I SA/Rz 205/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Wieczorska Sędzia WSA Kazimierz Włoch Asesor WSA Małgorzata Niedobylska /spr./ Protokolant sek. sąd. T. Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 23 września 2005r. na rozprawie sprawy ze skarg D. i E. B. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lutego 2005 r. Nr [...], [...] w przedmiocie odmowy naliczenia i zwrotu oprocentowania od stwierdzonej nadpłaty - oddala skargi - I SA/Rz 205/05 U z a s a d n i e n i e Dyrektor Izby Skarbowej decyzjami z dnia [...] lutego 2005 roku o nr: 1) [...] po rozpatrzeniu odwołania D. i E. B. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] listopada 2004 roku, Nr [...] w sprawie odmowy naliczenia i zwrotu oprocentowania od stwierdzonej nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 rok, , 2) [...] po rozpatrzeniu odwołania D. i E. B. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] listopada 2004 roku, Nr [...] w sprawie odmowy naliczenia i zwrotu oprocentowania od stwierdzonej nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 rok utrzymał w mocy decyzje organu podatkowego I instancji. W podstawie prawnej swoich decyzji Dyrektor Izby Skarbowej wskazał przepisy art. 233 § 1 oraz art. 78 § 3 pkt 3 lit. c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa ( Dz U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), zwanej dalej Ordynacją podatkową. W uzasadnieniach decyzji organ odwoławczy wskazał, że w dniu 7 czerwca 2004 roku podatnicy złożyli w Urzędzie Skarbowym korektę zeznania podatkowego za 2001 i 2002 rok. W dniu 15 czerwca 2004 roku wpłynął zaś do organu podatkowego I instancji wniosek w sprawie zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 i 2002 rok (odpowiednio w kwocie 8 586,25 zł oraz 1 405,68 zł.). Ponieważ skorygowane zeznania były nieprawidłowe, Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzjami z dnia [...] sierpnia 2004 roku Nr [...] i Nr [...] stwierdził nadpłatę za 2001r. i 2002r. w kwotach odpowiednio 8 090,51 zł i 1 405,60 zł, które zostały podatnikom zwrócone w dniu 4 sierpnia 2004 roku. Natomiast decyzjami z dnia [...] listopada 2004 roku o nr [...] i nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił naliczenia i zwrotu oprocentowania nadpłat. Od powyższych decyzji D. i E. B. złożyli odwołanie, wnosząc o zmianę zaskarżonych decyzji lub ich uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Podatnicy podnieśli, iż zwrot nadpłaty nie załatwia sprawy, gdyż wskutek błędnych decyzji organów podatkowych zostali oni pozbawieni możliwości dysponowania pewną sumą pieniędzy nienależnie pobranej przez Urząd Skarbowy. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej odwołania nie zasługują na uwzględnienie. Organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 72 Ordynacji podatkowej za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Stosownie do art. 73 § 2 nadpłata powstaje z dniem złożenia zeznania rocznego. Z przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r., Nr 14, poz. 176 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.d.f., wynika, że podatnik obowiązany jest w zeznaniu (deklaracji) określonego wzoru wykazać należny podatek i zapłacić w terminie złożenia deklaracji (zeznania) różnicę pomiędzy podatkiem należnym, a zapłaconymi zaliczkami, zaś gdy suma zaliczek byłaby wyższa - wykazać nadpłatę podatku. Konsekwencje nieprawidłowego pobrania przez płatnika podatku, jak to miało miejsce w niniejszych sprawach, mogły nastąpić dopiero po rozliczeniu okresu, za który zeznanie lub deklarację złożono. Kwestię oprocentowania nadpłat reguluje zaś art. 78 Ordynacji podatkowej, stosownie do którego nadpłaty podlegają oprocentowaniu w wysokości równej wysokości odsetek za zwłokę pobieranych od zaległości podatkowych. W myśl art. 78 pkt 3 lit a) - c) oprocentowanie przysługuje w przypadkach przewidzianych w art. 77 § 1 pkt 2 i pkt 6 - od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wraz ze skorygowanym zeznaniem (deklaracją): a) jeżeli nadpłata nie została zwrócona w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę, b) jeżeli decyzja stwierdzająca nadpłatę nie została wydana w terminie dwóch miesięcy od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, chyba że do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczynił się podatnik, płatnik lub inkasent, c) jeżeli nadpłata nie została zwrócona w terminie o którym mowa w art. 77 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej (tj. dwa miesiące od dnia złożenia wniosku o stwierdzenia nadpłaty), chyba że do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczynił się podatnik, płatnik lub inkasent. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że podatnicy D. i E. B. zeznanie za 2001 rok złożyli 29 kwietnia 2002 roku , za 2002 - 6 marca 2003 roku - nie wykazując nadpłaty z tytułu nienależnie pobranych przez płatnika zaliczek od wypłaconej renty wyrównawczej. Korekty powyższych zeznań złożyli dopiero w dniu 7 czerwca 2004 roku, natomiast wniosek o stwierdzenie nadpłaty złożyli w dniu 15 czerwca 2004 roku. Zatem zwrot wykazanej w korektach nadpłaty nastąpił w terminie wynikającym z przepisu art. 77 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej. W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe decyzje Dyrektora Izby Skarbowej skarżący D. i E. B. domagali się uchylenia zaskarżonych oraz poprzedzających ich decyzji organu I instancji. Ponadto skarżący wnieśli o przeprowadzenie dowodów z akt sprawy SA/Rz 918/02, z akt sprawy podatkowej oraz pism dołączonych do skarg. Zaskarżone decyzje uznali za błędne, krzywdzące i naruszające zasady państwa prawnego. Skarżący zarzucili, iż nadpłata wynikła z przyczyn leżących po stronie organów podatkowych, które mylnie pobrały zaliczki na podatek dochodowy. Dodali, że jako podatnicy zmuszeni byli zastosować się do stanowiska urzędów skarbowych i dlatego dopiero w 2004 roku (na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2004 roku SA/Rz 918/02) złożyli korektę zeznania podatkowego za 2001 i 2002 rok. W ocenie skarżących stwierdzenie przez Sąd, że podatek był pobierany z naruszeniem prawa przesadza o zasadności żądania nie tylko zwrotu nadpłaty, ale także odsetek. Tym bardziej, że E.B. wszczynając sprawę o stwierdzenie nadpłaty od samego początku domagał się także odsetek od tej nadpłaty. W odpowiedziach na skargi Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o ich oddalenie. Podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skargi nie zasługują na uwzględnienie. Podatek dochodowy od osób fizycznych jest podatkiem samoobliczalnym. Przepis art. 45 ust 1 ustawy p.d.f. stanowi bowiem, że podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym według ustalonego wzoru w terminie do dnia 30 kwietnia następnego roku. Zgodnie zaś z art. 45 ust 6 w/w ustawy podatek dochodowy wynikający z zeznania jest podatkiem należnym za dany rok, chyba że organ wyda decyzję określającą wysokość zobowiązania w podatku dochodowym w innej kwocie. Z art. 73 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej wynika natomiast, że nadpłata w podatku dochodowym od osób fizycznych powstaje z dniem złożenia zeznania rocznego. Za nadpłatę uważa się m. in. kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku (art. 72 § 1 ) . Podkreślić należy, że podatnik podatku dochodowego od osób fizycznych posiada uprawnienie do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty podatku, jeżeli w zeznaniu podatkowym wykazał zobowiązanie podatkowe nienależne lub w wysokości wyższej od należnej i wpłacił zadeklarowany podatek, albo wykazał nadpłatę w wysokości mniejszej od należnej. Równocześnie z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty jest zobowiązany złożyć skorygowane zeznanie (art. 75 § 3 Ordynacji podatkowej). Jeżeli prawidłowość skorygowanego zeznania nie budzi wątpliwości, organ podatkowy zwraca nadpłatę bez wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę (art. 75 § 4 Ordynacji podatkowej). Nadpłata w przypadkach, o których mowa, podlega zwrotowi w terminie dwóch miesięcy od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wraz ze skorygowanym zeznaniem, lecz nie wcześniej niż w terminie trzech miesięcy od dnia złożenia zeznania (art. 77 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej). W niniejszej sprawie D. i E. B. w złożonych zeznaniach za lata 2001 i 2002 nie wykazali nadpłaty z tytułu podatku uiszczonego (pobranego przez płatnika) od renty wyrównawczej pobieranej przez E. B. Zobowiązanie podatkowe wykazane w tych zeznaniach było zatem zobowiązaniem należnym za dany rok podatkowy. Nadpłatę z tytułu podatku pobranego od renty wyrównawczej stwierdzono dopiero decyzjami Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] sierpnia 2004 roku i tuż po ich wydaniu - 4 sierpnia 2004 roku ( a więc z zachowaniem terminu wynikającego z art. 77 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej - tj. 30 dni od dnia wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę) nadpłata została podatnikom zwrócona. Wprawdzie podatnicy złożyli korektę zeznania wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty, ale nastąpiło to dopiero w dniu 7 czerwca 2004 roku. Ponieważ skorygowane zeznanie budziło wątpliwości - ze względu na błędy formalne i rachunkowe - organ podatkowy nie mógł uwzględnić tej korekty (i w konsekwencji dokonać zwrotu nadpłaty bez wydania decyzji), lecz obowiązany był wydać decyzje (z dnia [...] sierpnia 2004 roku) w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty. Należy zauważyć, że nie w każdym przypadku zaistnienie nadpłaty w podatku wiąże się z obowiązkiem naliczenia i zwrotu odsetek, lecz ma to miejsce jedynie w przypadkach określonych w przepisach. Stosownie do art. 78 § 3 Ordynacji podatkowej w przypadkach przewidzianych w art. 77 § 1 pkt 2 i pkt 6 Ordynacji podatkowej nadpłaty podlegają oprocentowaniu w wysokości równiej wysokości odsetek za zwłokę pobieranych od zaległości podatkowych: a) jeżeli nadpłata nie została zwrócona w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę, b) jeżeli decyzja stwierdzająca nadpłatę nie została wydana w terminie 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, chyba że do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczynił się podatnik, płatnik lub inkasent, c) jeżeli nadpłata nie została zwrócona w terminie, o którym mowa w art. 77 § 1 pkt 6, chyba że do opóźnienia w zwrocie nadpłaty przyczynił się podatnik, płatnik lub inkasent. W świetle powyższych przepisów uznać należy, że organ podatkowy nie uchybił terminom zarówno co do wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę, jak i co do zwrotu nadpłaty. Nie było zatem podstaw do naliczenia i zwrotu oprocentowania od stwierdzonych nadpłat. Odnosząc się do zawartych w skargach wniosków dowodowych należy stwierdzić, że akta spraw podatkowych, dołączone do sprawy kopie pism E. B. do płatnika i do Urzędu Skarbowego, a także udzielone przez ten organ informacje o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego w przedmiocie opodatkowania renty uzupełniającej nie dotyczą kwestii oprocentowania nadpłaty i były już przedmiotem oceny Sądu w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nadpłaty, zakończonym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 13 lutego 2004r. sygn. SA/Rz 918/02. Nie było sporne to, że E. B. już od 2001r. kwestionował pobieranie przez płatnika najpierw zaliczek, a potem podatku od wypłacanej mu renty wyrównawczej. Jednakże, jak to już wyżej podniesiono, w złożonych zeznaniach podatkowych skarżący nie wykazali pobranego z tego tytułu podatku, jako podatku nienależnego, a w konsekwencji nie było żadnych podstaw do stwierdzenia i zwrotu nadpłaty. W związku z tym wszelkie wnioski o stwierdzenie nadpłaty i jej zwrot wraz z oprocentowaniem od dnia 30 kwietnia 2002r., składane przez podatników przed dniem 7 czerwca 2004r. (dzień złożenia korekt deklaracji PIT-37 za 2001r. i 2002r. z wykazaną kwotą nadpłaty z tytułu pobrania podatku od renty wyrównawczej) były nieskuteczne, ponieważ podatnicy nie złożyli jednocześnie skorygowanych zeznań podatkowych, czyli nie dopełnili obowiązku wynikającego z przepisu art. 75 § 3 Ordynacji podatkowej. Organy podatkowe nie naruszyły przepisów prawa materialnego, ani procedury podatkowej w stopniu mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie. Mając powyższe na uwadze, Sąd w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.