I SA/Rz 188/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.W. i E.W. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z.W. i E.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący Z. i E. małżonkowie W., w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, opisanej w sentencji niniejszego postanowienia, wezwani do uiszczenia wpisu w kwocie 3.562 zł, wnieśli na urzędowym formularzu o zwolnienie od kosztów sądowych w tej sprawie. W uzasadnieniu wniosku doprecyzowali, że wniosek dotyczy zwolnienia w całości lub w części od wymaganych kosztów. Podali, że nie posiadają żadnego majątku w postaci nieruchomości lub rzeczy ruchomych, zasobów pieniężnych, mieszkają w mieszkaniu należącym do córki. Koszty jego utrzymania to ok. 500 zł miesięcznie. Ze względu na wiek i choroby małżonkowie wydają ok. 350 zł na zakup zaordynowanych leków i 200 zł na specjalistyczne wizyty lekarskie. Jako dochody zadeklarowali świadczenia emerytalne: 1200 zł i 1650 zł brutto. Do wniosku dołączono kserokopie zeznań o wysokości osiągniętego dochodu PIT-37 w latach 2008 i 2009 obojga małżonków. Na wezwanie o dodatkowe oświadczenie o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych, skierowane w ramach uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)- zwanej dalej P.p.s.a., skarżący reprezentowani przez pełnomocnika – doradcę podatkowego, nadesłali kserokopie: zaświadczeń lekarskich dot. obojga małżonków, dowodu rejestracyjnego samochodu osobowego marki Mazda 2 i trzech dokumentów bankowych. Ponadto pełnomocnik podał informację, że kwotę ze sprzedaży lokalu użytkowego (1.000.000 zł) skarżący przeznaczyli na spłatę ciążących na nich starych zobowiązań, dlatego nie dysponują żadnymi oszczędnościami. W tej sytuacji rozpoznając wniosek uwzględniono informacje o stanie majątkowym zamieszczone na formularzu PPF i podane w wyjaśnieniach. Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono, co następuje: Z treści art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 P.p.s.a. wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - a takim jest wniosek skarżących – następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Okoliczności braku środków powinny być wiarygodnie udokumentowane, ponieważ zwolnienie od ponoszenia kosztów postępowania sądowego stanowi w istocie przerzucenie tego ciężaru na współobywateli. Przechodząc do oceny wniosku, tj. danych zawartych w formularzu PPF i dodatkowych informacji przesłanych na wezwanie, należy - zdaniem rozpoznającego wniosek - uznać, że w przypadku skarżących nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie, a wniosek skarżących jest subiektywną oceną ich sytuacji. Świadczą o tym choćby przedstawione dokumenty bankowe z opisem transakcji. Z raportu obrotów na kontach skarżących wynika, że zarówno w czasie, kiedy kierowano za pośrednictwem organu, skargę do sądu jak i wówczas, gdy doręczono skarżącym wezwanie do uiszczenia wpisu w kwocie 3.562 zł, stosownie do §1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193), mieli oni możliwość uiszczenia wpisu z własnych środków, np. w czasie, gdy upływał termin do uiszczenia wpisu saldo rachunku pani Z.W. wynosiło 4.812 zł. Odnosząc się do wezwania o przedstawienie wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych skarżących z ostatnich trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku, należy zauważyć, że w tym punkcie zostało ono wykonane w sposób wybiórczy, tzn. zostały przedłożone raporty (najprawdopodobniej z rachunków oszczędnościowo-rozliczeniowych), z których wynika, że oboje małżonkowie posiadają również rachunki w banku internetowym (m-Bank), innych nie przedłożono. Nie jest również wiarygodnym dla rozpoznającego wniosek oświadczenie, że przychód w kwocie 1.000.000 zł ze sprzedaży prawa do lokalu użytkowego, którego kwalifikacja jest przedmiotem sporu sądowego pomiędzy organem podatkowym a skarżącymi, został przeznaczony na spłatę ciążących na skarżących starych zobowiązań. Tak lakoniczne oświadczenie nie może nie budzić wątpliwości, tym bardziej, że z akt sprawy wynika, że poza sporną kwotą zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. w kwocie 351.743,00 zł, na skarżących nie ciążą inne zobowiązania podatkowe. Jeżeli faktycznie skarżący posiadali inne zobowiązania publicznoprawne lub cywilne, powinni je uwiarygodnić (udokumentować); w innym przypadku trudno uznać, że oświadczenie w tej kwestii polega na prawdzie. Referendarz sądowy, a także sąd, nie mają obowiązku prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy, nie są mu znane wobec uchylania się strony od złożenia stosownych dokumentów i wyjaśnień. Taki brak współpracy musi spowodować niekorzystne konsekwencje dla wnioskodawcy w postaci odmowy przyznania prawa pomocy. Skarżący pobierają emerytury w wysokościach przeciętnych dla tego rodzaju świadczeń, prowadzą dwuosobowe gospodarstwo domowe i ich koszty utrzymania według oświadczenia nie odbiegają od przeciętnych (ok. 500 zł utrzymanie mieszkania). Również oświadczonych wydatków na leczenie nie można uznać jako nadmiernie obciążających ich budżet, co w konfrontacji z analizą przepływów na rachunkach bankowych pozwala na wyprowadzenie wniosku, że skarżący są w stanie ponieść wszystkie koszty sądowe, jakie w sprawie wystąpią, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Konkludując, nie zasługuje na szczególne traktowanie postawa skarżących, którzy starają się przerzucić na Skarb Państwa, a faktycznie na współobywateli, kosztów sporu wszczętego na ich żądanie. Nie znajdując przesłanek do zastosowania wobec skarżących instytucji prawa pomocy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. , należało orzec jak w sentencji