I SA/Rz 20/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Andrzej Tokarz po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku GK o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skarg GK na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w [.] z dnia [.] listopada 2015 r.: - nr [.] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2011 r. - nr IS [.] w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 2011 r. - p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy. W dniu 8 stycznia 2018 r. wpłynął do Sądu wniosek GK o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, który uzupełniono na wezwanie. W dniu 7 lutego 2018 r. wpłynął do Sadu kolejny podpisany formularz PPF opatrzony, podobnie jak dwa poprzednie, datą 5 stycznia 2018 r. Wnioski te podlegały więc wspólnemu rozpoznaniu. Zostały one zgłoszone w związku z wezwaniami z dnia 14 grudnia 2017 r. do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł od zażalenia (pismo z dnia 16 stycznia 2017 r.) na postanowienie tut. Sądu z dnia 29 grudnia 2016 r. w kwocie 100 zł oraz do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 14 października 2016 r. poprzez uiszczenie 100 zł tytułem opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W założonym na urzędowych formularzach PPF i dodatkowym oświadczeniu skarżący podał, że niniejsza sprawa jest jedną z 10 i nie ma środków na pokrycie opłaty kancelaryjnej. Oboje z żoną osiągają dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w spółce L. sp. z o.o. w [.] w kwotach po 500 zł miesięcznie (ale nie mają możliwości przedstawienia zaświadczeń o zarobkach), a prowadzone są przeciwko nim liczne postępowania egzekucyjne. Na utrzymaniu mają dwójkę dzieci. Jedyny majątek, jaki zadeklarował, to 1/2 udziału we współwłasności nieruchomości położonej w [.] przy ul. [.] 3, zabudowanej domem o pow. 55 m2. Nieruchomość obciążona jest hipoteką. Innego majątku rodzina nie posiada. Na żywność przeznaczają 600 zł (wraz z lekami i środkami czystości 700 zł), media 200 zł, ubrania dla całej rodziny 100 zł, wydatki związane ze szkołą dzieci 100 zł, z zajmowanym mieszkaniem 400 zł, w tym 300 zł na media. Zajmowane przez niego i rodzinę mieszkanie w [.] zostało im udostępnione za darmo przez członków rodziny, przez BM, która jest w posiadaniu rachunków związanych z jego utrzymaniem, dlatego nie jest w stanie ich przedstawić. Lokal w [.] nie nadaje się do zamieszkania, a tylko w [.] mogą znaleźć zatrudnienie w branży. Nie posiadają pojazdów mechanicznych, żadnych rachunków bankowych i kart kredytowych. Po fiasku działalności gospodarczej pozostały mu znaczące długi. Ze względu na liczne zobowiązania nie jest w stanie przedstawić ich wykazu. Rodzina nie korzysta jednak z pomocy społecznej, nie są z żoną zarejestrowani w urzędzie pracy. Oświadczył również, że korespondencja nadawana w [.] jest wysyłana przez koleżankę z pracy, która nadaje pocztę w tej miejscowości i korzysta przy tym z jej uprzejmości, zaś poza [.] wyjeżdża ze znajomymi mieszkającymi poza miastem. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) zwanej dalej: "Ppsa", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z uwagi jednak na to, że rozpoznawany wniosek jest kolejnym zgłoszonym w toku postępowania, na uwadze należało mieć także dyspozycję art. 165 Ppsa. Zgodnie z nim, postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Tak więc aktualnie ocenie podlegało to, czy od 28 listopada 2016 r. w sytuacji wnioskodawcy nastąpiły na tyle istotne zmiany, które uzasadniałyby zmianę wcześniejszego orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy. W ocenie referendarza sądowego wnioskodawca zmian takich, w kontekście art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa, nie wykazał. Aktualnie deklarowana sytuacja rodzinna w istocie nie różni się od ocenianej poprzednio kiedy uznano, że wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie, a orzeczenie referendarza zostało utrzymane w mocy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 4 stycznia 2017 r. W dalszym ciągu wnioskodawca pozostaje bez majątku, nie licząc udziału w nieruchomości w [.], dochód rodziny wynosić ma obecnie 1000 zł, wcześniej niewiele więcej. Nadal mają korzystać z mieszkania w [.], za które mają nie ponosić wydatków. Posiadają długi, toczą się przeciwko nim postępowania egzekucyjne. Dzieci chodzą do szkoły. Przede wszystkim jednak ich rzeczywista sytuacja materialno-bytowa nie została ujawniona zgodnie ze stanem rzeczywistym. Aktualnie wnioskodawca wezwany został do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł od zażalenia. Ciąży na nim także prawomocnie ustalona opłata kancelaryjna w kwocie 100 zł, co do której obecne postępowanie w przedmiocie prawa pomocy nie może już być skuteczne, ponieważ instytucja ta działać może tylko na przyszłość. Wnioskodawca nie wykazał, że poniesienie wydatku w kwocie 100 zł może odbyć się z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla niego i rodziny. Złożone oświadczenie jest w znacznej mierze niewiarygodne, a deklarowane wydatki przewyższają ujawniony dochód i nie wiadomo, z jakiego źródła są one pokrywane. Nie przedłożył także rachunków dotyczących opłat zamieszkiwanego lokalu w [.]. Trudno zaś zaaprobować, że w czasach, kiedy minimalne wynagrodzenie za pracę, określone na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2017 r. poz. 847), wynosi 2100 zł brutto wraz z żoną od dłuższego czasu pozostają w zatrudnieniu na 1/4 etatu, osiągając wynagrodzenie po zaledwie 500 zł, mając przy tym na utrzymaniu dwójkę małoletnich dzieci. Oznaczałoby to bowiem działanie na własną szkodę i niewykorzystywanie wszystkich swoich możliwości w celu polepszenia deklarowanej ciężkiej sytuacji materialno-bytowej rodziny. Wnioskodawca, który w przeszłości był dość przedsiębiorczą osobą prowadzącą działalność gospodarczą, zaprzeczył zaś, aby rodzina korzystała z pomocy społecznej. Jest to o tyle zastanawiające, że przy deklarowanym dochodzie rodziny spełnia ona kryteria dochodowe określone m.in. w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1769), ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1952), ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 180), czy ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2017 r. poz. 1851). Ze świadczeń tych mógłby korzystać bez większego wysiłku, ponieważ pomoc taka ma charakter bezzwrotny i nieodpłatny, co z kolei znacząco i w krótkim czasie polepszyłoby deklarowany byt rodziny, zwłaszcza że na żywność mają przeznaczać zaledwie około 5 zł dziennie na osobę. Wnioskodawca mógłby również wynająć dom w [.] albo zbyć udział w tej nieruchomości, skoro rodzina z niej nie korzysta ani nie czerpie dochodu. Gdyby zaś przyjąć oświadczenie skarżącego jako prawdziwe, to należałoby stwierdzić, że rodzina cierpi dotkliwy głód i biedę, a dobro małoletnich dzieci jest istotnie zagrożone. Jednak stan taki z pewnością, albo zmusiłby ich do skorzystania z pomocy społecznej (choćby w formie programów dożywiania), albo osoby postronne skłonił do zawiadomienia instytucji publicznych, aby udzieliły im wsparcia instytucjonalnego. Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 165 Ppsa, odmówiłem przyznania skarżącemu prawa pomocy wobec niewykazania przez niego przesłanek z powołanych przepisów.