I SA/Rz 204/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2014 r., w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym wniosku Gminy Frysztak o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Zarządu Województwa Podkarpackiego w Rzeszowie z dnia 9 stycznia 2014 r. nr: RPPK.IZ.UMWP-O0054/11/05 w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania ze środków unijnych przypadającej do zwrotu i zobowiązania do jej zwrotu - postanawia – I. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolnić Gminę Frysztak od kosztów sądowych ponad kwotę 2000 (słownie: dwa tysiące) złotych. II. odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wnosząc skargę na decyzję Zarządu Województwa Podkarpackiego w Rzeszowie, opisaną w sentencji niniejszego postanowienia, Gmina Frysztak (dalej gmina/skarżąca) zawnioskowała o przyznanie jej prawa pomocy w postaci zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o majątku i dochodach gmina podała, że majątek i jej środki finansowe wynoszą łącznie 67.536.804,21 zł, wartość środków trwałych 62.990.621,17 zł, zysk za ostatni rok wyniósł 2.127.887,20 zł. Gmina załączyła do wniosku uchwałę budżetową na 2014 r. i wyciąg z jednego rachunku bankowego. Jako zasadniczy argument gmina wskazała sytuacją finansową. Według niej uiszczenie wpisu (wynosi on w sprawie 12.942,66 zł) pochłonie środki na inne społecznie użyteczne cele. Sytuację pogarsza to, że skarżąca dokonała zwrotu środków przeznaczonych na realizację przedmiotowego projektu (ogółem 1.294.265,33 zł oraz odsetki w wysokości 178.540,92 zł), których prawidłowości wykorzystania dowodzi w skardze do sądu oraz wypłaciła wynagrodzenie wykonawcom za wykonane roboty z własnych środków, stąd jej sytuacja finansowa jest- jak to określiła skarżąca- katastrofalna. Gmina powołała się również na zmianę od 1 stycznia 2014 r. przepisów ustawy o finansach publicznych, która wyznacza indywidualne wskaźniki spłaty zadłużenia, co oznacza skumulowanie w latach 2015 -2017 spłat kredytów, w tym zaciągniętych na zwrócenie pobranego dofinansowania. Skarżąca podkreśliła, że nie ma możliwości zaciągnięcia większego kredytu, ponieważ wysokość spłaty zobowiązań z tytułu kredytów przedstawiona w wieloletniej prognozie finansowej na lata 2014-2028 jest bliska limitu określonego przepisami prawa (do końca 2013 r. było to 15%, a od początku 2014 r.- 7,44%, w 2015 r. - 9,06%, w 2016 r.- 8,28%, w 2017 r. - 7,39%). Skarżąca gmina podkreśliła, że jako jednostka samorządu terytorialnego stopnia podstawowego nie prowadzi komercyjnej działalności, natomiast musi realizować obowiązki i zadania nałożone na nią przepisami prawa, dlatego też kryteria oceny zasadności jej wniosku powinny być nieco inne niż kryteria odnoszące się do prowadzących działalność gospodarczą czy spółek prawa handlowego. Rozpoznając sprawę o przyznanie prawa pomocy zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm.) – dalej zwana P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym, tj w takim o jaki wnioskowała gmina, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ustawodawca pozostawił uznaniu ocenę przytoczonych przez wnioskodawcę okoliczności, uzasadniających - jego zdaniem - owo wyjątkowe traktowanie, wynikające z art. 246 P.p.s.a., zaś osoba prawna ma obowiązek wykazać okoliczności, które uzasadniałyby przyznanie prawa pomocy. Rozpatrując wniosek takiego podmiotu jakim jest gmina, należy przede wszystkim uwzględnić specyfikę działalności tej jednostki samorządu terytorialnego, która nakierowana jest na działalność publiczną i zaspokajanie podstawowych potrzeb lokalnej społeczności. Gmina bowiem realizuje określone ustawowo zadania publiczne, na które środki pieniężne otrzymuje głównie z budżetu państwa, na z góry określone cele. Gospodarkę finansową prowadzi na podstawie budżetu uchwalanego na dany rok. W budżecie gminy na 2014 r. przewidziano co prawda nadwyżkę w wysokości 1.081.298,60 zł, ale przeznaczono ją w całości na spłatę zaciągniętych kredytów, co wydaje się racjonalne w kontekście argumentów uzasadnienia dotyczących zmiany przepisów ustawy o finansach publicznych. Kredyty są zewnętrznym źródłem finansowania działalności gmin, służącym realizacji zadań spoczywających na gminach w sytuacji braku środków na opłacanie tychże zadań i ich spłata jest koniecznością. Jak podniesiono w uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w związku z zadłużeniem gminy Regionalna Izba Obrachunkowa wydała negatywną opinię o projekcie uchwały w sprawie wieloletniej prognozy finansowej skarżącej na lata 2014-2028. Gmina natomiast planując wydatki na 2014 r. zarezerwowała na koszty postępowania sądowego 2000 zł, co wskazuje na możliwości płatnicze skarżącej i dlatego zwolniono skarżącą od kosztów sądowych ponad kwotę 2000 zł. W budżecie jednostki samorządu terytorialnego mogą być tworzone rezerwy ogólna i celowa, które służą elastycznemu procesowi przesuwania i wydatkowania środków publicznych (i tak jest również w przypadku skarżącej), ale nawet to nie oznacza pełnej swobody w dysponowaniu środkami pieniężnymi, jak w przypadku podmiotów będących przedsiębiorcami. Zatem mając na uwadze przedstawioną sytuację finansową w kontekście działalności publicznej podmiotu starającego się o przyznanie prawa pomocy tj. jednostkę samorządu terytorialnego jakim jest gmina, przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym jak orzeczono, uznając że zakres tego zwolnienia odpowiada możliwościom płatniczym skarżącej. Mając więc na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.