I SA/Rz 188/16

PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-05-12

Skład orzekający: Sędzia NSA Jacek Surmacz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który oprócz deklarowanych dochodów z działalności gospodarczej, dysponuje dochodami z gospodarstwa rolnego oraz nieruchomością mieszkalną, może zostać pozbawiony środków koniecznego utrzymania w związku z koniecznością poniesienia kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego odmawiające przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący, dysponując znacznym majątkiem (nieruchomości rolne, dom, mieszkanie) oraz potencjalnymi dochodami z gospodarstwa rolnego, nie zostanie pozbawiony środków koniecznego utrzymania przez poniesienie kosztów sądowych. Sąd podkreślił, że koszty sądowe znajdują pełne i wielokrotne pokrycie w posiadanym majątku.
Stan faktyczny
Skarżący złożył sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego odmawiającego przyznania mu prawa pomocy w sprawie dotyczącej ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych. Referendarz odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując, że skarżący, oprócz dochodów z działalności gospodarczej, dysponuje dochodami z gospodarstwa rolnego oraz nieruchomością mieszkalną, co wyklucza pozbawienie go środków koniecznego utrzymania. Skarżący zarzucił, że referendarz wziął pod uwagę potencjalne dochody, a nie aktualne, oraz nie uwzględnił złej koniunktury i wydatków związanych z gospodarstwem.
Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Surmacz po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2016 r., w Wydziale I, na posiedzeniu niejawnym, w sprawy ze skargi S. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) stycznia 2016 r., nr (...), w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, z tytułu realizacji Programu rolnośrodowiskowego, w związku ze sprzeciwem skarżącego od postanowienia referendarza sądowego z dnia 29 kwietnia 2016 r., sygn. I SA/Rz 188/16, odmawiającego przyznania skarżącemu prawa pomocy - postanawia - utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie, postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2016 r., sygn. I SA/Rz 188/16, odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy. Jak wynika z uzasadnienia przedmiotowego orzeczenia, powodem odmowy uwzględnienia wniosku skarżącego było niestwierdzenie przez rozpoznającego wniosek, że poniesienie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie, w której wpis od skargi wynosi 400 zł, może wiązać się z pozbawieniem skarżącego środków koniecznego utrzymania. U podstaw takiego stwierdzenia legło to, że skarżący oprócz deklarowanych dochodów z działalności gospodarczej, w wysokości 3 500 zł miesięcznie, dysponuje jeszcze innym źródłem dochodu, w postaci gospodarstwa rolnego, prowadzonego na areale 25 ha, którego to dochodu nie zadeklarował. Niezależnie od powyższego referendarz stwierdził również, że skarżący dysponuje także możliwościami zarobkowymi, związanymi z posiadaniem mieszkania, które nie służy mu do zaspokojenia swoich potrzeb. Składając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego skarżący podniósł, że referendarz wziął po uwagę jego potencjalne dochody, zamiast dochodów aktualnie osiąganych. Nie uwzględnił też złej koniunktury na rynku oraz wydatków ponoszonych w związku z prowadzonym gospodarstwem. Na tej podstawie skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i zwolnienie go od kosztów sądowych w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 P.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Jak stanowi zaś § 2 tego przepisu w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Skarżący kwestionując zasadność zaskarżonego orzeczenia sformułował bardzo ogólnikowy i nieprecyzyjny zarzut związany z oceną jego możliwości zarobkowych, a nie aktualnych dochodów. Podniósł też, że referendarz nie wziął pod uwagę obecnej sytuacji na rynku oraz wydatków na prowadzenie gospodarstwa. Odnosząc się do przedmiotowych zarzutów stwierdzić należy, że nie zasługują one na uwzględnienie. Badając bowiem zdolności płatnicze skarżącego, rozpoznający wniosek prawidłowo odniósł się do wszystkich związanych z tym okoliczności. Wziął pod uwagę zarówno aktualne dochody, jak również możliwości zarobkowe skarżącego, które bezsprzecznie istnieją, a które stwarza także posiadanie mieszkania, które nie jest wykorzystywane przez skarżącego i jego rodzinę. Jeżeli chodzi o aktualne dochody, to w zaskarżonym postanowieniu słusznie zwrócono uwagę, że zadeklarowana miesięczna kwota dochodu nie jest miarodajna, gdyż nie uwzględnia ona dochodów ze wszystkich źródeł, takich jak chociażby prowadzenie gospodarstwa rolnego. Trudno zaś przyjąć, jak to zasugerowano w sprzeciwie, że gospodarstwo to przynosi wyłącznie straty, generując koszty, a skarżący mimo to je w dalszym ciągu prowadzi, uszczuplając swój majątek. Na aprobatę zasługuje też ocena, że stan majątkowy skarżącego sprawia, że nie sposób jest przyjąć, że zasługuje on na wsparcie ze środków publicznych. Dysponuje bowiem sporym majątkiem, na który składają się między innymi: dom, mieszkanie, nieruchomości rolne, w którym to majątku niewygórowane koszty sądowe, jakie wiążą się z przedmiotową sprawą, znajdują pełne i wielokrotne pokrycie. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art.260 § 1 P.p.s.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło