I SA/Rz 189/18

WyrokWSA w Rzeszowie2018-04-17

Skład orzekający: Małgorzata Niedobylska, Piotr Popek, Kazimierz Włoch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może ponosić solidarną odpowiedzialność za zaległości spółki z tytułu nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych, mimo braku jego winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość, jeśli nie wykazał tej okoliczności w postępowaniu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że członek zarządu spółki z o.o. ponosi solidarną odpowiedzialność za zaległości spółki z tytułu nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych, jeśli egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a termin płatności upłynął w czasie pełnienia przez niego funkcji. Ciężar wykazania przesłanek zwalniających z tej odpowiedzialności, w tym braku winy w niezłożeniu wniosku o upadłość, spoczywa na członku zarządu. W przypadku braku takiej inicjatywy dowodowej ze strony skarżącego, organ ma prawo orzec o jego odpowiedzialności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki za zaległości z tytułu nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych. Organ ustalił, że spółka nienależnie pobrała środki publiczne, a egzekucja z jej majątku okazała się bezskuteczna. Mimo że skarżący był członkiem zarządu w czasie powstania zaległości, nie wykazał braku winy w niezłożeniu wniosku o upadłość ani nie wskazał majątku spółki pozwalającego na zaspokojenie należności. Sąd oddalił skargę, uznając odpowiedzialność skarżącego za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska Sędziowie WSA Piotr Popek / spr./ WSA Kazimierz Włoch Protokolant sekr. sąd. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi K. Ś. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu spółki "..." spółka z o.o. za zaległości tej spółki z tytułu nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych oddala skargę. Przedmiotem Skargi jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej też w skrócie: Agencja) z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...], którą po rozpatrzeniu odwołania K. Ś. (dalej: Skarżący) utrzymana została w mocy decyzja Kierownika Biura Powiatowego Agencji orzekająca o odpowiedzialności Skarżącego jako członka zarządu "A" sp. z o.o. (dalej: Spółka) za należności z tytułu nienależnie pobranych płatności w ramach Programu Rolnośrodowiskowego za 2012 i 2013 r. Organy Agencji podejmowały decyzje w następujących okolicznościach sprawy. W dniu [...] września 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji decyzją nr [...] ustalił Spółce kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego w wysokości 187 912,00 zł. przyznanych Spółce na podstawie decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji z dnia[...]kwietnia 2013 r. nr [...] oraz decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji z dnia [...] listopada 2013 r nr [...]. Powyższa decyzja została doręczona Spółce skutecznie w dniu [...] września 2015 roku. W dniu [...] grudnia 2015 roku do D. Ś. prezesa zarządu Spółki wystosowane zostało upomnienie nr [...], w którym poinformowano, iż w przypadku nieuregulowania należności we wskazanym terminie zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne w celu przymusowego ściągnięcie należności w trybie egzekucji administracyjnej. W związku z niedokonaniem zwrotu należności wskazanych w/w decyzji w dniu [...] grudnia 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji wystawił tytuł wykonawczy nr [...] i wystosował do Naczelnika Urzędu Skarbowego wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec Spółki. W wyniku błędnie podanego adresu zobowiązanego w tytule wykonawczym organ egzekucyjny postanowił o nie przystąpieniu do przeprowadzenia egzekucji w oparciu o ten tytuł. W związku z tym organ Agencji w dniu [...] stycznia 2016 r. wystawił ponownie tytuł wykonawczy nr [...] i zwrócił się o wszczęcie postępowania egzekucyjnego do Naczelnika II Urzędu Skarbowego. W dniu [...] sierpnia 2016 r. w/w organ egzekucyjny na podstawie art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 599, z póź. zm.) wydał postanowienie nr [...] o umorzeniu prowadzone postępowania egzekucyjnego wobec majątku zobowiązanej Spółki, ze względu na stwierdzenie, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Według informacji uzyskanych z Sądu Rejonowego w Rzeszowie, Wydział Krajowego Rejestru Sądowego uzyskanych przez Kierownik Biura Powiatowego Agencji , Spółka, zgłoszona została do KRS w terminie 6 miesięcy od dnia zawarcia umowy oraz nie wpłynął wniosek o ogłoszenie jej upadłości i nie toczy się wobec niej postępowanie upadłościowe ani restrukturyzacyjne. w dniu [...] kwietnia 2017 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji zawiadomieniem nr [...] wszczął wobec Skarżącego będącego członkiem zarządu Spółki postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia odpowiedzialności członków zarządu spółki "A" Sp. z o.o. z tytułu należności ustalonych decyzją Kierownika Biura Powiatowego Agencji nr [...] z dnia [...] września 2015 roku. Po doręczeniu Skarżącemu zawiadomienia m.in. o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań decyzją z dnia [...] września 2017 r. nr [...] organ I instancji orzekł o odpowiedzialności członków zarządu Spółki: D. Ś. i K. Ś., za zaległości tej spółki, które na dzień [...] września 2017 roku wyniosły 215 271,24 zł. W odwołaniu z dnia [...] września 2017 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) Skarżący wniósł o zmianę tej decyzji nie zgadzając się z jej treścią. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, stwierdzając, że nie dopatrzył się w postępowaniu przed organem I instancji naruszenia przepisów regulujących tryb rozpoznawania tego rodzaju spraw. Organ odwoławczy przywołując treść mających zastosowanie w sprawie art. 107 § 1 i 2 , art. 108 § 1 oraz art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 201 ze zm., dalej: O.p.) stwierdził, że w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki do przeniesienia odpowiedzialności Skarżącego jako członka zarządu Spółki za jej zaległości podatkowe. I tak wskazał organ odwoławczy, że egzekucja z majątku Spółki okazała się w całości bezskuteczna na co wskazuje postanowienie Naczelnika II Urzędu Skarbowego z dnia [...] sierpnia 2016 r. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Z informacji zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym nr KRS: [...] (dział 2 podrubryka 1) wynika zaś, iż członkami zarządu "A" Sp. z o.o. jest D. Ś. i K. Ś. , przy czym prezesem zarządu jest D. Ś. . W świetle tych ustaleń oraz na podstawie zebranego materiału dowodowego stwierdził organ odwoławczy, że w/w pełniący funkcje członków zarządu nie zgłosili we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki i tym samym nie uregulowali należności wobec Agencji, co stanowiłoby podstawę do ogłoszenia upadłości Spółki. Organ podkreślił, że K. Ś. jako jeden z członków zarządu w żaden sposób nie wykazał, iż brak zgłoszenia wniosku o ogłoszenia upadłości spółki we właściwym czasie nastąpiło bez jego winy oraz nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Jak wskazał organ termin płatności zaległości podatkowych upłynął w czasie pełnienia obowiązku członków zarządu przez D. Ś. I K. Ś. Z decyzji nr [...] z dnia [...] września 2015 roku o ustaleniu Spółce kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego wynika, iż termin płatności należności ustalony tą decyzją upłynął z dniem [...] listopada 2015 roku, a więc w dacie kiedy D. Ś. i K. Ś. byli członkami zarządu Spółki. Wskazał dalej organ, że w świetle przytoczonych wyżej przepisów, osoby trzecie odpowiadają m. in. za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych i koszty postępowania egzekucyjnego. W tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r. wystawionym przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji stanowiącym podstawę do wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec Spółki określona została należność w wysokości 187 912,00 zł, kwota odsetek na dzień wystawienia tytułu wykonawczego w wysokości 3 171,33 zł, oraz kwoty kosztów upomnienia w wysokości 11,60 zł. Końcowo organ odwoławczy zaznaczył, że w niniejszej sprawie nie nastąpiło przedawnienie obowiązku zwrotu należności o którym mowa w art. 70 § 1 O.p. zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Termin zwrotu należności upływał z dniem [...] listopada 2015 roku, a zatem określając datę przedawnienia w myśl w/w przepisu otrzymamy datę [...] grudnia 2020 roku. Według organu odwoławczego w rozpatrywanej sprawie nastąpiło przerwanie biegu przedawnienia, gdyż przed w/w datą, w dniu [...] września 2017 r. została skutecznie doręczona Skarżącemu decyzja z dnia [...] września 2017 r. orzekająca o odpowiedzialności członków zarządu Spółki za jej zaległości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na opisana na wstępie decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji z dnia [...] grudnia 2017 r., Skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016r. poz. 23, ze zm., dalej: k.p.a.) przez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności mających wpływ na ustalenie odpowiedzialności członków zarządu Spółki za jej zaległości, 2) art. 116 § 1 i 2 O.p. przez przyjęcie, że jako członek zarządu Spółki ponosi odpowiedzialność za jej zaległości wynikające z decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji z dnia [...] września 2015 r., nr [...]. Wywodząc powyższe Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu Skarżący podniósł, że odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wyłączona jest w przypadku zgłoszenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości. Jego zdaniem Spółka prowadziła rozliczenia z Agencją w sposób wskazujący, iż nie ma podstaw do zgłaszania wniosku o upadłość spółki. Powinno to zostać wzięte pod uwagę przy ocenie podstaw zgłoszenia wniosku o upadłość oraz odpowiedzialności członka zarządu. Powołując się na orzeczenie w Poznaniu w wyroku z dnia 19 października 2017 r., I SA/Po 64/17, Skarżący wywiódł, że wprawdzie członka zarządu spółki obciąża obowiązek wykazania istnienia przesłanek wyłączających jego odpowiedzialność, nie zwalnia to jednak organu podatkowego z obowiązku zebrania pełnego materiału dowodowego sprawy, tyle tylko, że zobowiązany powinien przedstawić źródła lub wskazać środki dowodowe na potwierdzenie powoływanych przez nią przesłanek wyłączających jego odpowiedzialność. W sytuacji wskazania przez zobowiązanego na którąkolwiek z przesłanek zwalniających od odpowiedzialności, organ prowadzący postępowanie nie może w dalszym ciągu powoływać się na to, że ciężar dowodu tych okoliczności spoczywa wyłącznie na zobowiązanym, lecz powinien podjąć czynności zmierzające do wyjaśnienia tych kwestii. Tymczasem według Skarżącego Dyrektor Agencji nie przeprowadził odpowiedniego postępowania wyjaśniającego i dowodowego w zakresie istnienia podstaw do ogłoszenia upadłości.  W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Agencji, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.153. poz.1269 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) - sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, w celu wyeliminowania z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ustalenie, że akt taki dotknięty jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). W perspektywie tak zakreślonych granic kontroli sądu, stwierdzić przychodzi, że skarga jest nieuzasadniona bowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Kwestia możliwości pociągnięcia członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości spółki z tytułu nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych, która to instytucja prawna funkcjonuje w obrębie ustawy Ordynacji podatkowej, i jej odnośna regulacja będzie miała odpowiednie zastosowanie w niniejszej sprawie. Zgodnie bowiem z art. 29 ust 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz.U. z 2017, poz. 2137, dalej: ustawa o Agencji) ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej; 2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej - następuje w drodze decyzji administracyjnej. W art. 29 ust. 2 ustawy o Agencji została określona właściwość organu, poprzez regulację stanowiącą, że właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1. Z kolei w ust. 7 przepis ten stanowi, że do należności, o których mowa w ust. 1 stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy Ordynacja podatkowa z wyjątkiem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności, rozkładania płatności na raty oraz zaokrąglania należności, z tym ze termin, o którym mowa w art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej wynosi 60 dni. Istotę sporu w niniejszej sprawie stanowi dopuszczalność orzeczenia w stosunku do Skarżącego o odpowiedzialności podatkowej, jako byłego członka zarządu za zobowiązania Spółki. Odpowiedź na to pytanie wymagała ustalenia w toku postępowania podatkowego, czy spełnione zostały przesłanki określone w art. 116 § 1 i 2 O.p. Przypomnieć wypada, że zgodnie z art. 107 § 1 O.p. w przypadkach i w zakresie przewidzianym w tym rozdziale za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Zgodnie z art. 107 § 2 pkt 2 O.p. osoby trzecie odpowiadają również za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych. Podmiotami odpowiedzialnymi solidarnie za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialności są zgodnie z 116 § 1 o.p. członkowie zarządu. Przepis art. 116 § 1 o.p. stanowi, że za zaległości podatkowe spółki z o.o. odpowiadają solidarnie członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna. Zgodnie z art. 116 § 2 O.p. odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków. Art. 116 § 4 O.p. stanowi, że wskazane przepisy stosuje się także do byłego członka zarządu. Zatem organ jest obowiązany wykazać, że osoba, wobec której wszczęto postępowanie w sprawie przeniesienia odpowiedzialności pełniła funkcję członka zarządu, w czasie kiedy powstały zaległości podatkowe oraz że egzekucja należności podatkowych z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna. Z kolei osoba trzecia może uwolnić się od tej odpowiedzialności jeśli wykaże, że wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony we właściwym czasie, lub, że za niezłożenie takiego wniosku nie ponosi winy oraz jeśli wskaże majątek podatnika, z którego jest możliwe zaspokojenie należności podatkowych w znacznej części. W badanej sprawie w ocenie sądu obie pozytywne przesłanki tej odpowiedzialności zostały spełnione, co należycie zostało ustalone i udokumentowane i zweryfikowane przez orzekające w sprawie organy, i w gruncie rzeczy nie jest kwestionowane przez Skarżącego. Przedmiotowa zaległość "podatkowa" Spółki z tytułu nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych, stanowiących środki publiczne w rozumieniu art. 29 ust 1 ustawy o Agencji, związana jest z decyzją Kierownika Biura Powiatowego Agencji z dnia [...] września 2015 r.. Decyzją tą ustalono obowiązek zwrotu przez Spółkę zwrotu płatności rolnośrodowiskowych przyznanych za lata 2012 i 2013 r., uznane za niezależne. W/w decyzja o charakterze konstytutywnym, weszła do obrotu z dniem doręczenia Spółce, to jest w dniu [...] września 2015 roku. Określała ona 60-dniowy termin zwrotu tych środków. Zatem brak zwrotu przyznanych płatności rolnośrodowiskowych, stanowiących środki publiczne, do dnia [...] listopada 2015 r., oznacza, że z dniem [...] listopada 2015 r. w Spółce powstała zaległość, w rozumieniu art. 116 § 1 o.p., stosowanym w niniejszej sprawie z mocy art. 29 ust 7 ustawy o Agencji. Bezspornym jest, że Skarżący w czasie powstania tej zaległości był członkiem zarządu co wynika z danych KRS. W Spółce funkcjonował i funkcjonuje dwuosobowy zarząd, w skład którego wchodzili: D. Ś. jako prezes zarządu oraz właśnie K. Ś. jako członek zarządu. Co do drugiej pozytywnej przesłanki przeniesienia odpowiedzialności to jest, bezskuteczności egzekucji należności "podatkowych" z majątku Spółki, to także ona nie rodzi żadnych kontrowersji. W stosunku do Spółki toczyło się postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Naczelnika II Urzędu Skarbowego . Postępowanie to zakończyło się umorzeniem, w związku ze stwierdzeniem całkowitej bezskuteczności egzekucji. Organ egzekucyjny stwierdził, że Spółka nie posiada żadnego majątku. Bynajmniej organy w niniejszej sprawie nie poprzestały na tych ustaleniach, gdyż uzyskały ponadto informację z Sądu Rejonowego w Rzeszowie Wydział V Gospodarczy, z której wynika, że w stosunku do Spółki nie wpłynął wniosek o ogłoszenie upadłości czy też o zawarcie układu. Biorąc pod uwagę, że Skarżący pełnił funkcję zarządu Spółki w dacie wypłacenia płatności rolnośrodowiskowych spółce za lata 2012 i 2013 r. co miało miejsce odpowiednio w dniu 15 maja 2013 r. (93 112 zł) oraz 6 grudnia 2013 r. (94 800 zł) organy miały pełne podstawy do wyprowadzenia wniosku, że pełniący funkcje członków zarządu Spółki, w tym Skarżący, nie zgłosili we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, co ewentualnie mogłoby doprowadzić choćby do częściowego odzyskania należności. Nie ma znaczenia dla tak wyprowadzonego wniosku okoliczność, że na pewnym etapie funkcjonowania Spółki, w tym w okresie gdy płatności były udzielane, prowadziła ona rozliczenia z Agencją. Na osi czasu pomiędzy przyznaniem Spółce płatności a zażądaniem ich zwrotu jako nienależnych, nastąpiło zagrożenie niewypłacalności Spółki, które z czasem uległo materializacji, a decydenci Spółki nie próbowali temu przeciwdziałać, a przynajmniej na nic takiego Skarżący się nie powoływał. W ocenie Sądu zakres przeprowadzonych przez organy w niniejszej sprawie czynności dowodowych oraz poczynionych na ich podstawie ustaleń faktycznych należy uznać za wystarczający do wykazania w stosunku do Skarżącego zaistnienia przesłanek przeniesienia odpowiedzialności za zaległe zobowiązania Spółki z tytułu nienależnie otrzymanych środków publicznych w ramach płatności rolnośrodowiskowych. Jak to wyżej wykazano, niezbędne czynności podyktowane obowiązkiem dokonywania prawdziwych ustaleń zostały podjęte, a wynikające z nich okoliczności wszechstronnie rozpatrzone, więc zarzut skargi naruszenia art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. uznać należy za całkowicie chybiony. Skarżący na poparcie swojego stanowiska przytoczył pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 19 października 2017 r., I SA/Po 64/17, zgodnie z którym, członka zarządu spółki obciąża obowiązek wykazania istnienia przesłanek wyłączających jego odpowiedzialność. Jak dalej wskazano w tym orzeczeniu, nie zwalnia to jednak organu podatkowego z obowiązku zebrania pełnego materiału dowodowego sprawy, tyle tylko, że zobowiązany powinien przedstawić źródła lub wskazać środki dowodowe na potwierdzenie powoływanych przez nią przesłanek wyłączających jego odpowiedzialność. W sytuacji wskazania przez zobowiązanego na którąkolwiek z przesłanek zwalniających od odpowiedzialności, organ prowadzący postępowanie nie może w dalszym ciągu powoływać się na to, że ciężar dowodu tych okoliczności spoczywa wyłącznie na zobowiązanym, lecz powinien podjąć czynności zmierzające do wyjaśnienia tych kwestii. Skarżący najwyraźniej nie pojął właściwego sensu przywołanego przez siebie judykatu, z którego wynika jednoznacznie, że to po stronie osoby trzeciej (tu: Skarżącego), która chce się uwolnić od odpowiedzialności za zaległe zobowiązania spółki spoczywa inicjatywa w kierunku wykazania istnienia przesłanek wyłączających tę odpowiedzialność, tzw. przesłanek egzoneracyjnych. Dopiero w razie powołania się na taką przesłankę i wskazaniu środków dowodowych na potwierdzenie składanej tezy, obowiązkiem organu jest jej weryfikacja, zgodnie z ogólnymi zasadami dowodzenia. Tymczasem w toku postępowania administracyjnego Skarżący w żadnym momencie nie wskazał na takie okoliczności egzoneracyjne, w tym także w ramach wniesionego odwołania, które w gruncie rzeczy sprowadza się do jednozdaniowej negacji stanowiska organu I instancji. Skarżący prezentując całkowitą bierność nie może oczekiwać, że organy wyręczą go z jego powinności podjęcia aktywności procesowej we wskazanym zakresie. Godzi się zauważyć, że nawet skarga w zasadzie sprowadza się do przytoczenia treści przepisu stanowiącego o przesłankach egzoneracyjnych, bez naprowadzenia wszakże okoliczności uzasadniających twierdzenie Skarżącego. Nie wystarczy bowiem wspomnieć ogólnikowo, o istnieniu negatywnej przesłanki przeniesienia odpowiedzialności na osobę trzecią, bo to wyłącznie na Skarżącym spoczywał ciężar wykazania okoliczności uwalniających go od odpowiedzialności, a w realiach niniejszej sprawy temu obowiązkowi Skarżący nie podołał. Wskazać należy, że generalną zasadą postępowania dowodowego jest to, że każdy, kto z faktów wyprowadza dla siebie konsekwencje prawne, obowiązany jest fakty te udowodnić. Tym samym stwierdzić należy, że chociaż w postępowaniu podatkowym czy administracyjnym ciężar dowodu spoczywa - co do zasady - na organach podatkowych, to jednak przesuwa się on na stronę, w sytuacji, gdy ta wykaże w nim stosowną inicjatywę lub wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. W takim też przypadku to na stronie ciążyć będzie obowiązek wykazania swego twierdzenia. Kierując się bowiem tylko i wyłącznie zasadami logiki, w pełni uprawniony staje się wniosek, że ten, kto w postępowaniu formułuje określone twierdzenie, musi je następnie dowieść pod rygorem, iż twierdzenie uznane zostanie za nieudowodnione, przez co nie wywoła ono pożądanych przez twierdzącego skutków (por. wyrok NSA z dnia 23 października 2012 r. sygn. akt I FSK 2157/11). Inicjatywa dowodowa spoczywająca na organie podatkowym czy administracyjnym nie jest zatem nieograniczona. Nie można założyć, że przy bierności strony, cały ciężar dowodzenia faktów mających przemawiać przeciwko ustaleniom poczynionym przez organy spoczywa na tych organach. To na podatniku ciąży obowiązek wykazania istnienia faktów, które uzasadniałyby jego twierdzenia, kwestionujące ustalenia organów podatkowych, a jeśli tego nie uczyni, musi ponieść negatywne następstwa swojej bierności (por. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2010 r., sygn. akt I FSK 1066/09). Obciążenie członków zarządu spółki z o.o. obowiązkiem wykazania przesłanek negatywnych przeniesienia na nich odpowiedzialności za nieuregulowane zobowiązania spółki, nie pozostaje więc, wbrew temu co zdaje się twierdzić Skarżący, w sprzeczności z zasadami ogólnymi postępowania, a w szczególności z określoną w art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, w myśl której organ jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przepisy te określają zasadę, regułę procesową i dotyczą wszystkich tych postępowań, w których ciężar dowodzenia wszystkich okoliczności istotnych dla ustalenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia leży po stronie organów. Jednakże przepis art. 116 § 1 O.p. będąc przepisem szczególnym, określa wyjątek od tej zasady, co wyraża ustawodawca w zawartym tam sformułowaniu "a członek zarządu nie wykazał (...)". Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, w szczególności nie zawiera przypisywanych przez Skarżącego naruszeń przepisów prawa procesowego – art. 7 i 77 § 1 k.p.a. oraz prawa materialnego – art. 116 § 1 i 2 O.p., zatem skarga jako niezasadna podlega oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło