I SA/Rz 204/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Jacek Boratyn, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Jarosław Szaro /spr./, Protokolant sekretarz sądowy Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2022 r. sprawy ze skargi J.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2021 r., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 17 września 2021 r. nr: SKO.402.ŚO.1992.100.2021 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnobrzegu (dalej: SKO), po rozpatrzeniu odwołania J. C. (dalej: Skarżący/Strona), od decyzji Burmistrza Gminy i Miasta Nisko z dnia 17 sierpnia 2021 r. nr: 3/18/08/2021, w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Z akt sprawy wynika, że Burmistrz Gminy i Miasta Nisko (dalej: organ I instancji) 1 czerwca 2021 r. wszczął z urzędu wobec Skarżącego postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości położonej w N. przy ulicy [...]. Decyzją z dnia 17 sierpnia 2021 r. organ I instancji określił Skarżącemu wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie 54 zł miesięcznie, w okresie od 1 kwietnia 2021 r. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że nieruchomość pod ww. adresem stanowi nieruchomość niezamieszkałą. Na ww. nieruchomości prowadzona jest działalność gospodarcza o profilu handlowym. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 6c ust. 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 888 ze zm.), dalej: u.c.p.g., rada gminy może, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. Organ wskazał, że powyższą kwestię na terenie Gminy Nisko reguluje uchwała Rady Miejskiej w Nisku z dnia 15 listopada 2012 r. nr XXVI1/225/12. Z kolei uchwałą Nr XXIX/253/2020 z dnia 9 grudnia 2020 r. w sprawie zmiany uchwały Rady Miejskiej w Nisku Nr XV/121/19 z dnia 25 września 2019 r. w sprawie ustalenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, Rada Miejska w Nisku określiła wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami składanej przez właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy. Organ podkreślił, że Strona wyraziła zgodę na przystąpienie do gminnego systemu gospodarowania odpadami. Zobowiązana zatem była do złożenia deklaracji zgodnie z ww. uchwałą, czego nie uczyniła a pomimo tego wystawia odpady komunalne, co potwierdził przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na terenie Gminy Nisko –MZK Nisko sp. z o.o. pismami z dnia 16 lipca 2021 r. i 17 sierpnia 2021 r. Organ wyjaśnił, że wysokość opłaty została powiązana z powierzchnią lokalu. Wskazał, że próbował przeprowadzić oględziny nieruchomości Skarżącego, czego nie mógł uczynić z uwagi na jego nieobecność. Dlatego do obliczeń przyjęto powierzchnię zabudowy 125 m2 poczynioną w oparciu o wizję lokalną w dniu rozpisanych oględzin na nieruchomości oraz bazę danych Wydziału Geodezji Starostwa Powiatowego w Nisku zamieszczoną na geoportalu, co w przeliczeniu na pojemniki wynosi 10 pojemników miesięcznie. Biorąc pod uwagę stawkę ustaloną przez Radę Miejską w Nisku w uchwale z dnia 9 grudnia 2020 r. ustalono Skarżącemu opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości 54 zł miesięcznie, w okresie od 1 kwietnia 2021 r. Strona nie zgodziła się decyzją organu I instancji i wniosła od niej odwołanie podnosząc, że opłata została wyliczona nieprawidłowo (błędna powierzchnia użytkowa przyjęta przez organ). Podniosła również zarzuty związane z brakiem zróżnicowania opłat w zależności od rodzaju działalności i jej lokalizacji (a więc i obrotami). SKO, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 17 września 2021 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że sposób wyliczenia opłaty wynika z uchwały Rady Miejskiej w Nisku stanowiącej akt prawa miejscowego, który w świetle treści art. 87 ust. 2 Konstytucji RP jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa na obszarze działania organu, który go ustanowił. SKO podkreśliło, że Skarżący wyraził zgodę na przystąpienie do gminnego systemu gospodarowania odpadami. Zobowiązana był zatem do złożenia deklaracji zgodnie z ww. uchwałą. Organ odwoławczy wyjaśnił, że z pkt 1. 3) objaśnień do deklaracji wynika, że przeliczeniowa liczba pojemników wynosi dla lokali handlowych, gastronomicznych, dyskotek, domów weselnych, przychodni zdrowia, aptek, domów kultury - 110 I. na każde 50 m2 powierzchni całkowitej tygodniowo, jednak co najmniej jeden pojemnik 110 I. na lokal tygodniowo; (liczbę m2 pomnożyć przez 2.1 I., następnie pomnożyć przez 4 i całość podzielić przez 110). Z powyższego wynika, że wysokość opłaty została powiązana z powierzchnią lokali, która wynosi 125 m2, co w przeliczeniu na pojemniki wynosi 10 pojemników miesięcznie. W ocenie SKO, wbrew twierdzeniu Strony nie można do wyliczeń przyjmować powierzchni użytkowej, gdyż w objaśnieniach do deklaracji mowa jest o powierzchni całkowitej, a więc powierzchni liczonej po obrysie zewnętrznym ścian. Zdaniem SKO dla ustalenia wysokości opłaty nie jest istotna faktyczna ilość generowanych odpadów w ramach działalności. Sposób wyliczenia opłaty wynika bowiem z uchwały Rady Miejskiej w Nisku stanowiącej akt prawa miejscowego, który w świetle treści art. 87 ust. 2 Konstytucji RP jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa na obszarze działania organu, który go ustanowił. Nie ma zatem znaczenia, czy przyjęte przez Gminę zasady są słuszne i sprawiedliwie. Moc wiążąca tej uchwały jest bowiem niezależna od subiektywnej oceny słuszności/zasadności/sprawiedliwości zawartych w niej postanowień. W ocenie SKO, organ I instancji prawidłowo określił Skarżącemu wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie 54 zł miesięcznie, w okresie od 1 kwietnia 2021 r. Na decyzję SKO Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zarzucając organom stosowanie nieuczciwych praktyk, szantażu wobec przedsiębiorców. Nie zgodził się ze sposobem obliczania stawek za wytworzone śmieci. Wskazał, że powierzchnia użytkowa nieruchomości wynosi 90 m2, a realna ilość wytwarzanych śmieci mieści się w jednej małej reklamówce tygodniowo, na co może powołać świadków. Wniósł o skorygowanie opłaty do 1 pojemnika 110 l miesięcznie w celu uiszczenia zaległej opłaty oraz o odstąpienie od umowy przez Urząd Gminy i Miasta Nisko i umożliwienie mu odbioru odpadów przez inną firmę. W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny miał na uwadze, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona i jako taka musi podlegać oddaleniu. Organ prowadząc postepowanie nie naruszył prawa procesowego, co stało się podstawą dokonania ustaleń faktycznych, na których, zgodnie z przepisami prawa materialnego oparł swoje rozstrzygniecie. W pierwszej kolejności Sąd odniesie się do dopuszczalności ustalenia skarżącemu wysokości opłaty za wywóz śmieci z nieruchomości niezamieszkałej i kwestii powiązania opłaty z ilością wytwarzanych na niej śmieci. Przepis art. 5 ust.1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach reguluje obowiązki właścicieli nieruchomości w tym zakresie i przewiduje w ust. 1 pkt 3 i 3b obowiązek zbierania w sposób selektywny odpadów i pozbywania się ich w sposób przewidziany przez przepisy ustawy i innych ustaw. Z kolei przepis art.6c ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach przewiduje, że gmina może postanowić, iż będzie odbierać odpady komunalne powstające na posesji na której nie zamieszkują mieszkańcy. Zgodnie z przepisem art. 6c ust.2c ustawy ( obowiązującym w chwili wydania decyzji przez organ I instancji ) udział w systemie odbioru odpadów był dobrowolny i następował z chwila złożenia pisemnego oświadczenia o przystąpienie przez właściciela nieruchomości. Również po zmianie przepisów na podstawie ustawy z dnia ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. (Dz.U.2021.1648) zmieniającej ustawę z dniem 23 września 2021 r zgodnie z przepisami art. 6c ust. 3a – 3 c tej ustawy system odbierania odpadów z tego typu nieruchomości nie jest obowiązkowy. Właściciel takiej nieruchomości z uwzględnieniem rygorów wskazanych w tych przepisach składa oświadczenie o uczestnictwie w tym systemie. Może też z uwzględnieniem odpowiednich warunków z systemu odbioru odpadów przez gminę się wycofać. Gmina po przyjęciu, iż będzie odpady z tego typu nieruchomości odbierać odpady ogłasza przetarg na ich odbieranie i podpisuje umowę z wybrana firma. Analizując wskazane powyżej przepisy należy zatem wskazać, że w przypadku właścicieli nieruchomości niezamieszkałych udział w zorganizowanym systemie odbioru odpadów nie jest obowiązkowy, jednak w sytuacji, gdy dany właściciel zgłosi swój akces i złoży oświadczenie o uczestniczeniu w nim, to rezygnacja będzie skuteczna dopiero po spełnieniu okoliczności wskazanej w przepisie art. 6c ust. 3e ustawy. W przedmiotowej sprawie skarżący złożył oświadczeniu o wyrażeniu zgody na przystąpienie od dnia 01.02.2021 do zorganizowanego przez Gminę Nisko systemu gospodarowania odpadami komunalnymi i odbieranie odpadów z nieruchomości położonej przy ul. [...] w N. Zobowiązany był więc do wypełnienia wszystkich obowiązków związanych z uczestnictwem w systemie. Zgodnie z art. 6h pkt 3 ustawy właściciele nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy są zobowiązani ponosić opłaty na rzecz gminy, na której zlokalizowane są nieruchomości, za odbiór odpadów. Na podstawie art. 6i ust. 1 pkt 2 tej ustawy opłatę taką należy wnieść za każdy miesiąc w którym na nieruchomości powstały odpady Na podstawie art. 6j ust. 3 ustawy w przypadku nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn zadeklarowanej liczby pojemników lub worków, przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości, oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6k ust. 1 pkt 2, Z kolei na podstawie art. 6m ust.1 pkt 3 właściciele nieruchomości, którzy przystąpili do sytemu odbioru odpadów są zobowiązani do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami. Przepis art. 6m ust.1b przewiduje jakich danych może wymagać rada w składanej deklaracji, zaś w przepisach art. 6n ust.1 – 2 przewidziano uprawnienie rady do ustanowienia w formie prawa miejscowego wzoru deklaracji. W sytuacji, gdy deklaracja nie została złożona w myśl art. 6o ust.1 organ gminy jest uprawniony do wydania decyzji określającej wysokość opłaty na rzecz gminy. Jak wynika z tego przepisu podstawą określenia wysokości tej opłaty jest w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. W przedmiotowej sprawie skarżący nie złożył w sposób skuteczny dokumentów pozwalających mu na wystąpienie z systemu odbioru odpadów ustalonego przez gminę, a zatem musi realizować ciążące na nim obowiązki, w związku z tym, że odpady, jak wynika z dokumentów zawartych w aktach są odbierane. Co prawda deklaruje on, że nie wytwarza odpadów lub wytwarza je w małych ilościach, lecz są to argumenty w świetle obowiązujących unormowań – wyżej przedstawionych - prawnie irrelewantne. Fakt niezłożenia deklaracji i kwestionowania wysokości należnej gminie opłaty nie uchyla obowiązku jej zapłaty, zaś zobowiązuje organ gminy do wydania stosownej decyzji. W Uchwale nr XXIX/253/2020 Rady Miejskiej w Nisku z dnia 9 grudnia 2020 roku w sprawie zmiany uchwały Rady Miejskiej w Nisku nr XV/121/19 z dnia 25 września 2019 r. w sprawie ustalenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości ustalono nowy wzór deklaracji dot. wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i w formie załącznika zawarto pouczenie oraz objaśnienie do wypełniania tego wzoru. Z ust. 1 pkt 3 objaśnień zawartych w tym załączniku wynika, że gmina uchwaliła, że dla lokali handlowych, gastronomicznych, dyskotek, domów weselnych, przychodni zdrowia ( ... ) przeliczeniowa liczba pojemników wynosi 110 l na każde 50 m2 powierzchni całkowitej tygodniowo. Informacjami istotnymi przy ustalaniu wysokości opłaty należnej od punktu handlowego jest zatem jego powierzchnia całkowita. Powinna być ona ustalana przez organy w trakcie postepowania mającego na celu określenie wysokości opłaty. Deklaracje według tych parametrów powinien złożyć skarżący. Wobec nie złożenia deklaracji organ – Burmistrz Miasta I gminy Nisko podjął postępowanie mające na celu określenie wysokości opłaty w drodze decyzji administracyjnej. Skarżący został zawiadomiony o mającym zostać przeprowadzonym dowodzie w postaci oględzin nieruchomości. I zawiadomienie to odebrał na 2 tygodnie przed zaplanowaną czynnością. Miał zatem czas i możliwości, aby podjąć działania pozwalające mu na uczestnictwo w tej czynności lub zapewnienie udziału w niej osoby, która będzie reprezentowała jego prawa. Mógł w końcu podjąć działania zmierzające do zmiany terminu tej czynności dowodowej. Z żadnej z tych możliwości nie skorzystał. Nie stawił się na oględziny, co uniemożliwiło ich przeprowadzenie. Jak wynika z notatki urzędowej sporządzonej przez pracownika organu nie złożył także pism o zmianę terminu czynności z należytym uzasadnieniem prośby. Jego argumenty zawarte w skardze ,że nie mógł się stawić, gdyż " wrócił wcześnie rano i po ponad 1000 km trasie położył się spać" nie są wystarczające, gdyż po pierwsze nie są w żaden sposób potwierdzone, a po drugie nie są to działania , które uniemożliwiały mu stawiennictwo lub zapewnienie zastępstwa. Organ słusznie zatem przeprowadził inne dowody mające na celu określenie powierzchni całkowitej budynku , mającej w myśl powołanego zapisu uchwały – prawa miejscowego znaczenie dla określenia wysokości opłaty. Powierzchnię tę ustalił na podstawie wypisu z ewidencji gruntów i budynków, w której podano powierzchnię zabudowy budynku w związku, z którym prowadzone jest postępowanie. W tym miejscu należy odnieść się do pojęć powierzchni zabudowy oraz powierzchni całkowitej. Jak bowiem wynika z akt organ przyjął jako podstawę powierzchnię zabudowy ,zaś przedmiotowa uchwala odnosi się do pojęcia powierzchni całkowitej. Oba te pojęcia zostały zdefiniowane w normie PN-ISO 9836:1997 gdzie przez powierzchnię zabudowy należy rozumieć powierzchnię terenu zajętą przez budynek w stanie wykończonym. Wyznacza się ją przez rzut pionowy zewnętrznych krawędzi budynku na powierzchnię terenu. A więc chodzi tutaj o pomiar parametrów budynku w postaci długości i szerokości w jednej płaszczyźnie po zewnętrznym obrysie budynku. Zaś powierzchnia całkowita to suma powierzchni całkowitych wszystkich kondygnacji budynku. Powierzchnia całkowita kondygnacji jest również mierzona po jej zewnętrznym obrysie ( uwzględnia ściany ) , co odróżnia ja od powierzchni całkowitej netto, gdzie powierzchnia zajmowana przez ściany nie jest uwzględniana. Powierzchnia całkowita netto jest więc powierzchnią mniejszą od powierzchni całkowitej. Te powierzchnię należy dalej odróżnić od powierzchni użytkowej, która stanowi część powierzchni całkowitej netto budynku odpowiadającą celom i przeznaczeniu budynku. Można zatem, na potrzeby niniejszej sprawy wywieść wniosek, że powierzchnia zabudowy, to do co do zasady powierzchnia całkowita kondygnacji parteru, zaś powierzchnia użytkowa budynku zawsze będzie mniejsza niż powierzchnia całkowita budynku. Przy takich wzajemnych odniesieniach tych pojęć nie stanowi błędu na niekorzyść skarżącego przyjęcie jako podstawy do wydania decyzji powierzchni zabudowy, która jest praktycznie zgodna z powierzchnia całkowitą kondygnacji parteru. Organ uwzględnił więc tylko kondygnacje parteru. Jak wynika ze zdjęć, budynek jest jednak wielokondygnacyjny i jego powierzchnia użytkowa według projektu to 275 m2 , co pozwala na przyjęcie, że powierzchnia całkowita jest jeszcze większa. Przyjęcie zatem jako podstawy obliczeń powierzchni 125 m2 nie stanowi naruszenia przepisów prawa procesowego mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, rozważanego z uwzględnieniem ograniczeń wynikających z zakazu orzekania na niekorzyść skarżącego. Ustalając wielkość powierzchni mającej znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy organ dokonał przeliczenia pojemników w myśl reguł wynikających z objaśnienia i przyjął ,że skarżący powinien wnosić opłatę w wysokości 54 zl. Wynika to z przewidzianego w objaśnieniach równania (125 *2.1*4 ) /110, co w po zaokrągleniu daje liczbę 10 pojemników. Zaś za jeden pojemnik właściciel jest zobowiązany wnieść opłatę w wysokości 5,40 złotych. Takie obliczenie będzie się przy tym mieściło w pojęciu średnich ilości odpadów powstających na podobnych nieruchomościach. Według przyjętego przez organ algorytmu opłaty wnoszą także właściciele nieruchomości podobnych – wobec nich też te zasady są stosowane. Płacą oni opłaty należne w oparciu o kryterium powierzchni całkowitej nieruchomości. W tych okolicznościach organ obliczył wysokość opłaty w sposób analogiczny do tego według którego obliczana jest ta oplata na nieruchomościach podobnych bądź takich samych. Każdy właściciel wykorzystujący niezamieszkałą nieruchomość do celów handlowych o powierzchni 125 m zapłaci taka sama opłatę. Obowiązek skarżącego został więc określony w taki sam sposób jak innych właścicieli nieruchomości. W tych okolicznościach wszelkie argumenty i postulaty skarżącego nie mogły zostać uwzględnione. Wysokość opłaty jest uzależniona od obiektywnych okoliczności i nie ma na nią wpływu fakt, że inne osoby " podrzucają " skarżącemu śmieci do jego kontenerów, czy też, że w jakimś okresie skarżący oddał do wywozu mniej śmieci. Kontener był mniej zapełniony, czy tez którychś kontener w tygodniu był pusty. Oplata ta jest uśredniona dla kosztów wywozu śmieci i musi być obliczana na podstawie kalkulacji gminy obliczającej koszt działania systemu. Jedynym środkiem mogącym, doprowadzić do zmiany zasad obliczania opłaty obowiązujących w gminie jest zaskarżenie stosownej uchwały gminy. Z tych względów sąd skargę w myśl art. 151 ppsa oddalił.