I SA/Rz 202/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Wieczorska /spr./ Sędziowie NSA Maria Piórkowska NSA Jacek Surmacz Protokolant sek.sąd. T.Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2005r. na rozprawie- sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2004r. Nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. określa, że powyższe postanowienie nie może być wykonane do chwili uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej Spółdzielni Mieszkaniowej w Ł. kwotę 100 zł. (słownie: sto ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Rz 202/04 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia (...) grudnia 2003r. (nr (...)) Naczelnik Urzędu Skarbowego obciążył Spółdzielnię Mieszkaniową w Ł. - jako wierzyciela - kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 3384,10zł prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr 2750/33585 oraz nr 33586 wobec zobowiązanego A. Z.. W uzasadnieniu podano, iż postępowanie egzekucyjne prowadzone było na podstawie: nakazu zapłaty Sądu Okręgowego w Rzeszowie (sygn.akt VI GNu 1337/01, wyroku Sądu Okręgowego w Rzeszowie (sygn.akt VI GC 20/02, wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie (sygn.akt I Aca 270/02). W toku postępowania egzekucyjnego dokonano w dniu 20 stycznia 2003r. zajęcia rachunku bankowego z tym, że stan środków nie pozwolił na realizację tytułu wykonawczego, a w dniu 16 czerwca 2003r. została zajęta wierzytelność z tytułu zwrotu nadpłaty podatku w wyniku czego wpłynęła kwota 465,40zł, która pokryła w części koszty egzekucyjne. W dniu 18 września 2003r. sporządzono protokół o stanie majątkowym, z treści którego wynika, że zobowiązany nie posiada majątku ruchomego. W wyniku prowadzonych czynności - powstały koszty egzekucyjne w łącznej kwocie 3849,50zł w tym: 617,09zł - z tytułu opłaty manipulacyjnej, 3085,46zł - z tytułu zajęcia rachunku bankowego, 143,95zł - z tytułu zajęcia wierzytelności oraz 3,00zł - z tytułu spisania protokołu. Z uwagi na fakt, iż koszty w kwocie 3384,10zł (3849,50zł - 465,40zł) nie mogły być ściągnięte od zobowiązanego, obciążono nimi - na podstawie art. 64c § 4 i § 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. 2002, nr 110, poz. 968 z p.z.) - wierzyciela tj. Spółdzielnię Mieszkaniową w Ł.. W uzasadnieniu na powyższe postanowienie Spółdzielnia zakwestionowała zasadność obciążenia jej kosztami z tytułu dokonania w/w czynności egzekucyjnych. Za zasadne natomiast uznała Spółdzielnia koszty z tytułu opłaty manipulacyjnej w kwocie 617,09zł oraz opłaty z tytułu sporządzenia protokołu w kwocie 3zł, na poczet których winna być zaliczona zaliczka, jaką uiściła komornikowi sądowemu w kwocie 190,00zł oraz kwota 465,40zł ściągnięta od dłużnika. Postanowieniem z dnia (...) kwietnia 2004r. (nr (...)) Dyrektor Izby Skarbowej - po rozpatrzeniu zażalenia wierzyciela - utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji i dodał, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem wydanym na podstawie art. 59 § 2 cytowanej ustawy o p.e.a.p. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec zobowiązanego, w związku z czym koszty egzekucyjne, które nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego, pokryte być powinny przez wierzyciela. Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w zażaleniu Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, iż odmiennie niż przepisy Kodeku postępowania cywilnego - cytowana ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie nakłada na wierzyciela obowiązku wskazania środków egzekucyjnych. Ponadto za bezzasadny uznał organ odwoławczy zarzut wierzyciela odnośnie braku zaliczenia wpłaconej zaliczki w wysokości 190zł na poczet zaległości. Wpłacona komornikowi sądowemu zaliczka, który przekazał sprawę egzekucyjną prowadzoną na rzecz Spółdzielni do dalszego prowadzenia organowi właściwemu tj. Naczelnikowi Urzędu Skarbowego, była podstawą do podjęcia przez komornika egzekucji i nie podlega wliczeniu do kosztów przez organ egzekucyjny działający w oparciu o przepisy cytowanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyższe postanowienie Spółdzielnia zarzuciła naruszenie art. 64c § 1 cytowanej ustawy o p.e.w.a. poprzez obciążenie jej kosztami egzekucyjnymi w kwocie 3085,46zł z tytułu zajęcia rachunku bankowego oraz w kwocie 143,95zł z tytułu zajęcia wierzytelności i wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia w tym zakresie. W uzasadnieniu skargi Spółdzielnia wyjaśniła, iż uiściła na rzecz komornika sądowego opłatę w kwocie 190zł od wniosku o wszczęcie egzekucji z ruchomości i z wynagrodzenia za pracę. Od czasu przyjęcia egzekucji przez komornika skarbowego nie uzyskała żadnych informacji o przebiegu egzekucji administracyjnej. Dodatkowo skarżąca podniosła, iż nie wnosiła o rozszerzenie egzekucji o dokonane przez komornika skarbowego czynności egzekucyjne. W tej sytuacji koszty egzekucyjne związane z zajęciem rachunku bankowego i zajęciem wierzytelności z tytułu nadpłaty podatku nie powinny jej obciążać. Skarżąca podniosła również, iż dokonując zajęcia rachunku bankowego i zajęcia wierzytelności komornik skarbowy działał w interesie Urzędu Skarbowego oraz w interesie innych wierzycieli. Zdaniem skarżącej Spółdzielni koszty egzekucyjne winne być rozdzielone na wszystkich wierzycieli uczestniczących w postępowaniu egzekucyjnym, stosownie do wysokości kwot dochodzonych na podstawie poszczególnych tytułów wykonawczych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Przedmiotem oceny Sądu jest postanowienie obciążające wierzyciela kosztami egzekucyjnymi. Samo obciążenie kosztami egzekucyjnymi wierzyciela, a nie zobowiązanego, nie jest sporne między stronami i - co do zasady - nie budzi wątpliwości Sądu. Stosownie do treści art. 64c § 4 cytowanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego z wyjątkami, które nie mają zastosowania w sprawie. W niniejszej sprawie brak możliwości ściągnięcia kosztów egzekucyjnych od zobowiązanego potwierdza postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia (...) grudnia 2003r. (nr (...)) wznawiające postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko A. Z. na podstawie tytułów wykonawczych numer 2750/33585 i 33586. W powyższej sytuacji obciążenie wierzyciela kosztami postępowania było - co do zasady - dopuszczalne. Na koszty egzekucyjne składają się opłaty za dokonane czynności egzekucyjne oraz wydatki egzekucyjne. Wykaz czynności egzekucyjnych dotyczących należności pieniężnych, od których pobierane są opłaty oraz zasady pobierania tych opłat reguluje art. 64 § 1 cytowanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym stanowią one określony procent egzekwowanej należności pieniężnej. Dla wyliczenia zatem opłat za dokonane czynności egzekucyjne, które w przypadku braku wydatków egzekucyjnych, należy utożsamić z kosztami egzekucyjnymi konieczne jest wskazanie kwoty egzekwowanej należności pieniężnej oraz wskazanie dokonanych czynności egzekucyjnych. W niniejszej sprawie zarówno w uzasadnieniu postanowienia organu I instancji, jak i utrzymującego go w mocy postanowienia organu odwoławczego wskazane zostały jedynie czynności egzekucyjne dokonane w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązanego A. Z. na podstawie tytułów wykonawczych nr 2750/33585 i 33586 tj. zajęcie rachunku bankowego z dnia 20 stycznia 2003r. oraz zajęcie wierzytelności z tytułu nadpłaty podatku z dnia 16 czerwca 2003r., natomiast nie została wskazana kwota egzekwowanej należności pieniężnej, co sprawia że ocena prawidłowości wyliczenia kwoty opłat jest przedwczesna. Uchybienie to ma - zdaniem Sądu - charakter istotny i stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 145 § 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.