I SA/Rz 200/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Serafin-Kosowska po rozpoznaniu w dniu 22 września 2011 r. w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym wniosku J. D. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) lutego 2011 r. Nr (...), Nr (...), w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 i 2006 rok - postanawia – odmówić zmiany postanowień referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 26 maja 2011 r. sygn. I SA/Rz 200/11 oraz I SA/Rz 201/11. Wyrokiem z dnia 12 lipca 2011 r., sygn. I SA/Rz 200/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargi J. D. (dalej: skarżąca) na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) lutego 2011 r. nr (...) i nr (...). Dodać należy, że na rozprawie Sąd postanowił połączyć do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy oznaczone sygnaturami akt I SA/Rz 200/11, I SA/Rz 201/11i prowadzić je pod sygnaturą I SA/Rz 200/11. Na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł od wniesionej skargi kasacyjnej, pełnomocnik skarżącej doradca podatkowy, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W uzasadnieniu podał, że skarżąca dysponuje bardzo skromnym dochodem w wysokości najniższego krajowego wynagrodzenia, a jej mąż uzyskuje dochód w wysokości 700 zł brutto, dwoje dzieci podlega obowiązkowi szkolnemu, a najstarsza córka studiuje. Posiadane środki pieniężne w całości pochłaniane są przez bieżące wydatki, do których należą czynsz za wynajem mieszkania (300 zł), zakup żywności i inne niezbędne artykuły. Skarżąca nie posiada żadnych oszczędności, nie była w stanie przygotować się na opłatę w tej wysokości. We wniosku dodano, że majątek skarżącej został zabezpieczony przez organ podatkowy – naczelnika urzędu skarbowego, zaś najstarsza córka jest udziałowcem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i jest zatrudniona w wymiarze ½ etatu za wynagrodzeniem w wysokości 800 zł brutto. Nieodzownym jest w tym miejscu zaznaczenie, że w sprawie postanowieniami z dnia 26 maja 2011r., sygn. I SA/Rz 200/11 i I SA/Rz 201/11 referendarz sądowy, rozpoznając wnioski skarżącej z dnia 19 kwietnia 2011 r. o zwolnienie od kosztów sądowych, czyli w takim samym zakresie jak rozpoznawany obecnie, odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Do rozpoznania pozostaje kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy z dnia 12 września 2011 r., w którym zgłoszono ponownie żądanie zwolnienia od kosztów sądowych. Dane i informacje w nim zawarte są zgodne z treścią wniosków rozpoznanych już przez referendarza sądowego, od których wnioskodawczyni nie wniosła środka zaskarżenie i tym samym postanowienia te (I SA/Rz 200/11 i I SA/Rz 201/11) uzyskały status prawomocnych orzeczeń sądu. Należy dodać, że w sprawach tych skarżąca uiściła wpis sądowy od skarg, jeszcze przed wydaniem postanowień w przedmiocie prawa pomocy, uiściła także opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym na skutek zgłoszonego żądania. Treść obu wniosków, dane o sytuacji materialnej i majątkowej, w tym użyte w nich sformułowania językowe są identyczne, wręcz nie różnią się od siebie. W rozpoznawanym wniosku nie wskazano jakichkolwiek zmian w sytuacji życiowej i majątkowej skarżącej, czegokolwiek co świadczyłoby o jej zmianie bądź pogorszeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W rozpoznawanej sprawie wniosek skarżącej jest kolejnym wnioskiem o prawo pomocy o takim samym zakresie. Powtórzyć należy, iż poprzednie zostały rozpatrzone negatywnie przez referendarza sądowego i co istotne, od przedmiotowych postanowień nie wniesiono sprzeciwu, a w konsekwencji spowodowało to, że orzeczenia te stały się prawomocnymi orzeczeniami sądu. W myśl art. 164 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej w skrócie zwanej P.p.s.a., postanowienie wydane na posiedzeniu niejawnym wiąże od chwili, w której zostało podpisane wraz z uzasadnieniem. Związanie sądu wydanym przez siebie postanowieniem polega na tym, że nie może być ono uchylone lub zmienione przez ten sam sąd, jeśli przepis szczególny nie stanowi inaczej (por. Jan Paweł Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, str. 352). Postanowienia w sprawie prawa pomocy należą do postanowień niekończących postępowania w sprawie, które mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne (art. 165 P.p.s.a.). Należy podkreślić, że bez owej zmiany okoliczności sprawy sąd nie może zmienić lub uchylić swego postanowienia, nawet gdyby doszedł do wniosku, że jego poprzednia ocena tych okoliczności była błędna (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 1970 r. , sygn. II CZ 139/70, OSPiKA 1971, nr 10, poz. 178). Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy", zgodnie z orzecznictwem i doktryną, należy rozumieć wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia odmiennej treści niż uprzednio wydane (por. T.Ereciński, w : T. Ereciński (red)., Komentarz..., s. 661). W przypadku sprawy dotyczącej prawa pomocy zmiana musiałaby być tego rodzaju, by przyznanie prawa pomocy stało się zasadne. Mogłoby się to stać tylko w przypadku zmiany polegającej na pogorszeniu się sytuacji materialnej strony skarżącej, co musiałoby zostać wykazane zgodnie z regułami, jakimi rządzi się postępowanie w przedmiocie prawa pomocy. Sąd stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca nie wskazała żadnych nowych, istotnych okoliczności, które mogłyby zostać ocenione w korzystny sposób dla skarżącej i tym samym mogłyby uzasadniać wzruszenie prawomocnych postanowień z dnia 26 maja 2011 r., sygn. I SA/Rz 200/11 i I SA/Rz 201/11. W rozpoznawanym obecnie wniosku skarżąca podaje dokładnie te same dane, które w poprzednim postępowaniu z zakresu prawa pomocy uznane zostały za niewiarygodne. Reasumując, skarżąca nie podnosi żadnych argumentów wskazujących na zmianę okoliczności przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia referendarza sądowego. W takiej sytuacji oczywistym jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny, związany ustaleniami poczynionymi w poprzednim postępowaniu, nie może uwzględnić wniosku skarżącej. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 165 P.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.