I SA/Rz 201/18

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Andrzej Tokarz po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku MP o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi MP na decyzję Dyrektora [.] Oddziału Regionalnego w [.] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [.] stycznia 2018 r. nr [.] w przedmiocie kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego - p o s t a n a w i a - 1. przyznać MP prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. MP wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika adwokata. W złożonych oświadczeniach podał, że prowadzi z żoną gospodarstwo rolne; zajmuje się hodowlą bydła i uprawą (zboża, kukurydza). Mieszkają z 4 córkami w domu jego matki, są domownikami. Trzy córki uczęszczają do szkoły, w tym jedna studiuje. Jedna z córek opiekuje się niepełnosprawną babką (matką wnioskodawcy); żadna nie osiąga własnego dochodu. Posiadane maszyny rolnicze i pojazdy mechaniczne ze względu na wiek wymagają stałych napraw, stanowią zabezpieczeniu kredytu obrotowego, podobnie jak nieruchomości rolne. Gospodarstwo obejmuje 3 budynki (stajnia, stodoła, garaż), liczy 30 sztuk bydła. Z tytułu dzierżawy reguluje na rzecz Gminy czynsz wynoszący 8529 zł i podatki gruntowe, a do tego ponosi koszty utrzymania domu i gospodarstwa (m.in. według ostatnich rachunków energia elektryczna 1531 zł, woda 711 zł, a do tego ubezpieczenie rolnicze i utylizacja padłych zwierząt). Najstarsza córka ma samochód z 2006 r., którym dojeżdża na uczelnią z powodu braku innego połączenia. Dochód 7-osobowej rodziny wynosi 5408,33 zł (jego dochód z gospodarstwa 4281,32 zł i renta matki 1127 ,01 zł). Przedłożył też dowody poniesionych szkód w uprawach w 2015 r. na skutek gradobicia (od 50 do 90 % upraw) oszacowanych na przeszło 300 000 zł, ale nie uzyskał za nie żadnego odszkodowania, ponieważ pomoc przysługiwała tylko za starty wywołane suszą (które także go dotknęły, ale już po gradobiciu) oraz kopię decyzji ws. dopłat na 2017 r. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) zwanej dalej: "Ppsa", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie referendarza sądowego przesłanek tych nie wykazano. Wnioskodawca prowadzi dość rozległą działalność rolniczą, gospodarstwo obejmuje obszar przeszło 30 ha, poza dochodem z upraw, hodowli i sprzedaży mleka otrzymuje dopłaty bezpośrednie, spłaca kredyt obrotowy. Ponosi przy tym także znaczące wydatki, ale jest w stanie własną pracą zbilansować wydatki z dochodami. Z uwagi na to, że wnioskodawca ubiega się o prawo pomocy w zakresie całkowitym rozważyłem, czy nie można mu przyznać prawa pomocy w zakresie częściowym. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa może to nastąpić, gdy zostanie wykazane, że osoba fizyczna nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie referendarza w stosunku do MP okoliczności takie zachodzą. Dochód rodziny wynoszący około 5400 zł służy zaspokajaniu potrzeb 7. osobowej rodziny, w tym osoby w podeszłym wieku i uczących się dzieci, a więc m.in. wydatków na leki i oświatę. Do tego rodzina musi regulować na bieżąco wydatki za media, posiadać środki na codzienne funkcjonowanie gospodarstwa rolnego, nabywać żywność, środki czystości, ubrania i inne podstawowe produkty. Poniesienie pełnych kosztów postępowania mogłoby więc odbyć się z uszczerbkiem dla podstawowego utrzymania rodziny i prowadzonego gospodarstwa. Aby zatem zapewnić wnioskodawcy dostęp do Sądu postanowiłem zwolnić go od kosztów sądowych w całości (zwolnienie to obejmować będzie wpisy, opłaty kancelaryjne i wydatki). Zakres przyznanego prawa pomocy, w świetle dyspozycji art. 245 § 3 Ppsa, wyłącza możliwość uwzględnienia wniosku o ustanowienie pełnomocnika, ponieważ byłoby to równoznaczne z przyznaniem prawa pomocy w zakresie całkowitym, do czego – jak wyjaśniono wyżej, nie było podstaw. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 245 § 3 Ppsa, postanowiłem o częściowym uwzględnieniu wniosku, oddalając go w pozostałym zakresie.