I SA/Rz 193/13

PostanowienieWSA w Rzeszowie2013-06-17

Skład orzekający: Kazimierz Włoch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) z uwagi na brak środków na utrzymanie i prowadzenie postępowania sądowego?
Ratio decidendi
Sąd nie przyznał prawa pomocy, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób wiarygodny swojej trudnej sytuacji finansowej. Rozbieżności w jego oświadczeniach, niewyjaśnione źródła dochodów oraz wątpliwości co do przeznaczenia środków na koncie bankowym podważyły jego twierdzenia o braku środków na pokrycie kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący T.L. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zobowiązania w podatku od towarów i usług. Argumentował brak środków na utrzymanie i prowadzenie postępowania, wskazując na pobieranie przez żonę renty jako jedyne źródło utrzymania. W trakcie postępowania pojawiły się rozbieżności w jego oświadczeniach dotyczących sytuacji rodzinnej i finansowej, a także wątpliwości co do pochodzenia środków na jego koncie bankowym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Włoch po rozpoznaniu w dniu 17czerwca 2013 r. w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym wniosku T.L. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania w podatku od towarów i usług za II kwartał 2007 - postanawia – oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. WSA/post.1 - sentencja postanowienia T.L. - dalej zwany skarżącym – w sprawie ze skargi opisanej w sentencji niniejszego postanowienia wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując wniosek brakiem środków pieniężnych na bieżące utrzymanie i równocześnie na prowadzenie postępowania sądowego w ww. sprawie. Z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, a jedyne źródło utrzymania stanowi pobierana przez jego małżonkę renta w wysokości 1 300 zł brutto miesięcznie. Skarżący posiada status osoby bezrobotnej i do 13 stycznia 2013 r. pobierał zasiłek dla bezrobotnych 2013 r. Skarżący nie zadeklarował jakiegokolwiek majątku. Na wezwanie skarżący wyjaśnił (k. 26), że mieszka u syna (umowa najmu – k. 40), który pomaga mu finansowo, przedłożył kserokopie zeznań podatkowych za 2011 i 2012 r., wyciągów z rachunku bankowego za okres od 3.12.2012 do 28.02.2013 r., rachunków związanych z opłatami (mieszkanie- czynsz w wysokości 911,31 za trzy miesiące, telefon - ok 83 zł, energia elektryczna - ok 65 zł miesięcznie, gaz od 63,28 do 67,57 zł miesięcznie, woda, kanalizacja i wywóz odpadów od 85,19 zł). Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. I SA/Rz 193/13 odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skuteczne wniesienie środka prawnego w postaci sprzeciwu spowodowało, że postanowienie to utraciło moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym (art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.) Rozpoznając wniosek o prawo pomocy Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym (taki zakres wynika z wniosku skarżącego) następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji o jakiej mowa w powołanym przepisie. Instytucja prawa pomocy ma charakter nadzwyczajny i korzystanie z niej zawężone zostało do ścisłego kręgu osób najbardziej potrzebujących pomocy, tj. rzeczywiście ubogich, pozbawionych środków do życia bądź posiadających takie środki, ale w bardzo ograniczonym zakresie. Na wstępie wyjaśnić należy, że kolejny wniosek skarżącego z dnia 12 kwietnia 2013 r. (k.86) w tej samej sprawie, zakresie żądania i tej samej treści, podlega łącznemu rozpoznaniu wraz z wnioskiem wcześniejszym skarżącego. Na podstawie analizy wniosku, a przede wszystkim kierowanych na wezwanie przez skarżącego wyjaśnień, Sąd nie utwierdził się w przekonaniu, że skarżący faktycznie wymaga wsparcia w postaci przyznania mu zwolnienia od kosztów sądowych czy też w jakimkolwiek stopniu częściowego prawa pomocy. Wątpliwości co do wiarygodności wzbudzają rozbieżności w oświadczeniach skarżącego; raz oświadcza, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną i to jej świadczenie – emerytura (1353,83 zł na 1.03.2011 r.) zabezpiecza utrzymanie obojgu małżonkom, innym zaś razem wyjaśnia, że żona nie zamieszkuje wspólnie ze skarżącym, małżonkowie pozostają w faktycznej separacji, nie pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym. Nasuwa się więc oczywiste pytanie o źródło utrzymania skarżącego, skoro pozostaje on osobą bezrobotną, nie podał żadnych informacji, które wyjaśniałyby skąd czerpie środki na codzienne utrzymanie. Wątpliwości tych nie eliminuje to, że w wyjaśnieniach skarżący nadmienił wprawdzie, że pomaga mu finansowo syn, ale równocześnie nie podał szczegółów tej pomocy i co istotne deklarację pomocy ze strony syna, skarżący złożył w czasie, kiedy prowadził z żoną wspólne gospodarstwo domowe (k.26). Dodać w sprawie należy, że skarżący jako prowadzący działalność gospodarczą uzyskiwał wysokie przychody: za 2011 r. według PIT-36L była to kwota 447.053,17 zł (k.31). Niewiarygodne dla Sądu pozostają wyjaśnienia odnośnie dysponowania pieniędzmi na rachunku bankowym. Skarżący w sprzeciwie (k.102) tłumaczył, że środki pieniężne, które podjął ze swojego konta bankowego (4.200zł) już po wniesieniu skargi do sądu pochodziły z przyznanego mu zasiłku dla bezrobotnych i posłużyły do spłaty zaciągniętych zobowiązań zaciągniętych u syna, regulowania kosztów leczenia, opłat i wyżywienia. W takiej sytuacji pomoc finansowa syna oznaczałaby udzielanie ojcu pożyczek, w czasie gdy on sam dysponował środkami pieniężnymi, co pozostaje w sprzeczności z racjonalnym postępowaniem w takiej sytuacji, jeżeli postępowanie takie nie ma głębszych przyczyn - a takich w sprawie nie ujawniono. Co do analizy rachunku bankowego skarżącego, pojawia się wątpliwość jak wyjaśnić przelew środków na rachunek skarżącego pochodzący z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dot. finansowania przez Europejski Fundusz Rolniczy Gwarancji (EFRG) określonych działań, skoro skarżący utrzymuje, że nie jest beneficjentem środków pochodzących z programów dla rolnictwa i nie deklaruje własności lub dzierżawy nieruchomości o przeznaczeniu rolniczym. Zaznaczył, że nie znajduje żadnych dodatkowych istotnych dla sprawy informacji ponad te, które były już przez niego podawane. Konkludując, pomimo eksponowania przez skarżącego swojej sytuacji finansowej jako trudnej, wyjaśnienia skarżącego dla Sądu pozostają niewiarygodne i dlatego mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło