I SA/Rz 203/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jacek Surmacz /spr./ Sędziowie AWSA Małgorzata Niedobylska NSA Maria Piórkowska Protokolant sekr. sąd. Beata Janczewska po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym na rozprawie w dniu 8 czerwca 2006 r. sprawy ze skarg Z. M. na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2006 r. Nr Nr: 1) [...] 2) [...] 3) [...] 4) [...] 5) [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania -skargi oddala- Postanowieniami z dnia [...] stycznia 2006 r. nr nr: [...], [...], [...], [...], [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w związku z odwołaniami wniesionymi przez Z. M. od decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] września 2005 r. nr nr: [...], [...], [...], [...], [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości i podatku rolnego, stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołań. Jako podstawę prawną postanowień organ II instancji powołał art. 228 § l pkt 2 w związku z art. 216 ustawy z dnia 29 sierpnia Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.; powoływanej dalej jako: Ordynacja podatkowa). W uzasadnieniu postanowień Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że powyżej opisane decyzje Burmistrza [...] zostały odebrane przez H. M. - żonę skarżącego - w dniu 22 września 2005 r., co zostało potwierdzone jej własnoręcznym podpisem. Decyzje więc zostały skutecznie doręczone w dniu 22 września 2005r. ze skutkami prawnymi wobec Z. M. Odwołania zaś od decyzji zostały nadane w placówce pocztowej dnia 7 października 2005 r. Odwołania wniesiono zatem po upływie 14 - dniowego terminu przewidzianego do złożenia odwołań, a więc nie mogą one wywierać skutków prawnych. Na powyższe postanowienia Z. M. złożył skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wnosząc o ich uchylenie. Zdaniem skarżącego jednodniowe uchybienie terminowi do wniesienia odwołań wynikało z mylnego obliczenia terminu z powodu nieczytelnych stempli pocztowych odciśniętych na kopertach, w których doręczone zostały decyzje Burmistrza. Ponadto wskazał, że nadal pozostał problem niesprawiedliwego szacunku dokonanego przez rzeczoznawcę majątkowego. Wniósł o obiektywne, całościowe i skrupulatne przeanalizowanie sprawy i sprawiedliwe jej osądzenie. W przeciwnym wypadku w dalszym ciągu będzie żył w poczuciu krzywdy. W jego ocenie działanie organu podatkowego nie jest wspieraniem małej przedsiębiorczości, prowadzi do zawyżenia obciążeń podatkowych. W odpowiedziach na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skarg, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w postanowieniach, dodatkowo naprowadzając, że na dwóch z czterech kopert dołączonych do skarg stempel jest czytelny i widnieje na nim data 21 września 2005 r. Ponadto w ocenie organu odwoławczego skarżący mógł uzyskać w organie pierwej instancji wiadomość o terminie doręczenia decyzji. Skarżący w piśmie procesowym z dnia 25 maja 2006r., przedłożonym przez niego na rozprawie w dniu 8 czerwca 2006r. podał, że przekroczenie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło również z tego powodu, że o wadach operatu szacunkowego dotyczącego suwnicy, silosów i wiat dowiedział się od osób kompetentnych późnym wieczorem w dniu, w którym upływał termin do wniesienia odwołania. Był przekonany że nie nastąpił upływ terminu i w dniu następnym wniósł odwołanie. Wnosi o uwzględnienie tego faktu i przywrócenie terminu, jeśli termin do wniesienia odwołania do SKO faktycznie został przekroczony o jeden dzień. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargi nie są uzasadnione. Na wstępie należy wyjaśnić, że przedmiotem skarg w niniejszej sprawie są postanowienia wydane przez organ odwoławczy – stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wydanie tych postanowień spowodowało, że skarżący nie uruchomił skutecznie postępowania odwoławczego, a więc organ odwoławczy nie miał możliwości odniesienia się do zarzutów merytorycznych podnoszonych w odwołaniach. Tym samym również Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonując kontroli legalności zaskarżonych do Sądu postanowień Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie może objąć tą kontrolą podnoszonych przez skarżącego zarzutów, a nie dotyczących postanowień stwierdzających uchybienie terminu do wniesienia odwołań. Z treści art. 228 § l pkt 2 Ordynacji podatkowej powołanego jako podstawa prawna zaskarżonych postanowień wynika, że organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Oznacza to, że w ramach wstępnej kontroli organ odwoławczy bada, czy odwołanie zostało wniesione w terminie. W przypadku stwierdzenia, że nastąpiło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, organ stwierdza ten fakt w drodze postanowienia. Należy