I SA/Rz 197/16

PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-05-05

Skład orzekający: Jacek Boratyn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Skarżąca nie wykazała przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ jej oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym były niepełne, wybiórcze i niewiarygodne. Brak było udokumentowania wydatków, kompleksowego przedstawienia sytuacji materialnej i dochodów, a także wyjaśnienia rozbieżności między deklarowanymi stratami męża a prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Suma miesięcznych wydatków przewyższała deklarowane dochody, a brak było wyjaśnienia pochodzenia brakujących środków.
Stan faktyczny
Skarżąca G. C. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od wpisu od skargi, w sprawie dotyczącej określenia zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług oraz orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe zlikwidowanej spółki. Skarżąca złożyła oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, wskazując na dochody z emerytury i wynagrodzenia córki, posiadany dom i nieruchomość rolną, a także wysokie miesięczne wydatki. Sąd wezwał do uzupełnienia oświadczenia, jednak skarżąca nie przedstawiła kompleksowych informacji, a jej oświadczenia okazały się niepełne i niewiarygodne.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2016 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku G. C. o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od wpisu od skargi, w sprawie ze skargi G. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) czerwca 2015 r., nr (...), w przedmiocie określenia zobowiązań podatkowych zlikwidowanej spółki jawnej, z tytułu podatku od towarów i usług, za okres od września 2011 r. do stycznia 2012 r., a także orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącej, wraz z innymi wspólnikami, za zaległości podatkowe spółki z tego tytułu, a także odsetki za zwłokę - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca wystąpiła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi. W złożonym, na urzędowym formularzu, oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, dwiema pełnoletnimi córkami i wnukiem. Dochody wszystkich wspólnie gospodarujących osób (całego gospodarstwa domowego) obejmują emeryturę skarżącej, wynoszącą 1 100 zł miesięcznie, a także wynagrodzenie za pracę jednej z córek, w wysokości ok. 2 200 zł miesięcznie. Maż skarżącej, prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą, w formie spółki jawnej, zgodnie z oświadczeniem, nie osiąga żadnych dochodów, gdyż działalność ta generuje jedynie straty. Deklarując składniki posiadanego majątku skarżąca wymieniła następujące przedmioty: dom o pow. ok. 200 m2, nieruchomość rolną o pow. 0,45 ha, której wartość wynosi 40 000 zł. Jeżeli chodzi o ponoszone wydatki, to skarżąca podała, że jej opłaty za energię elektryczną wynoszą ok. 450 zł miesięcznie, za gaz 700 zł miesięcznie, za wodę i kanalizację 100 zł miesięcznie. W związku z niepełnym oraz niejasnym oświadczeniem o stanie rodzinnym i majątkowym, zarządzeniem z dnia 8 kwietnia 2016 r., wezwano skarżącą do złożenie dodatkowego oświadczenia, między innymi poprzez precyzyjne określenie wysokości ponoszonych wydatków, przedłożenie kopii zeznań podatkowych za 2015 r., a także podanie informacji odnośnie zaciągniętych kredytów. W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie skarżąca podała jedynie, że podobnie jak mąż, nie posiada żadnych rachunków bankowych, rachunków kart kredytowych, pojazdów mechanicznych, a suma jej miesięcznych wydatków wynosi 1 250 zł (w tym samym oświadczeniu same tylko wydatki na żywność, odzież i środki czystości określone zostały na 980 zł), dodała też, że nie składała zeznań podatkowych za 2015 r., stąd przedkłada te za rok 2014. Jeżeli chodzi o zobowiązania kredytowe, to skarżąca wyjaśniła, że wynoszą one 300 000 zł, a miesięczna rata z tytułu ich spłaty to 3 000 zł. Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 500 zł. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie okoliczności o których wyżej mowa obciąża w całości wnioskodawcę i powinno polegać na złożeniu jasnego, pełnego i wiarygodnego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, a także współdziałaniu z sądem, w zakresie wyjaśnienia wynikłych w tym zakresie wątpliwości. Mając na uwadze powyższe wymogi, w kontekście okoliczności wynikających ze złożonych przez skarżącą oświadczeń stwierdzić należy, że brak jej podstaw do przyznania jej prawa pomocy, ponieważ przedmiotowe oświadczenia są niepełne, wybiórcze, a przede wszystkim niewiarygodne. I tak skarżąca, pomimo wezwania, nie udokumentowała ponoszonych wydatków, nie przedstawiła też w sposób kompleksowy swojej sytuacji materialnej i dochodów, podobnie jak i sytuacji pozostałych, wspólnie z nią gospodarujących osób, a zwłaszcza męża, powołując się na to, że jego działalność generuje jedynie straty. Tymczasem straty w rozumieniu przepisów podatkowych nie można utożsamiać z rzeczywistym wynikiem finansowym danego przedsięwzięcia gospodarczego, gdyż stanowi ona jedynie różnicę pomiędzy kwotą przychodów, a kosztami ich uzyskania, odzwierciedlającymi między innymi poczynione inwestycje czy też odpisy amortyzacyjne. Trudno też przyjąć, mając na uwadze zasady logicznego rozumowania, że mąż skarżącej prowadzi działalność przynoszącą mu jedynie straty, a więc uszczuplając własny majątek. W tym zakresie oświadczenie skarżącej nie może być uznane za wiarygodne. Przeciwko wiarygodności oświadczenia skarżącej przemawia również to, że suma miesięcznych wydatków w jej gospodarstwie domowym (obejmująca również wydatki na spłatę kredytu) przewyższa wartość deklarowanych dochodów). Brak jest zaś wyjaśnienia skąd pochodzą brakujące środki. Tak więc odmowa współdziałania skarżącej, w zakresie ustalenia jej sytuacji majątkowej, a także przedstawianie informacji nie znajdujących potwierdzenia w jakichkolwiek, aktualnych dokumentach, nie pozwala przyjąć, że wykazała ona spełnienie przez siebie przesłanek uzyskania wsparcia ze środków publicznych – w postaci prawa pomocy. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło