I SA/Rz 198/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska WSA Kazimierz Włoch /spr./ Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 czerwca 2014r. sprawy ze skarg P. K. i R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011r. - oddala skargi- Decyzją z [...] grudnia 2013r. nr SKO. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. po rozpoznaniu odwołania D.M. od decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] stycznia 2013r. nr [...] w sprawie ustalenia P.K.,R.K., S.S., D. M. podatku od nieruchomości na 2011r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Prezydent Miasta R. wyżej opisaną decyzją ustalił P.K., R. K., S. S., D. M. wysokość podatku od nieruchomości za 2011r. w kwocie 144 zł. od gruntu o powierzchni 0,1732 ha, położonego w obrębie 221- Słocina jedn. rej. G.2377, będącego współwłasnością tych osób. W toku przeprowadzonego postępowania ustalono, że oprócz wyżej wymienionych osób jest jeszcze 79 współwłaścicieli działki nr [...] w obrębie 221, jednakże w toku przeprowadzonych czynności wyjaśniających nie uzyskano żadnych informacji mających wpływ na określenie kręgu współwłaścicieli. Na podstawie informacji uzyskanych z ewidencji ludności ustalono dane dotyczące tylko jednej żyjącej osoby tj. D. M. będącej współwłaścicielem ww. nieruchomości, której zostało dosłane postanowienie o wszczęciu postępowania za 2011r. Pismami (znak: [...]) z dnia 13-01-2012 r. Prezydent Miasta R. zwrócił się do Urzędu Gminy K. oraz do Urzędu Stanu Cywilnego w R. z prośbą o przesłanie kserokopii aktów zgonów współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości jednakże zarówno Urząd Gminy K. jak i Urząd Stanu Cywilnego w R. w odpowiedzi na wniosek poinformowały, że ze względu na brak danych osobowych takich jak imiona rodziców, daty urodzenia, zgonów, adresów nie są w stanie jednoznacznie określić osób. W dniu 23-08-2012 r. pismem (znak: [...]), Prezydent Miasta R. zwrócił się do Sądu Rejonowego w R. z wnioskiem o ustanowienie przedstawiciela dla osób nieznanych z miejsca pobytu a będących współwłaścicielami przedmiotowej działki, jednakże zarządzeniem z dnia 25-10-2012 r. Sąd Rejonowy w R. Wydział III Rodzinny zwrócił wnioski o ustanowienie kuratora z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych złożonych wniosków tj. niepodanie pełnych danych osobowych i adresowych osób nieobecnych. W tej sytuacji Prezydent Miasta R., uznając wymienione wyżej osoby za podatników w rozumieniu przepisu art. 226 Ordynacji Podatkowej, decyzją z dnia 29 stycznia 2013r. ustalił dla P.K., R.K., D.M. i S.S. podatek od nieruchomości na 2011r. Od decyzji tej odwołanie wniosła D.M.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., po rozpatrzeniu przedmiotowego odwołania stwierdziło, że przy ustalaniu zobowiązania pieniężnego na 2011r. organ I instancji w sposób prawidłowy oparł się na danych zawartych w informacji z rejestru gruntów, które mają walor dokumentu urzędowego i zgodnie z przepisem art. 194 Op. stanowią dowód tego co zostało w nich stwierdzone, w związku z czym organ ma obowiązek uwzględniać je w postępowaniu podatkowym. Ponieważ z ewidencji gruntów i budynków wynika, że D.M. jest współwłaścicielką przedmiotowego gruntu, zaskarżona decyzja słusznie została w stosunku do niej skierowana. Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyższą decyzję wnieśli D. M., P. K. i R. K.. Wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji zarzucili, iż została ona wydana z rażącym naruszeniem przepisu art. 3 ust 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. 122, art. 123§1, art. 133§1 i art. 187 Ordynacji Podatkowej, poprzez przeprowadzenie postepowania i wydanie decyzji ustalającej wymiar zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości jedynie wobec niektórych współwłaścicieli nieruchomości, bez należytego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy i ustalenia kręgu podatników. W treści skargi strony zarzuciły też naruszenie przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 120 , art. 121, art. 207§1 art. 210§1 pkt 5 , art. 233 §1 pkt 1 i art. 233§2 Ordynacji Podatkowej, poprzez zaniechanie uchylenia zaskarżonej decyzji pomimo istnienia ku temu podstawy tj. braku wskazania w sentencji decyzji organu I instancji przedmiotu opodatkowania. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, iż obowiązkiem organu orzekającego w przedmiocie podatku od nieruchomości jest ustalenie wszystkich osób podlegających obowiązkowi podatkowemu tj. wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, oraz przeprowadzenie postępowania podatkowego z udziałem wszystkich zobowiązanych, a także wydanie decyzji w stosunku do wszystkich współwłaścicieli. Zarzucili, że w zakresie możliwości organu leżało ustalenie tożsamości wszystkich zobowiązanych, gdyż przedmiotowa nieruchomość będąca drogą dojazdową do nieruchomości sąsiednich powstała z wydzielenia części gruntu z działek bezpośrednio sąsiadujących z drogą - wobec czego w gestii organu jest odnalezienie obecnych właścicieli sąsiednich działek. Skarżący zakwestionowali też celowość działań organu polegających na kierowaniu wniosków o wyznaczenie kuratora dla osoby nie znanej z miejsca pobytu, gdyż zdaniem stron właściwe było raczej ustalenie następców prawnych osób nieżyjących. Skarga D. M. została odrzucona z powodu wniesienia jej z uchybieniem terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje: W myśl przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), kontrola administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne przeprowadzana jest pod względem zgodności zaskarżonych orzeczeń z prawem. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153 poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej ppsa., zaskarżone decyzje czy postanowienia podlegają uchyleniu tylko w sytuacji naruszenia prawa mającego lub mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy tak rozumianej kognicji sądu, przedmiotowa skarga jest bezzasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W przedmiotowej sprawie organy podatkowe dokonały prawidłowego ustalenia stanu faktycznego jak i jego oceny prawnej. Zgodnie z treścią art. 3 ust 1 pkt. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. Nr 9 poz.84 z 2002r.- t.j. ze zm.- dalej ustawa o p.o.l.) podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, zgodnie natomiast z jego ust.4 jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z wyjątkiem niemającym zastosowania w przedmiotowej sprawie. Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997roku - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137 poz. 926 ze zm. – dalej OP.) obowiązkiem podatkowym jest wynikająca z ustaw podatkowych nieskonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach. Skonkretyzowanie obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości od osób fizycznych następuje dopiero na skutek ustalenia zobowiązania podatkowego zgodnie z przepisami art. 21 §1 pkt 2 OP. Natomiast zgodnie z art. 92 § 1 OP. jeżeli, zgodnie z ustawami podatkowymi, podatnicy ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe, a zobowiązania te powstają w sposób przewidziany w art.21§1 pkt 2, odpowiedzialnymi solidarnie są podatnicy, którym doręczono decyzję ustalającą wysokość podatku. Z treści powyższych przepisów jednoznacznie wynika, że podatek określa się ogólnie od całości nieruchomości. Istota solidarnego obowiązku podatkowego sprowadza się do tego, że ciąży on na wszystkich współwłaścicielach, którzy mogą zostać zobowiązani do płacenia podatku od nieruchomości wspólnej, ale zapłacenie całego podatku przez jednego lub kilku z nich powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego w stosunku do wszystkich. Z faktu solidarności obowiązku podatkowego ujętego w art. 3 ust 4 ustawy o p.o.l. wywieść należy uprawnienie organu podatkowego do konkretyzacji normy prawno - podatkowej poprzez określenie zobowiązania podatkowego zgodnie z istotą solidarności ujętą w przepisie art. 366 § 1 k.c. tj. w stosunku do wszystkich obowiązanych łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna. Organ podatkowy ustalając zatem na podstawie art. 92 § 1 pkt 2 OP. zobowiązanie podatkowe w stosunku do niektórych tylko współwłaścicieli nieruchomości, korzysta jedynie z ustawowego uprawnienia wierzyciela podatkowego, zgodnie z zawartym w przedmiotowym akcie prawnym odesłaniem do zasady solidarności zobowiązań ujętej w Kodeksie Cywilnym. Organ ma wobec tego prawo ustalić zobowiązanie podatkowe tj. skonkretyzować ciążący na wszystkich współwłaścicielach obowiązek podatkowy - w stosunku do wszystkich, lub niektórych tylko współwłaścicieli. Sąd w obecnym składzie podziela prezentowany w orzecznictwie i literaturze przedmiotu pogląd, że z uwagi na specyfikę prawa podatkowego do solidarności zobowiązań podatkowych nie można wprost zastosować wszystkich zasad obowiązujących na gruncie prawa cywilnego i zgadza się z twierdzeniem, że wybór organu podatkowego nie może być arbitralny i dowolny, a organ podatkowy przed ustaleniem zobowiązania podatkowego konkretnym osobom, winien dołożyć wszelkich starań w celu ustalenia tożsamości wszystkich właścicieli nieruchomości, na których ciąży obowiązek podatkowy, a w miarę możliwości przeprowadzić postepowanie podatkowe z udziałem wszystkich współwłaścicieli. W sytuacji jednak gdy, przy zachowaniu należytej staranności, przedsięwzięte środki nie doprowadziły do efektywnego ustalenia kręgu podatników - może zrealizować uprawnienie do ustalenia zobowiązania podatkowego jedynie wobec osób, których tożsamość udało się ustalić w toku postepowania. Wobec powyższego, w przedmiotowej sprawie ustalenie przez organ podatkowy zobowiązania podatkowego jedynie w stosunku do kilku współwłaścicieli nieruchomości wspólnej z pominięciem pozostałych, w ocenie Sądu, nie narusza obowiązujących przepisów prawa. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 3 ust 4 ustawy o p.o.l. oraz art. 92 § 1 OP orzekł jak w sentencji.