I SA/Rz 207/16
PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-04-07
Skład orzekający: Jacek Boratyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna osiągająca miesięczny dochód netto w wysokości 8 000 zł, posiadająca dom i dwa samochody, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli powołuje się na wysokie raty kredytów i koszty utrzymania?Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych) osobie fizycznej, która osiągała miesięczny dochód netto 8 000 zł, posiadała dom i dwa samochody, a jej wniosku nie uzasadniały wysokie raty kredytów i koszty utrzymania, gdyż dochód ten wielokrotnie przewyższał koszty sądowe, a zobowiązania cywilnoprawne nie korzystają z pierwszeństwa przed należnościami publicznoprawnymi.Stan faktyczny
Skarżący M. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku akcyzowego. Wskazał na miesięczny dochód netto 8 000 zł, posiadanie domu i dwóch samochodów, a także wysokie raty kredytów (1 400 zł i 4 600 zł miesięcznie) oraz koszty mediów (około 1 000 zł miesięcznie) jako powody niemożności poniesienia kosztów sądowych, których wpis wynosił 400 zł.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy M. S. w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2016 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku M. S. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia (...) stycznia 2016 r., nr (...), w przedmiocie podatku akcyzowego, z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżący wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W związku z tym złożył oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, zgodnie z którym pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dwójka dzieci, z których jedno jest małoletnie. Źródłem utrzymania rodziny jest dochód uzyskiwany przez skarżącego z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, wynoszący 8 000 zł netto miesięcznie.
Deklarując składniki posiadanego majątku skarżący wymienił dom o pow. 100 m2, a także samochody osobowe: marki Mercedes Vito, rok prod. 2007, Land Rover Discovery, rok prod. 2006.
Uzasadniając złożony wniosek skarżący nadmienił, że nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie, głownie ze względu na obciążającego go wydatki: z tytułu spłaty kredytu na samochód – 1 400 zł miesięcznie, kredytu inwestycyjnego – 4 600 zł miesięcznie. Dodał także, że ponosi wysokie koszty korzystania z mediów, na które wydaje miesięcznie około 1 000 zł.
Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 400 zł.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Mając na uwadze brzmienie zacytowanego wyżej przepisu stwierdzić należy, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i znajduje zastosowanie w stosunku do osób, które znajdują się w trudnej sytuacji materialnej, niepozwalającej im na poniesienie określonych kosztów postepowania. Uiszczenie tych kosztów musiałoby bowiem skutkować pozbawieniem tych osób środków koniecznego utrzymania. Sytuacja taka nie dotyczy jednak skarżącego, który osiąga stosunkowo wysokie dochody (8 000 zł miesięcznie), wielokrotnie przewyższające potencjalną wysokość kosztów sądowych w niniejszej sprawie, wśród których najistotniejszą pozycję stanowi wpis od skargi, wynoszący 400 zł. Koszty te nie są więc wysokie, a skarżącego, wbrew jego twierdzeniem, stać na ich opłacenia.
Odnosząc się do twierdzeń skarżącego o konieczności spłaty kredytów podkreślić należy, że zobowiązania cywilnoprawne nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami publicznoprawnymi, do których zaliczają się między innymi koszty sądowe. Brak jest więc podstaw do tego, aby z uwagi na wcześniej zaciągnięte kredyty, przyznawać skarżącemu dofinansowanie ze środków publicznych, w postaci prawa pomocy. Godziłoby to bowiem w zasadę równości obywateli wobec prawa, którzy indywidualnie i osobiście odpowiadają za swoje zobowiązania.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło