I SA/Rz 189/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2012 r. w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym wniosku A.W. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.W. i U.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2012 r. o nr: [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2007 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. WSA/post.1 - sentencja postanowienia W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w kwocie 400 zł od skargi opisanej w sentencji niniejszego postanowienia, A.W. (dalej: skarżący) wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku podał, że jego rodzina utrzymuje się z gospodarstwa rolnego i działalności agroturystycznej, dzieci pobierają naukę- syn studiuje, a córki są uczennicami liceum ogólnokształcącego, a z uwagi na duże bezrobocie na terenie gdzie zamieszkują, uzyskanie dodatkowych dochodów jest niemożliwe. Jako źródło tych dochodów (1503,85 zł miesięcznie według PIT-36 za 2011) skarżący wskazał działalność gospodarczą (turystyka) w okresie lipiec-sierpień 2011 r. Jako majątek wskazał dom o pow. 1.181,54 m², mieszkanie o pow. 840,54m², nieruchomość rolną o pow. 14,503 ha i inne nieruchomości 396.68 m² oraz ciągnik, sprzęt rolniczy, samochód osobowy. Wezwany do złożenia dodatkowego oświadczenia o swoim stanie majątkowym, odnośnie stałych kosztów związanych z utrzymaniem wyjaśnił, że z tytułu ubezpieczenia społecznego rolników kwartalnie opłaca składki w wysokości 1035 zł (za trzy osoby), opłaty za bursę szkolną córek wynoszą miesięcznie w roku szkolnym ok. 450 zł, koszt energii elektrycznej w rozliczeniu za okres od 15.04.2011do 17.10.2011 r. (faktyczne i prognozowane zużycie) wyniósł 3.409,56 zł, telefon, telewizja i internet to wydatek 150,29 zł, opał (drewno) pochodzi z własnego lasu, woda – z własnego ujęcia. Skarżący wyjaśnił, że obciąża go kredyt na zakup ciągnika w kwocie 30000 zł, posiada kredyt odnawialny w rachunku bankowym 10000 zł i kartę kredytową z limitem 10000 zł. Do oświadczenia skarżący załączył kserokopie: decyzji o przyznaniu płatności do gospodarstwa rolnego w łącznej kwocie 7.216 zł, faktury za usługi telekomunikacyjne i dostawy energii. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a., a zatem interesem wnioskodawcy jest wykazanie, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia takie wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w przytoczonych powyżej przepisach. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie (art. 245 § 3 i § 4 P.p.s.a.), a twierdzenie o trudnej sytuacji finansowej jest subiektywne. Przede wszystkim dodatkowe oświadczenie o stanie majątkowym zostało potraktowane w sposób wybiórczy, mający świadczyć o trudnej sytuacji materialnej. Skarżący nie przedłożył wyciągów z rachunków bankowych i kart kredytowych, posiadanych przez domowników pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, a także nie podał dochodów z głównego, co wielokrotnie akcentuje, źródła dochodów rodziny, tj. gospodarstwa rolnego. Zastąpić przedmiotowych wyciągów nie może wyłącznie oświadczenie o wysokości posiadanego kredytu odnawialnego oraz limitu kredytowego na karcie kredytowej. Ich brak pozwala natomiast domniemywać, że sytuacja materialna jest o wiele lepsza niż wskazuje skarżący i pozwala na poniesienie przez skarżącego kosztów sądowych, które na tym etapie sprawy sprowadzają się do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 400 zł, a inne koszty sądowe - o ile by powstały - nie przekroczą tej kwoty. Także areał gospodarstwa rolnego i posiadany sprzęt rolniczy świadczą o tym, że nie zaspokaja ono wyłącznie bieżących potrzeb rodziny, ale niewątpliwie przynosi dochody, na co skarżący wskazuje (k.40,48). Skoro skarżący nie podał jakimi łącznie środkami pieniężnymi dysponuje, to tym samym uniemożliwia ustalenie czy poniesienie przez niego kosztów sądowych mogłoby się wiązać z uszczerbkiem uzasadniającym przyznanie prawa pomocy. Czyniąc ustalenia na okoliczność wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych dodać należy, że skarżący, poza działalnością rolniczą prowadzi przedsiębiorstwo; nabywając nieruchomość o nazwie "A" w B., prowadzi działalność turystyczną (oświadczone dochody: 18.046,21 zł za 2011 r. pochodzą z tego tytułu), zatem dysponuje składnikami majątku, którego wartość jest duża. Prawo do zwalniania od kosztów podlega określonym regułom i powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe, a takiej niemożności skarżący nie wykazał. Zła sytuacja materialna nie wyłania się ani z treści wniosku ani akt sprawy. Dodać należy, że przesłanką przyznania prawa pomocy w zakresie jaki obejmuje wniosek skarżącego, tj. częściowym, jest niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego, a nie jakiegokolwiek uszczerbku. Konkludując, trudna sytuacja skarżącego i jego rodziny, nie została– zdaniem rozpoznającego wniosek - uwiarygodniona. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 245 § 3 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.