I SA/Rz 186/16

WyrokWSA w Rzeszowie2016-04-12

Skład orzekający: Grzegorz Panek, Piotr Popek, Tomasz Smoleń

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy, pomimo trudnej sytuacji finansowej i rodzinnej wnioskodawczyni?
Ratio decidendi
Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek, ponieważ wnioskodawczyni nie wykazała zaistnienia przesłanek określonych w przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej, które uzasadniałyby umorzenie w "uzasadnionym przypadku". Sama trudna sytuacja finansowa nie jest wystarczająca, jeśli nie prowadzi do zbyt ciężkich skutków dla zobowiązanego i jego rodziny lub nie wystąpiły inne szczególne okoliczności, a wnioskodawczyni nie wykazała inicjatywy w celu poprawy swojej sytuacji majątkowej.
Stan faktyczny
Skarżąca D. S. wniosła o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy za okres od września 2009 r. do grudnia 2010 r., powołując się na trudną sytuację finansową i rodzinną. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia, wskazując na brak przesłanek ustawowych i rozporządzeniowych, w tym brak całkowitej nieściągalności oraz możliwość zabezpieczenia należności. Skarżąca złożyła skargę do WSA, zarzucając organowi naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję ZUS za zgodną z prawem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek / spr./ Sędziowie SO del. Piotr Popek WSA Tomasz Smoleń Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oraz Fundusz Pracy za okres od września 2009 r. do lutego 2010 r. oraz za kwiecień, maj, czerwiec listopad i grudzień 2010 r. oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział (dalej: ZUS) utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] odmawiającą D. S. umorzenia należności z tytułu składek na: - ubezpieczenia społeczne za okres od września 2009 r. do lutego 2010 r., od kwietnia 2010 r. do czerwca 2010 r. i od listopada 2010 r. do grudnia 2010 r. w kwocie 5.097,69 zł oraz odsetek w kwocie 3.163,00 zł liczonymi na dzień wpływu wniosku o umorzenie, - Fundusz Pracy za okres od września 2009 r. do lutego 2010 r., od kwietnia 2010 r. do czerwca 2010 r. i od listopada 2010 r. do grudnia 2010 r. w kwocie 463,71 zł wraz z odsetkami w kwocie 286,00 zł liczonymi na dzień wpływu wniosku o umorzenie. Jak wynika z akt sprawy, D. S. (dalej: wnioskodawczyni, skarżąca) wnioskiem z dnia 28 września 2015 r. zwróciła się do ZUS o umorzenie całości zadłużenia powstałego w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Uzasadniając wniosek powołała się na trudną sytuację finansową oraz brakiem środków na uregulowanie zaległości. W toku administracyjnego postępowania wyjaśniającego, organ ustalił, że w okresie od września 2005 r. do grudnia 2010 r. skarżąca prowadziła działalność gospodarczą i z tego tytułu miała obowiązek opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy. Ponieważ skarżąca nie wywiązała się z tego obowiązku w sposób prawidłowy, na jej koncie powstało zadłużenie. Decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., opisaną na wstępie, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział odmówił skarżącej umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz Fundusz Pracy za okres od września 2009 do lutego 2010 r. oraz kwiecień, maj, czerwiec, listopad i grudzień 2010 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wniosek o umorzenie należności z tytułu składek jest rozpatrywany zgodnie z zasadami umarzania uregulowanymi w ustawie z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 121, dalej jako "u.s.u.s.") i przytoczył przepisy art. 28 ust. 2 i ust. 3 i 3a tej ustawy, a także przepis § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365, dalej jako "rozporządzenie"). Organ wyjaśnił, że w świetle wskazanych przepisów umorzenie należności z tytułu składek ma charakter wyjątkowy i musi być uzasadnione zaistnieniem ściśle określonych przesłanek. Organ podkreślił, że ciężar udowodnienia stanu majątkowego i sytuacji rodzinnej (kwestii istotnych z punktu widzenia ww. przepisów) spoczywa na zobowiązanym. Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie na chwilę wydawania decyzji należności z tytułu składek nie zostały skierowane do przymusowego dochodzenia a więc nie można stwierdzić ich całkowitej nieściągalności. Ponadto istnieje możliwość dokonania zabezpieczenia należności w formie hipoteki na nieruchomości będącej współwłasnością skarżącej. Zdaniem organu w sprawie brak jest przesłanek określonych przepisami art. 28 ust. 3 a u.s.u.s. a także § 3 rozporządzenia. W przypadku skarżącej nie miały miejsca sytuacje drastyczne związane ze szkodami poniesionymi w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia mającego wpływ na możliwości płatnicze i możliwości pozyskiwania dochodów. Nie wystąpiła również sytuacja określona w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, która pozwala umorzyć należności z tytułu składek w przypadku wystąpienia przewlekłej choroby zobowiązanego lub członka rodziny, ograniczającej bądź całkowicie umożliwiającej zarobkowanie zobowiązanemu lub - w przypadku choroby członka rodziny - powodującej konieczność sprawowania opieki, która wyklucza zobowiązanemu możliwość zarobkowania. Organ podkreślił, że argument w postaci braku wystarczających środków na spłatę zadłużenia składkowego nie może automatycznie stanowić przesłanki do umorzenia wnioskowanych należności. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy o umorzenie należności z tytułu składek powołując się przede wszystkim na trudną sytuację finansową i życiową. Wskazała, że jest osobą bezrobotną, samotnie wychowującą dziecko. Dodatkowo wyjaśniła, że prowadząc działalność gospodarczą i równocześnie pracując na pół etatu, nie była świadoma konieczności opłacania składek na ubezpieczenia społeczne. Podkreśliła, że ze względu na sytuację rodzinną i materialną, nie jest w stanie ponieść żadnych dodatkowych kosztów, oprócz tych, które aktualnie ponosi, dlatego zwróciła się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy o umorzenie należności. Do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o umorzenie należności z tytułu składek skarżąca nie przedłożyła jednak żadnych dokumentów czy też dowodów mających wpływ na ponowne rozpatrzenie sprawy o umorzenie należności. W wyniku przeprowadzonego postępowania organ ustalił, że stan faktyczny, na podstawie którego wydano poprzednią decyzję nie uległ zmianie. Odnośnie obecnej sytuacji osobistej i materialnej skarżącej ustalono, że skarżąca nie pracuje zarobkowo i od dnia 27 lipca 2015 r. zarejestrowana jest w Powiatowym Urzędzie Pracy w D. jako osoba bezrobotna pobierająca zasiłek dla bezrobotnych w wysokości 568,50 zł. Skarżąca nie pobiera świadczenia z ubezpieczenia społecznego, a jej źródłem dochodów są pobierane na syna alimenty w kwocie 600 zł miesięcznie oraz zasiłek rodzinny w wysokości 106 zł miesięcznie. Jak wynika z oświadczenia skarżącej prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe z małoletnim synem. Skarżąca wskazuje, że miesięczne wydatki z tytułu opłat eksploatacyjnych wynoszą 500 zł, natomiast koszty związane z leczeniem i inne stałe wydatki określiła na łączną kwotę 400 zł miesięcznie. Z oświadczenia skarżącej wynika ponadto, że spłaca zobowiązania pieniężne, których miesięczna kwota spłaty wynosi 210 zł. Zgodnie z przedłożonym oświadczeniem, skarżąca jest współwłaścicielką w części 1/2 domu o powierzchni 224 m2 położonego w B. oraz posiada majątek ruchomy, tj. samochód osobowy oraz sprzęt RTV/AGD, którego wartość określiła na łączną kwotę 1 000 zł. Skarżąca nie posiada wierzytelności. Wobec powyższego organ uznał, że zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji. W niniejszej sprawie brak jest przesłanek określonych przepisami art. 28 ust 3a u.s.u.s. i rozporządzenia. W przypadku skarżącej nie miały miejsca sytuacje drastyczne związane ze szkodami poniesionymi w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia mającego wpływ na możliwości płatnicze i możliwości pozyskiwania dochodów (§ 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia). Nie wystąpiła również sytuacja określona w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, która pozwala umorzyć należności z tytułu składek w przypadku wystąpienia przewlekłej choroby zobowiązanego lub członka rodziny, ograniczającej bądź całkowicie uniemożliwiającej zarobkowanie zobowiązanemu lub - w przypadku choroby członka rodziny - powodującej konieczność sprawowania opieki, która wyklucza zobowiązanemu możliwość zarobkowania. W ocenie organu argument w postaci braku wystarczających środków na spłatę zadłużenia składkowego nie może automatycznie stanowić przesłanki do umorzenia wnioskowanych należności. Organ podkreślił, że działalność gospodarcza jest obarczona ryzykiem osoby ją prowadzącej, na której spoczywają obowiązki związane z opłacaniem należności publicznoprawnych. W związku z powyższym organ ustalił, że w przedmiotowej sprawie brak jest przesłanek i okoliczności uzasadniających pozytywne rozpatrzenie wniosku o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy i zmianę decyzji z dnia [...] listopada 2015 r., opisanej na wstępie. Na powyższe rozstrzygnięcie wnioskodawczyni złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi rentownemu. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: - art. 7, 8, 11 i 12 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak oceny stanu faktycznego w sposób wnikliwy, praworządny i przekonywujący; - naruszenie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia poprzez niezastosowanie powołanych przepisów. W ocenie skarżącej organ dokonał jedynie pobieżnej oceny stanu faktycznego sprawy. Tymczasem uznaniowy charakter rozstrzygnięcia nie może polegać na uprawnieniu do wydania decyzji odmownej w każdych okolicznościach sprawy. Skarżąca podniosła, że przepisy prawne przewidują możliwość umorzenia należności, jeśli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Zdaniem skarżącej w przedmiotowej sprawie zachodzi przesłanka do uznania, że spłata zadłużenia wobec ZUS wpłynie znacząco na pogorszenie sytuacji ubezpieczonej, gdyż nie dysponuje ona żadnymi wolnymi środkami pozwalającymi na spłatę zadłużenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - określanej dalej jako p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Skarga nie jest zasadna. W ocenie Sądu decyzja ZUS odpowiada przepisom prawa. Sąd nie dopatrzył się po stronie orzekającego organu naruszenia prawa. Stan faktyczny sprawy został wyjaśniony, zebrano w sposób wyczerpujący i rozpatrzono cały materiał dowodowy, a po dokonaniu jego oceny prawidłowo uznano, że nie zostały udowodnione okoliczności dotyczące istnienia przesłanek umorzeniowych. Nadto brak w rozpatrywanej sprawie także podstaw do uznania, że organ dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego. Podstawę materialną zaskarżonej decyzji (jak również decyzji ją poprzedzającej) stanowiły przepisy art. 28 ust. 2 i 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne Zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s., należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład w sytuacji całkowitej nieściągalności składek, która zachodzi w przypadkach opisanych w ust. 3 pkt od 1 do 6. Natomiast ust. 3a art. 28 u.s.u.s. stanowi, że należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. W takiej sytuacji, wskazane rozporządzenie nakłada na zobowiązanego wykazanie, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Przesłanki umorzenia należności w myśl art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 rozporządzenia, zgodnie z którym Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającej opłacenie należności. Dokonując wykładni pojęć "całkowita nieściągalność" i "uzasadniony przypadek" organ orzekający musi odwołać się do obowiązującego systemu prawa, uwzględniając zasadę powszechności ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych zawartą w art. 84 Konstytucji, zgodnie z którą każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków określonych w ustawach, co ma bezpośrednie odniesienie do norm art. 2a ust. 1, ust. 2 pkt 2 i ust. 3 u.s.u.s. stanowiących o tym, że stoi ona na gruncie równego traktowania wszystkich ubezpieczonych bez względu na płeć, stan cywilny, stan rodzinny, a zasada równego traktowania dotyczy w szczególności obowiązku opłacania i obliczania wysokości składek na ubezpieczenie społeczne. Dokonując wykładni pojęcia "uzasadniony przypadek" w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, kiedy nie zaistniała zdefiniowana ustawowo przesłanka "całkowitej nieściągalności", organ orzekający winien swoje stanowisko wszechstronnie i przejrzyście przedstawić. Wyjaśnić należy, że wskazane powyżej przepisy określają uprawnienie organu do umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek w sytuacji ziszczenia się jednej z przesłanek wymienionych w przepisach art. 28 ust. 1 i 2 oraz ust. 3a u.s.u.s. Zaistnienie którejkolwiek z w/w przesłanek, daje potencjalną możliwość umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek. Wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 2004 r. sygn. akt II UZP 6/04, opubl. OSNP 2004/16/285). Decyzja w tym zakresie podejmowana jest na zasadzie uznania administracyjnego. Wskazanej swobody w zakresie wyboru rozstrzygnięcia nie można utożsamiać jednakże z zupełną dowolnością sposobu rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, ponieważ organy administracji publicznej, zgodnie z art. 6 k.p.a., działają na podstawie przepisów prawa. To z kolei wiąże się z obowiązkiem uwzględnienia w motywach wydanego rozstrzygnięcia przepisów powszechnie obowiązującego prawa, w tym przepisów określających zasady postępowania administracyjnego. Uznaniowy charakter decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z § 3 ust. 1 rozporządzenia nie odnosi się do ustalania przesłanek warunkujących umorzenie należności. W tym zakresie Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie działa na podstawie uznania administracyjnego. Ustalając stan faktyczny sprawy w toku postępowania dowodowego i następnie porównując ten stan do hipotezy normy zezwalającej na umorzenie tych należności organ jest związany określonymi w k.p.a. zasadami oraz regułami logiki. W tym zakresie, organ obowiązany jest stać na straży praworządności, podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.), a także w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Postępowanie organu w tym zakresie podlega ocenie sądu administracyjnego. Sąd ocenia, czy został w sprawie zebrany kompletny materiał dowodowy, czy w procesie oceny dowodów organ administracyjny nie naruszył reguł logiki i czy zastosował właściwe przepisy do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Uznanie administracyjne odnosi się natomiast do wyboru konsekwencji prawnych (umorzyć należności lub odmówić ich umorzenia) w sytuacji prawidłowego ustalenia, że zastosowanie instytucji umorzenia jest możliwe, bowiem przemawiają za tym przesłanki wskazane w § 3 ust. 1 rozporządzenia. Wybór tej konsekwencji prawnej, to właśnie drugi etap postępowania organu w procesie wydawania decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Podkreślić także należy, że negatywne rozstrzygnięcie podjęte w ramach uznania administracyjnego, powinno być jednak szczegółowo uzasadnione, zarówno, co do faktów, jak i co do prawa, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. W przypadku decyzji uznaniowej organ zobowiązany jest w sposób czytelny, umożliwiający kontrolę poszczególnych etapów rozumowania, przedstawić wszystkie przesłanki faktyczne i interpretacyjne wnioskowania (art. 107 § 3 k.p.a.). W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego ani materialnego skutkującego koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżąca w toku całego postępowania administracyjnego, tj. tak w pierwotnym wniosku jak również we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, żądanie swoje w zakresie umorzenia zaległości, uzasadniała trudną sytuacją materialną i finansową. Organ orzekający podnoszone przez wnioskodawczynię okoliczności wziął pod uwagę i dokonał ich oceny, co znalazło swoje odzwierciedlenie tak w materiale dowodowym sprawy jak również w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Okoliczności te nie zostały zatem pominięte przez organ orzekający, zostały one ocenione jako nie dające wystarczających podstaw do zastosowania wobec skarżącej ulgi w postaci umorzenia zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy. Należy tutaj podkreślić, że treść § 3 rozporządzenia prowadzi do wniosku, że nie jest wystarczające samo wskazanie na trudności w spłacie należności, gdyż w takich wypadkach istnienie uciążliwości jest oczywiste, konieczne jest natomiast wykazanie, że ze względu na stan majątkowy oraz sytuację rodzinną lub zdrowotną zobowiązany nie jest w stanie uiścić powstałej należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego bądź członka rodziny. Ponadto w ocenie Sądu przy ocenie spełnienia przesłanki całkowitej nieściągalności, organ powinien brać pod uwagę także czy istnieją po stronie osoby składającej wniosek okoliczności świadczące o możliwości zmiany sytuacji majątkowej. Przestawiona przez wnioskodawczynię sytuacja majątkowa nie należy do łatwych. Jednak zauważyć należy, że skarżąca nie wykazała aby podejmowała starania zmierzające do uzyskania zatrudnienia bądź aktywności w przedmiocie uzyskania takiego zawodu, czy umiejętności, z którymi wiąże się perspektywa zatrudnienia, bądź perspektywa osiągania dochodów. Tym samym poza zarejestrowaniem się jako bezrobotna, wnioskodawczyni nie wykazała, aby z własnej inicjatywy podjęła jakąkolwiek aktywność mającą na celu zmianę jej sytuacji majątkowej i osiąganie dochodu. Trzeba tutaj także wskazać, że sąd administracyjny orzeka w zasadzie na podstawie materiału dowodowego sprawy zgromadzonego w postępowaniu przed organami administracji. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie (art. 106 § 3 p.p.s.a.). Wynika z tego, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym postępowanie dowodowe może być prowadzone tylko jako postępowanie uzupełniające, ograniczone do dowodów z dokumentów. W postępowaniu tym nie dokonuje się ponownego ustalenia stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz jedynie ocenia, czy organy administracji państwowej ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w postępowaniu administracyjnym i następnie, czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego odpowiadające poczynionym ustaleniom (zob. wyrok NSA we Wrocławiu z dnia 14 lutego 1984 r., sygn. akt SA/Wr 765/83, ONSA 1984, nr 1, poz. 14). W ocenie Sądu organ orzekający w sprawie prawidłowo przeanalizował ustalony w sprawie stan faktyczny. W konkluzji należy zatem stwierdzić, że ZUS nie przekroczył granic uznania administracyjnego odmawiając skarżącej umorzenia zaległych składek. Ponadto Sąd zwraca także uwagę, że wniosek o umorzenie należności składkowych może być ponawiany i każdorazowo podlega ocenie organu rentowego. W szczególności w przypadku zmiany stanu faktycznego lub uzyskaniu nowych dowodów Skarżący może ponownie wystąpić do Zakładu z wnioskiem o umorzenie należności i wówczas ponownie sprawa umorzenia będzie rozstrzygana przez organ. Wydanie bowiem decyzji w przedmiocie umorzenia należności nie korzysta z tzw. powagi rzeczy osądzonej. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło