I SA/Rz 192/16

PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-03-23

Skład orzekający: Jacek Boratyn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) jest zasadny, gdy strona jest z mocy prawa zwolniona z kosztów sądowych w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych jest bezprzedmiotowy, ponieważ strona jest z mocy prawa zwolniona z tych kosztów na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata jest zasadny, jeśli sytuacja materialna strony wskazuje, że poniesienie wydatków związanych z usługami pełnomocnika byłoby znacznym obciążeniem.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazała na swoje niskie dochody, bezrobotność męża oraz ponoszone wydatki. Sprawa dotyczyła odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne.
Rozstrzygnięcie
1. umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2. ustanowiono dla skarżącej adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2016 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku D. B. o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi D. B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia (...) stycznia 2016 r., nr (...), w przedmiocie odmowy umorzenia skarżącej należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy, za okres od marca 2009 r. do lipca 2009 r. - postanawia – 1. umorzyć postepowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącej adwokata. Skarżąca zwróciła się o przyznanie jej prawa pomocy, w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Składając oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym podała, że jej średniomiesięczny dochód, ze stosunku pracy, wynosi brutto 2 098 zł. Mąż skarżącej, z którym pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Jeżeli chodzi o ponoszone wydatki, to jak wynika z dodatkowego oświadczenia, skarżąca na czynsz, media, podatki i wywóz odpadów komunalnych miesięcznie wydaje ok 825 zł. Deklarując składniki posiadanego majątku skarżąca wymieniła jedynie dom o pow. ok. 150 m2. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2012, poz. 270, ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie zaś z art. 239 § 1 pkt 1 P.p.s.a., nie mają obowiązków uiszczenia kosztów sądowych strony skarżące działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Tak więc skarżąca, której sprawa dotyczy właśnie ubezpieczeń społecznych, jest zwolniona, z mocy prawa, z obowiązku uiszczenia jakichkolwiek kosztów sądowych. W tej sytuacji jej wniosek o przyznanie prawa pomocy jest bezprzedmiotowy, w związku z tym postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, na podstawie art. 249 a P.p.s.a. Rozpoznaniu podlega jedynie wniosek skarżącej o ustanowienie dla niej adwokata. Mając zaś na uwadze okoliczności wynikające ze złożonych przez nią oświadczeń stwierdzić należy, że wniosek ten jest zasadny, gdyż sfinansowanie przez skarżącą wydatków związanych ze skorzystaniem z usług zawodowego pełnomocnika byłoby dla niej znacznym obciążeniem, jako że ponoszone wydatki bytowe, pochłaniają znaczną część jej niewielkich dochodów. Z tego więc względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło