I SA/Rz 183/18

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Andrzej Tokarz po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku MS o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi MS na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [.] z dnia [.] grudnia 2017 r. nr [.] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2012 r. - p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy MS wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych albo od opłat sądowych. Ze złożonego oświadczenia majątkowego wynikało, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego majątku poza udziałami w dwóch spółkach, nie osiąga żadnego dochodu. Ciążą na nim zobowiązania z tytułów: alimenty, leczenie, raty bankowe, raty leasingowe, podatki, kontrahenci, toczą się przeciwko niemu postępowania egzekucyjne. Z żoną pozostaje w rozdzielności majątkowej, mieszkają oddzielnie; żona z dziećmi, które pozostają na jej utrzymaniu, mieszka w P.. W związku z niewystarczającymi danymi na temat stanu majątkowego w piśmie z 7 marca 2018 r. wezwałem wnioskodawcę do złożenia dodatkowego oświadczenia, a na wniosek pełnomocnika przedłużyłem wcześniej wyznaczony termin. Do pisma z 18 kwietnia 2018 r. pełnomocnik skarżącego dołączył: odpis postanowienia Naczelnika US w P. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, wyciągi z 3 rachunków bankowych oraz umowy użyczenia lokalu zawartej z R. sp. z o.o. w organizacji z/s w D.. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) zwanej dalej: "Ppsa", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie referendarza sądowego wnioskodawca przesłanek tych nie wykazał, a nie wywiązując się z obowiązku wynikającego z wezwania z 7 marca 2018 r. uniemożliwił poznanie rzeczywistej jego sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych, czym uchybił dyspozycji art. 255 Ppsa. Brak odpowiedzi na większość pytań z wezwania powoduje, że nie można przede wszystkim ustalić, z czego wnioskodawca się utrzymuje i jakie wydatki wiążą się z jego zamieszkiwaniem pod wskazany adresem (zaspokajaniem podstawowych potrzeb bytowych). Nie nadesłał kopii jakiegokolwiek rachunku, a z formularza PPF wynikało, że nie osiąga żadnego dochodu. Nie wyjaśnił jednak, skąd bierze środki na bieżące funkcjonowanie (choćby żywność, ubrania i komunikację), ale też na wydatki związane z regulowaniem należności bankowych i leasingowych. Z przedłożonego odpisu umowy użyczenia z 10 maja 2017 r. wynika wprawdzie, że wszystkie koszty utrzymania budynku ma ponosić użyczająca spółka, ale dotyczą one ewentualnie tylko kosztów związanych z tym budynkiem. Nie wiadomo natomiast, kto jest właścicielem tej nieruchomości (umowę zawarto ze spółką (nr KRS [.]), której wspólnikami są spółki skarżącego wymienione w formularzu PPF (nr KRS [.] i [.]), a więc podmiotem zależnym, który trudni się tożsamą co wcześniej wnioskodawca i należące do niego spółki działalnością w zakresie sprzedaży odzieży i obuwia; ponadto skarżący z nieruchomości tej korzystał już przed zawiązaniem R. sp. z o.o., a zatem weszła ona w jej posiadanie na skutek nieznanych przesunięć majątkowych). Nie wiadomo, kto z nim mieszka, w jakich warunkach mieszka żona z dziećmi (mogą zamieszkiwać przy ul. P. w P.), jakie są ich źródła utrzymania. Nie złożył oświadczenia co do zrealizowanych darowizn i nie wskazał numeru KW zamieszkiwanej nieruchomości (z KW nr PR1P/ [.] /6 i PR1P/ [.] /8 wynika natomiast, że w grudniu 2016 r. mieszkanie i lokal w P. najpierw zostały darowane, a później były składnikami majątku związanymi z nw. przekształceniem przedsiębiorcy i zawarciem umowy spółki R. sp. z o.o.; tożsame wpisy widnieją w KW PR1P/ [.] /5, PR1P/ [.] /1, PR1P/ [.] /9, PR1P/ [.] /3, PR1P/ [.] /2). Nie ujawnił, w jakich miejscach prowadzi działalność gospodarczą, ilu zatrudnia pracowników (na podstawie akt sprawy można było ustalić, że prowadził kilka sklepów z odzieżą i obuwiem sportowym w różnych miejscowościach), jakie pojazdy mechaniczne pozostają w jego dyspozycji i co jest przedmiotem leasingu. Z akt i wpisów w rejestrach KRS wynikało, że doszło z jego inicjatywy do przekształcenia formy prawnej prowadzonej działalności, ale nie nadesłał żądanego wykazu składników majątku na dzień przekształcenia, planu przekształcenia w spółkę kapitałową, jak również wyciągów z rachunków bankowych, zeznań podatkowych PIT, deklaracji VAT składanych przez siebie i Spółki, w których posiada udziały. Nie podał, jakie profity osiąga z tytułu pełnionej funkcji prezesa zarządu S. sp. z o.o. (wartość posiadanych udziałów wynosi 2.825.000 zł, przy czym 2.800.000 zł pokryto aportem związanym z umową zbycia w 2015 r. zorganizowanej części jego przedsiębiorstwa) i R. sp. z o.o. oraz jako ich wspólnik, a z nadesłanego odpisu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wynika, że świadczył także pracę jako członek zarządu w W. sp. z o.o. z/s w [.] (nr KRS [.]). Złożone przez pełnomocnika oświadczenie, że żona nie wyraziła zgody na ujawnianie danych jej dotyczących nie zostało niczym potwierdzone, ale nawet gdyby przyjąć to wyjaśnienie, to i tak nie udzielono odpowiedzi na większość pytań dotyczących li tylko wnioskodawcy. Zaniechanie to miało negatywny wpływ na ocenę wniosku, ponieważ uniemożliwiło poznanie realnych zdolności płatniczych MS i rzetelną analizę jego sytuacji finansowej. Niewątpliwy fakt posiadania licznych zobowiązań publicznoprawnych nie jest równoznaczny z brakiem środków, a oznacza tylko, że organom egzekucyjnym – z różnych powodów, nie udało się ustalić majątku zobowiązanego, z którego możliwe byłoby prowadzenie egzekucji. Na posiadanie dochodów może zaś wskazywać oświadczenie z formularza PPF, ponieważ pomimo braku zadeklarowanego dochodu skarżący wymienił, choć nie skonkretyzował, zobowiązania dotyczące m.in. alimentów, czynszu leasingu, rat bankowych. Z kolei mając na uwadze stwierdzone wyżej umowy darowizn (podobnie jak darowanie żonie w marcu 2016 r. udziału w działce w D., a dzieciom nieruchomości w H., na co wskazują ustalenia organu egzekucyjnego), w razie niedostatku wnioskodawca może jeszcze, powołując się na art. 897 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r. poz. 459), domagać się od obdarowanych, w granicach posiadanego wzbogacenia, dostarczenia środków utrzymania odpowiadającego usprawiedliwionym potrzebom. Mając na uwadze powyższe okoliczności uznałem, że wnioskodawca nie wykazał przesłanek prawa pomocy (tj. że nie będzie w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania) i dlatego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 255 Ppsa odmówiłem uwzględnienia wniosku. Posiadany majątek (udziały w spółkach) i roszczenia oraz nieujawnione dochody z pełnionych funkcji nie pozwalały uznać wnioskodawcy za osobę ubogą.