I SA/Rz 205/10

PostanowienieWSA w Rzeszowie2010-05-27

Skład orzekający: Małgorzata Futera

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, będąca emerytem, posiadająca dom, mieszkanie i nieruchomość rolną, która ma stałe dochody z emerytury, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać ustanowienie radcy prawnego w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, będąca emerytem, posiadająca dom, mieszkanie i nieruchomość rolną, z dochodami z emerytury, nie może zostać zwolniona od kosztów sądowych ani otrzymać ustanowienia radcy prawnego, jeśli nie wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Kryteria oceny wniosku o całkowite zwolnienie są surowe i wymagają udokumentowania ubóstwa.
Stan faktyczny
Skarżący S.Ł. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie dotyczącej zawieszenia postępowania w przedmiocie wymiaru podatku rolnego. Wnioskodawca, będący emerytem, wraz z żoną, posiada dom, mieszkanie i nieruchomość rolną, a jego dochody wynoszą 1.506 zł, a żony 1.285 zł (brutto). W uzasadnieniu wniosku nie przedstawił przesłanek materialnych uzasadniających przyznanie prawa pomocy, skupiając się na kwestiach merytorycznych sprawy podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi S.Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wymiaru podatku rolnego - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. S.Ł. /skarżący, wnioskodawca/, w sprawie ze skargi opisanej w sentencji niniejszego postanowienia, zwrócił się o prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Na druku formularza PPF podał, że jest właścicielem domu o pow. 150 m², mieszkania o pow. 83m² i nieruchomości rolnej o pow. 0,94 ha. Prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Małżonkowie są emerytami. Świadczenie skarżącego według oświadczenia wynosi 1.506 zł, jego żony – 1285 zł (brutto). W uzasadnieniu wniosku skarżący odniósł się do kwestii związanych ze sprawą, nie wskazując w ogóle przesłanek do wystąpienia z wnioskiem o prawo pomocy. Żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym rozważyć należy w kontekście przesłanek określonych w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie zwanej P.p.s.a. Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Kryteria oceny wniosku w takim zakresie są surowe. Przyjmuje się, że tylko ten, kto nawet przy najdalej idących wysiłkach nie jest w stanie zdobyć jakichkolwiek środków pieniężnych, może liczyć na uwzględnienie takiego wniosku. Osoby ubiegające się o takie wsparcie z budżetu Państwa muszą charakteryzować się ubóstwem. Przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia (zob. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 593). Okoliczności braku środków powinny być wiarygodnie udokumentowane, ponieważ zwolnienie od ponoszenia ciężaru postępowania sądowego stanowi w istocie przerzucenie tego ciężaru na współobywateli. Przechodząc do oceny wniosku, tj. danych zawartych w formularzu PPF - zdaniem rozpoznającego wniosek – uznać należy, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy. Z oświadczenia skarżącego wynika, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, oboje małżonkowie posiadają stałe miesięczne dochody w postaci świadczeń emerytalnych, posiadają także majątek nieruchomy, z którego skarżący może czerpać pożytki; zadeklarował bowiem dom mieszkalny oraz mieszkanie. Logicznym w takiej sytuacji jest, że własne potrzeby mieszkaniowe realizuje poprzez zamieszkiwanie tylko w jednej z tych nieruchomości. Skarżący nie oświadczył, czy prowadzi gospodarstwo rolne lub czy np. dzierżawi rolę, pobiera tzw. dopłaty. W uzasadnieniu wniosku nie odniósł się do swojej sytuacji materialnej, która na podstawie danych podanych we wniosku nie jest zła i można stwierdzić z całą stanowczością, że skarżący jest w stanie ponieść pełne koszty postępowania sądowego. Jak wynika z treści zamieszczonej w rubryce nr 5 formularza PPF, skarżący nie zgadza się z ustaleniami organu podatkowego (Burmistrza Gminy [...]) – jego zdaniem- wskazującymi na niego jako głównego spadkobiercę swojej krewnej i wymierzaniem mu podatku rolnego. Krąg spadkobierców jest liczny, a on nie jest zainteresowany spadkiem z powodu niskiej jego wartości, podeszłego wieku i zrzeka się go na Skarb Państwa. W takiej sytuacji skarżący w ogóle nie wskazał na jakiekolwiek fakty przemawiające za zastosowaniem w jego przypadku instytucji prawa pomocy, nawet w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a). W postępowaniu wpadkowym, jakim jest postępowanie o prawo pomocy, ocenie podlega wyłącznie sytuacja rodzinna i majątkowa wnioskodawcy w kontekście przesłanek ustawowych warunkujących zastosowanie wobec wnioskodawcy tego zwolnienia. Dlatego wnioskowi skarżącego należy odmówić. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło