I SA/Rz 193/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie z dnia [...] lutego 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący w sprawie opisanej w sentencji niniejszego postanowienia wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podał, że dysponuje bardzo skromnymi środkami (1200 zł), które pozwalają zaspokoić jedynie podstawowe potrzeby skarżącego i jego rodziny. Skarżący jest bezrobotny, z wynagrodzenia żony pokrywane są opłaty za media, żywność, lekarstwa oraz koszty utrzymania studiującej córki. Problemy zdrowotne skarżącego uniemożliwiają mu podjęcie pracy zarobkowej. W takich okolicznościach konieczność uiszczenia opłat sądowych spowoduje uszczerbek w utrzymaniu skarżącego i jego rodziny. Skarżący podał, że miesięczne koszty utrzymania to ok. 600 zł. Resztę środków pieniężnych pochłaniają zakup żywności i utrzymanie córki na studiach. Referendarz sądowy, w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwana dalej P.p.s.a., wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnień dotyczących sytuacji materialnej, w tym m.in. o wyjaśnienie warunków mieszkaniowych (tytuł prawny do budynku/ lokalu, powierzchnia, rok budowy, liczba osób zamieszkałych, w przypadku wynajmu- podanie kosztów z nim związanych) i wyszczególnienie rodzaju wydatków i kwot pieniężnych związanych z kosztami utrzymania oraz przedłożenie kserokopii rachunków za dostarczane media: energię elektryczną, gaz, telefon, inne opłaty, o udzielenie informacji o ewentualnych dodatkach, zapomogach, pomocy w utrzymaniu od osób trzecich (rodzaj i wielkość pomocy), zarobkach z pracy dorywczej itp. i przedłożenie dokumentów wskazujących na trudną sytuację materialną (np. decyzje MOPS), zdrowotną itp., o przedłożenie wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych z ostatnich trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku, o przedłożenie odpisu zeznania podatkowego za 2010 r. (skarżącego/wspólnego małżonków lub żony, jeśli tylko ona się rozliczała) lub stosownego zaświadczenia z urzędu skarbowego, o podanie informacji o posiadanych środkach transportu (marka, model, rok produkcji), o przedłożenie zaświadczenia z właściwego urzędu pracy o statusie osoby bezrobotnej, o wyjaśnienie czy studiująca córka zamieszkuje poza domem i czy zarobkuje, pobiera stypendia itp. i w jakich wysokościach, o wyjaśnienie jaki charakter mają wyjazdy zagraniczne skarżącego, np. rodzinny, zarobkowy, turystyczny. Skarżący na wezwanie nie odpowiedział. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Z brzmienia art. 243 § 1 i art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. wynika, że właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W przypadku częściowego przyznania prawa pomocy - taki zakres pomocy określił we wniosku skarżący - prawo to może obejmować między innymi zwolnienie od opłat sądowych i wydatków. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym może nastąpić, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazane powyżej przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego (art. 199 P.p.s.a.), a zatem interesem wnioskodawcy jest wykazanie, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia to wyjątkowe traktowanie. W rozpoznawanej sprawie referendarz uznał, że skarżący nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wątpliwości wzbudza przede wszystkim to, czy faktycznie rodzina skarżącego utrzymuje się wyłącznie z wynagrodzenia za pracę jego żony w kwocie 1630 zł brutto w sytuacji, gdy jak wynika z wniosku zmuszona jest do ponoszenia dodatkowych kosztów w postaci wydatków na leki dla skarżącego oraz ponosi koszty utrzymania studiującej córki. Z akt sprawy wynika, że skarżący przebywał za granicą. Fakt ten, z braku wyjaśnień skarżącego, nasuwa przypuszczenia, że skarżący może tam zarobkować, co w takiej sytuacji nie odzwierciedla przedstawionej we wniosku sytuacji materialnej rodziny. Dodać należy, że rozpoznający sprawę referendarz sądowy lub sąd, nie mają obowiązku prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy, nie są mu znane wobec uchylania się strony od złożenia stosownych dokumentów i wyjaśnień. Taki brak współpracy musi spowodować niekorzystne konsekwencje dla wnioskodawcy w postaci odmowy przyznania prawa pomocy. Nie znajdując przesłanek do zastosowania wobec skarżącego instytucji prawa pomocy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.