I SA/Rz 195/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska /spr./ Sędziowie WSA Grzegorz Panek WSA Tomasz Smoleń Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 maja 2014r. spraw ze skarg A. M. na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] maja 2013r. - nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego, - nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego - nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego - oddala skargi- I SA/Rz 195/14 Uzasadnienie Dyrektor Izby Celnej decyzjami z dnia [...] maja 2013r. nr: [...], [...], [...] umorzył postępowania odwoławcze w związku z odwołaniami wniesionymi przez A. M. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] lutego 2013r.: - nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie określenia kwoty podatku od towarów i usług w imporcie w związku z powstaniem długu celnego w procedurze tranzytu, - nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie uregulowania sytuacji prawnej towaru objętego procedurą tranzytu w związku z jego usunięciem spod dozoru celnego, - nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie określenia podatku akcyzowego w imporcie w związku z powstaniem długu celnego w procedurze tranzytu. W przedmiotowym postępowaniu decyzją z dnia [...] lutego 2013r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, uznając się organem niewłaściwym do prowadzenia postępowania w sprawie uregulowania sytuacji prawnej towaru objętego procedurą tranzytu na podstawie MRN [...] z uwagi na to, że ww. towar nie został przedstawiony w urzędzie celnym przeznaczenia tj. Oddział Celny w Korczowej i nie stwierdzono, żeby przesyłka znalazła się na terytorium Ukrainy, w związku z czym nie został wypełniony obowiązek głównego zobowiązanego, o którym mowa w art. 92 WKC. Wobec powyższego, Naczelnik Urzędu Celnego stwierdził, że właściwym do prowadzenia postępowania w sprawie uregulowania sytuacji prawnej towaru objętego w Oddziale Celnym w L. procedurą tranzytu według MRN [...] z dnia 18 października 2011r., jest Naczelnik Urzędu Celnego. Konsekwencją powyższego rozstrzygnięcia było wydanie przez Naczelnika Urzędu Celnego w dniu [...] lutego 2013r. decyzji nr [...] umarzających postępowanie w sprawie określenia kwoty podatku od towarów i usług w imporcie w związku z powstaniem długu celnego w procedurze tranzytu oraz nr [...] umarzającej postępowanie w sprawie określenia podatku akcyzowego w imporcie w związku z powstaniem długu celnego w procedurze tranzytu. W rozstrzygnięciach tych organ wskazał, że z uwagi na umorzenie postępowania celnego, w spawach tych nie powstało zobowiązanie podatkowe. Od powyższych decyzji A. M. wniosła odwołania do Dyrektora Izby Celnej, który powołanymi na wstępie decyzjami umorzył postępowania odwoławcze. Organ II instancji wskazał, że przedmiotowe postępowanie było prowadzone wobec podmiotu "A" Sp. z o.o. w P. jako głównego zobowiązanego w procedurze tranzytu, którego uprawnienia i obowiązki wynikały z przepisu prawa materialnego – art. 92 i art. 96 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (rozporządzenie Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19 października 1992r., str. 1, z poźn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 2, t.4, str. 307, z późn. zm.) – dalej: WKC. Organ odwoławczy wyjaśnił, że stosownie do art. 92 WKC procedura tranzytu zewnętrznego zostanie zakończona, a obowiązki zobowiązanego spełnione, gdy towary objęte tą procedurą i właściwe dokumenty zostaną przedstawione, zgodnie z przepisami tej procedury, w urzędzie celnym przeznaczenia. Zgodnie z art. 96 ust. 1 WKC główny zobowiązany jest uprawniony do korzystania z procedury wspólnotowego tranzytu zewnętrznego, którego obowiązki z tego tytułu polegają na: przedstawieniu w wyznaczonym terminie w urzędzie celnym przeznaczenia towarów w nienaruszonym stanie i z zachowaniem środków zastosowanych przez organy celne w celu zapewnienia tożsamości towarów oraz przestrzeganiu przepisów procedury tranzytu wspólnotowego. W ocenie organu odwoławczego, wykonanie powyższych uprawnień i obowiązków głównego zobowiązanego nie wiązało się z działalnością firmy "B" A. M. z racji prowadzenia przez ten podmiot magazynu czasowego składowania, po składowaniu w którym towary zostały nadane do powrotnego wywozu poza obszar celny Unii Europejskiej pod procedurą tranzytu. Mając na uwadze powyższe, organ II instancji podnosząc, że w rozumieniu art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej status strony ma tylko ten podmiot, którego własny interes prawny, obowiązek lub uprawnienie, wynika z normy prawa materialnego i konkretyzuje się w danym postępowaniu podatkowym, uznał, że A. M. nie jest stroną postępowań zakończonych zaskarżonymi decyzjami i w konsekwencji, złożone przez nią odwołania nie mogą być skutecznie rozpoznane. Mając na uwadze powyższe, organ II instancji umorzył postępowania odwoławcze na podstawie art. 233 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Na decyzje organu odwoławczego A. M. (dalej: skarżąca) złożyła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wnosząc o uchylenie zaskarżonych decyzji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Zaskarżonym rozstrzygnięciom skarżąca zarzuciła błędne ustalenie, że nie ma ona interesu prawnego w treści zapadłych rozstrzygnięć. W uzasadnieniu skarg skarżąca podniosła, że działając jako "B" zleciła udzielenie zabezpieczenia gwarancyjnego na wywóz przedmiotowego towaru na terytorium Ukrainy głównemu zobowiązanemu – firmie "A". W ocenie skarżącej, posiada ona interes prawny w sposobie rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, bowiem rozstrzygnięcie niekorzystne dla firmy "A", ·w dalszej kolejności wygeneruje dla skarżącej negatywne skutki, określone w umowie, na podstawie której podmiotowi temu przysługuje regres względem skarżącej w razie jakichkolwiek konsekwencji finansowych i prawnych związanych z dokonanym wywozem. W odpowiedzi na skargi organ odwoławczy podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach i wniósł o oddalenie skarg. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) - dalej: P.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Skarga jest niezasadna. Istotą sporu w niniejszej sprawie jest ocena, czy skarżąca była legitymowana do wniesienia odwołań od decyzji wydanych przez Naczelnika Urzędu Celnego w dniu [...] lutego 2013r. Stosownie do art. 220 § 1 Ordynacji podatkowej podmiotem uprawnionym do wniesienia odwołania jest strona postępowania. Pojęcie strony postępowania podatkowego zdefiniowane zostało w art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie, z którym jest nią podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoby trzecie, o których mowa w art. 110-117a, które z uwagi na swój interes prawny żądają czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy. Z ww. przepisu wynika, że przyjęta w nim konstrukcja strony została oparta na interesie prawnym. W literaturze przyjmuje się, iż interes prawny to interes wynikający z prawa materialnego, zgodny z tym prawem i chroniony przez to prawo. Nie może być wywodzony z faktu istnienia pewnego aktu prawnego czy instytucji prawnej, lecz powinien się opierać na konkretnej normie prawa materialnego, z której płyną dla danego podmiotu indywidualne prawa lub obowiązki wymagające do ich konkretyzacji wydania decyzji. Chodzi tu przy tym o bezpośredni związek między sytuacją prawną tego podmiotu, a normą prawa materialnego. Oznacza to, że osoba, której interes prawny nie wynika z przepisu materialnego prawa podatkowego, nie ma statusu strony. Nie ulega zatem wątpliwości, że o tym, czy i kto posiada interes prawny, można orzec wyłącznie na podstawie analizy właściwych norm materialnoprawnych, a interes prawny każdorazowo winien wynikać z konkretnej normy prawa materialnego i odnosić się do określonego stanu faktycznego (por. wyrok NSA z 17 października 2008r. o sygn. akt I GSK 1141/07, LexPolonica nr 2504283). W niniejszej sprawie bezsporne jest, że postępowanie prowadzone przez organ I instancji zostało wszczęte wobec "A" Sp. z o.o., jako głównego zobowiązanego w procedurze tranzytu - w związku z brakiem potwierdzenia zakończenia procedury tranzytu (postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] grudnia 2012r.). Przeprowadzone postępowanie wykazało, że towar objęty procedurą tranzytu nie został przedstawiony w Urzędzie Celnym przeznaczenia tj. w K., dlatego Naczelnik Urzędu Celnego nie był właściwy do prowadzenia postępowania w procedurze uregulowania sytuacji towaru, który został objęty tą procedurą w Oddziale Celnym w L., czyli w obszarze właściwości Naczelnika Urzędu Celnego. Stosownie do przepisów art. 96, art. 203 i art. 213 WKC dług celny może obciążać nie tylko głównego zobowiązanego, ale też inne osoby (m.in. osobę zobowiązaną do wykonania obowiązków wynikających z czasowego składowania towarów), a ich odpowiedzialność jest solidarna. Obowiązkiem organu celnego jest ustalenie pełnego kręgu dłużników zobowiązanych do uregulowania długu celnego, jednakże ustaleń tych powinien dokonać właściwy organ. Stwierdzenie przez organ, który wszczął postępowanie, że jest niewłaściwy w sprawie, zobowiązywało go do zaprzestania prowadzenia czynności zmierzających do merytorycznego zakończenia postępowania i przekazania sprawy do prowadzenia przez organ właściwy. Tak też stało się w niniejszej sprawie, co oznacza, że Naczelnik Urzędu Celnego jako właściwy organ podejmie czynności związane z merytorycznym rozpatrzeniem sprawy, w tym z ustaleniem pełnego kręgu dłużników. Nie została zatem zamknięta droga do zgłaszania się ewentualnych osób zainteresowanych uczestnictwem w tej sprawie. Sąd nie kwestionuje, że skarżąca może zostać w efekcie postępowania merytorycznego uznana za stronę, jednakże w postępowaniu prowadzonym przed Naczelnikiem Urzędu Celnego skarżąca nie była stroną. Sam fakt wysłania do niej (do jej pełnomocnika) decyzji organu I instancji z adnotacją "do wiadomości", nie wykreował jej uprawnienia do złożenia odwołania od tej decyzji, które zgodnie z art. 220 § 1 Ordynacji podatkowej przysługuje stronie. W świetle zarzutów skargi należy również podkreślić, że rozstrzygnięcie organu I instancji nie miało charakteru merytorycznego, na stronę nie zostały nałożone żadne obowiązki, a co za tym idzie odpowiedzialność za dług celny i podatki nie mogły być przedmiotem regresu wobec skarżącej. Trzeba też wskazać, że w aktach sprawy brak umowy dotyczącej zlecenia udzielenia zabezpieczenia gwarancyjnego, z której skarżąca wywodzi swój interes prawny. W konsekwencji Sąd nie może ustosunkować się do podnoszonych w skardze okoliczności, które według skarżącej świadczą o istnieniu po jej stronie interesu prawnego w przedmiotowym postępowaniu. W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, brak jest podstaw do uznania skarżącej za podmiot uprawniony do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Należy zwrócić uwagę na fakt, że wprawdzie forma rozstrzygnięcia organu II instancji nie jest prawidłowa, gdyż stosownie do art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej uznając, że skarżąca nie ma legitymacji do wniesienia odwołania, organ powinien stwierdzić niedopuszczalność odwołania, zamiast umarzać postępowanie, jednakże, w ocenie Sądu, to uchybienie proceduralne nie miało wpływu na wynik sprawy, dlatego nie uzasadniało uchylenia zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy, Sąd nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak sentencji.