podkreślić, że upływ terminu do wniesienia odwołania powoduje, że decyzja staje się ostateczna i korzysta z ochrony trwałości. Decyzja taka nie może być zatem weryfikowana w postępowaniu odwoławczym. Dlatego w literaturze i orzecznictwie powszechnie akceptowane jest stanowisko, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia, organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi. Nie jest to więc zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z obowiązującej normy prawnej. Organ II instancji ma obowiązek stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania niezależnie od tego, o jaki okres został on przekroczony, skutkiem zaś wydania takiego postanowienia jest ostateczne rozstrzygnięcie o tym, że mimo wniesienia odwołania, sprawa podatkowa nie będzie ponownie rozpoznana i rozstrzygnięta w II instancji. Tym samym, postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, kończy postępowanie w danej sprawie. Tylko w przypadku, gdy organ odwoławczy stwierdzi, że odwołanie złożone jest z zachowaniem terminu, nie wydaje żadnego aktu administracyjnego, lecz przystępuje do rozpoznania sprawy. W rozpoznawanej sprawie decyzje Burmistrza z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości i podatku rolnego zostały doręczone w dniu 22 września 2005 r. żonie skarżącego – H. M., co potwierdza relacja zamieszczona na potwierdzeniu odbioru decyzji. Zgodnie z art. 144 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez upoważnione osoby przy czym osobom fizycznym doręczenia dokonuje się w ich mieszkaniu lub miejscu pracy, siedzibie organu podatkowego, ewentualnie w miejscu, gdzie się adresata zastanie (art. 148 Ordynacji podatkowej), a w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się, stosownie do art. 149 Ordynacji podatkowej, za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. W sprawie nie jest sporne, że H. M. - żona skarżącego jest jego dorosłym domownikiem oraz że odebrała ona w dniu 22 września 2005 r. adresowane do skarżącego przesyłki, zawierające decyzje Burmistrza i zobowiązała się oddać je adresatowi, tj. skarżącemu, co potwierdziła własnoręcznym odpisem. Zatem doręczenie dokonane w dniu 22 września 2005 r. uznać należy za zgodne z wyżej cytowanymi przepisami art. 148 § 1 i art. 149 Ordynacji podatkowej, a więc - prawidłowe i w stosunku do skarżącego prawnie skuteczne. Ponieważ, zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, zaś w stanie faktycznym niniejszej sprawy doręczenie w trybie art. 149 Ordynacji dokonane zostało w dniu 22 września 2005 r., stwierdzić należy, że termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 6 października 2005 r. Wniesienie odwołań z uchybieniem tego terminu o jeden dzień (7 października 2005 r.) stanowiło zatem dla organu odwoławczego podstawę faktyczną do wydania zaskarżonych postanowień o stwierdzeniu uchybieniu terminowi do wniesienia odwołań, którego podstawę prawną stanowi art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Dla oceny prawidłowości wydanych rozstrzygnięć, nie ma żadnego znaczenia data widniejąca na stemplach pocztowych odciśniętych na kopertach, w których doręczono decyzje Burmistrza. Wskazane daty są datami nadania decyzji w placówce pocztowej i w żadnym przypadku nie mogą być one uznana za datę doręczenia decyzji stronie. Doręczenie to jak już wyjaśniono wcześniej nastąpiło w dniu 22 września 2005 r. i od tej daty rozpoczął się bieg terminu do wniesienia odwołania. Uznanie, iż bieg terminu do wniesienia odwołania rozpoczyna się od dnia nadania pisma w placówce pocztowej prowadziłoby do absurdalnego wniosku, że w niektórych sytuacjach termin do wniesienia odwołania upływałby zanim nastąpiłoby doręczenie pisma stronie. Wskazanie zatem przez skarżącego, iż nie zachował terminu do wniesienia odwołań z uwagi na nieczytelność stempli widniejących na kopertach w których nastąpiło doręczenie decyzji organu pierwszej instancji nie mogło stanowić podstawy do skutecznej weryfikacji zaskarżonych postanowień. Dodać należy, odnosząc się do okoliczności podniesionych w piśmie procesowym skarżącego z dnia 25 maja 2006r., że okoliczność iż powziął wątpliwość co do prawidłowości operatu szacunkowego, a w konsekwencji decyzji organu podatkowego I instancji, dopiero wieczorem ostatniego dnia terminu do wniesienia odwołań nie jest okolicznością, która przesuwa ustawowy termin do wniesienia odwołania od decyzji. Ponadto zwrócić należy uwagę, że skarżący wnosząc odwołania od decyzji Burmistrza nie wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołań, a taki wniosek zawarty dopiero w piśmie procesowym z dnia 25 maja 2006r. jest dla dokonanej przez Sąd oceny legalności zaskarżonych postanowień bez znaczenia prawnego. Z przyczyn wyżej wskazanych Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.