok. Spółka wykazała złą kondycję finansową, stratę bilansową oraz skutki powodzi z 2010 roku, ale posiadała środki trwałe o wartości około 270 tys. zł oraz osiągała przychody w latach 2011 i 2012.
Rozstrzygnięcie
Oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Włoch po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2013 r., w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi "A sp. z o.o., z siedzibą w K., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) grudnia 2012 r., nr (...), w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 r., w związku z wnioskiem skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych - postanawia - oddalić wniosek. Skarżąca – "A" sp. z o.o., z siedzibą w K. - występując do Sądu o zwolnienie od kosztów sądowych, złożyła na urzędowym formularzu oświadczenie o stanie majątkowym, z którego wynika, że jej kapitał zakładowy wynosi 50 000 zł, wartość środków trwałych 269 963,94 zł, a ostatni rok obrotowy spółka zamknęła stratą w wysokości 780 691,91 zł. W złożonym oświadczeniu spółka zadeklarowała, że nie posiada na rachunkach bankowych żadnych środków finansowych, gdyż jej konta zostały zajęte. Podkreślając swą złą kondycję finansową skarżąca podała, że jest ona efektem powodzi z 2010 r., która wyrządziła w jej majątku znaczne szkody. Uzupełniając oświadczenia o stanie majątkowym spółka przedłożyła między innymi: kopie deklaracji VAT, zgodnie z którymi, w okresie od grudnia 2012 r. do lutego 2013 r. nie dokonywała ona czynności opodatkowanych (nabywała jedynie towary i usługi, których wartość w poszczególnych miesiącach wyniosła: 224 zł, 936 zł oraz 300 zł), zeznanie PIT za 2011, zgodnie z którym jej przychód wyniósł w tym roku 553 900,18 zł, zeznanie PIT za 2012 r., w którym przychód spółki wyniósł 1 827 300 zł, zaś koszty jego uzyskania 2 609 676,31 zł, a także bilans, zgodnie z którym wartość aktywów trwałych spółki wyniosła 2 237 635,94 zł. Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 1 713 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Językowa wykładnia tego przepisu prowadzi do stwierdzenia, że rozpatrywanie wniosków osób prawnych o przyznanie im prawa pomocy odbywa się niejako dwuetapowo. Na wstępie badana jest bowiem przesłanka w postaci braku środków na pokrycie kosztów postępowania, po czym Sąd, w przypadku jej stwierdzenia, podejmuje decyzję w przedmiocie przyznania bądź odmowy przyznania prawa pomocy, w ramach przysługującego mu z woli ustawodawcy uznania. W odróżnieniu więc od osób fizycznych, wykazanie przez wnioskodawcę, będącego osobą prawną, braku środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania nie gwarantuje jej pozytywnego załatwienie jego wniosku, w związku z czym po jego stronie nie powstaje swoistego rodzaju roszczenie o przyznanie tego rodzaju ulgi. Działając natomiast w granicach uznania Sąd musi mieć na uwadze nie tylko wyjątkowość instytucji zwolnienia od kosztów sądowych, ale również i interes społeczny, wyrażający się między innymi w celach działania danego podmiotu, tj. jego społecznej użyteczności. W niniejszym przypadku, na podstawie złożonych oświadczeń i dokumentów źródłowych nie sposób jest stwierdzić, że uiszczenie pełnych kosztów sądowych, związanych z przedmiotową sprawą, wykracza poza zakres możliwości spółki. Do wniosków takich prowadzi bowiem porównanie chociażby wartości należących do niej środków trwałych (269 963,94 zł) z wysokością wpisu od skargi (1713 zł). Na tej podstawie można stwierdzić, że potencjalna, ostateczna wysokość kosztów sądowych, związanych z niniejszą sprawą, znajdzie pełne pokrycie w majątku spółki. Kolejnym argumentem przemawiającym przeciwko uznaniu braku możliwości uiszczenia przez spółkę kosztów sądowych jest fakt, że nadal prowadzi ona działalność gospodarczą osiągając przychody znacznych rozmiarów (553 900,18 zł w 2011 r. i 1 827 300 zł w roku 2012), również wielokrotnie przewyższające wysokość kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Co prawda spółka podniosła, że w 2012r. odnotowała stratę, jednakże w tym miejscu należy zwrócić uwagę na fakt, że strata w rozumieniu przepisów podatkowych, na jaką powołuje się spółka, jest tzw. stratą bilansową, wyliczaną na potrzeby tego podatku, która nie odzwierciedla rzeczywistego rezultatu prowadzonej działalności. Do kosztów uzyskania przychodów wlicza się bowiem między innymi odpisy amortyzacyjne, które nie stanowią realnego obciążenia w danym roku podatkowym. Niezależnie jednak od powyższego należy także dodać, że spółka jest przedsiębiorcą, a celem jej działania jest osiąganie zysków, z tego też względu trudno jest znaleźć uzasadnienie dla przerzucania kosztów jej funkcjonowania, obejmujących między innymi koszty sądowe, związane z jej sprawami sądowymi, na podatników. Argumentem za uwzględnieniem wniosku skarżącej nie może być również fakt dotknięcia jej skutkami powodzi z 2010 r., ponieważ zdarzenie to miało miejsce blisko trzy lata temu, trudno więc teraz powoływać się na ten fakt, jako samoistną przesłankę przyznania prawa pomocy. W oderwaniu od innych okoliczności. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło